Chiến lược lướt sóng

VN-Index tăng 29,4 điểm trong tuần, nhưng thực tế gần nhất tất cả mức tăng này đến từ phiên bùng nổ ngày thứ Hai, với mức tăng 25,85 điểm. Điều đó nghĩa là cả 4 phiên sau đó bù trừ cho nhau, chỉ số chỉ nhích lên hơn 3 điểm. Dù điểm số vẫn tăng trong những phiên còn lại của tuần, nhưng diễn biến giao dịch thể hiện rõ đà đi lên chậm lại đáng kể.

Mức cao nhất VN-Index đạt được trong tuần là 1.513,9 điểm vào giữa phiên ngày 23/3, sau đó liên tục trồi sụt luẩn quẩn quanh mốc 1.500 điểm và để rồi cuối tuần lại để mất. Đà trượt dốc từ cao xuống thấp cho thấy áp lực bán gia tăng. Một thống kê hẹp với rổ VN100 trên sàn HoSE, duy nhất 2 cổ phiếu đóng cửa tuần với mức giá cao nhất tuần là DBD và SBT, còn lại 98 cổ phiếu khác đều bị trượt giảm ở mức độ nào đó. Trong đó, 56 cổ phiếu đã giảm so với giá cao nhất tuần từ 2% trở lên. Điều này có nghĩa là xác suất rủi ro khiến nhà đầu tư “đu” giá đỉnh đã lỗ ngay từ 2% trong tuần nếu chưa bán tương đương 56%, cao hơn mức ngẫu nhiên.

Phiên tăng bùng nổ ngày thứ Hai đã đưa VN-Index vượt lên trên vùng dao động tích lũy và có cơ hội tiệm cận đỉnh lịch sử, nhưng đó cũng chính là điều tạo rào cản kỹ thuật ngắn hạn.

Dĩ nhiên việc chỉ số tụt lùi dần trong tuần qua có ảnh hưởng tương đối mạnh ở những cổ phiếu vốn hóa lớn. Lấy ví dụ về những mã tụt lùi nói trên, xuất hiện những cái tên lớn như GAS tụt khỏi đỉnh của tuần cỡ 4,98%, MSN 4,81%, CTG 3,74%, VCB 3,62%, NVL 3,58%, VNM 3,47%, VHM 3,31%... Trong số này có VCB, CTG, VNM giảm đáng kể so với cuối tuần trước.

Ngoài yếu tố vốn hóa lớn, câu chuyện tụt giá còn nằm ở chỗ số lớn đáng kể cổ phiếu cũng tụt giá tương tự. Như vậy chiến lược giao dịch phổ biến là nhà đầu tư canh giá bật lên cao là bán ra chốt lời, từ đó tạo áp lực đẩy giá lùi dần xuống. Nhờ có 2 phiên đầu tuần tăng khá mạnh, cộng thêm một nhịp tăng nửa đầu phiên ngày thứ Tư, biên lợi nhuận T+3 là khá cao đối với nhiều cổ phiếu.

Một thống kê cũng ủng hộ quan điểm về chiến lược lướt sóng là tuần qua nhà đầu tư cá nhân đã chấm dứt chuỗi 4 tuần mua ròng liên tiếp và chuyển sang bán ròng hơn 2 ngàn tỷ đồng. Các nhà đầu tư cá nhân thường giao dịch rất linh hoạt và sẵn sàng lướt sóng, không “chung thủy” với bất kỳ cổ phiếu nào và cũng không quan tâm nhiều tới yếu tố cơ bản, theo đúng quan điểm “cổ phiếu tốt là cổ phiếu tăng giá”.

Bước lùi kỹ thuật?

Bên cạnh yếu tố lợi nhuận ngắn hạn T+3, T+5 khá tốt, điều gì khác thúc đẩy quan điểm lướt sóng như vậy? Không thể tìm thấy lực cản từ bên ngoài, vì chứng khoán thế giới tuần qua cũng tiến triển tốt. Ảnh hưởng trực tiếp nếu có, chỉ là mối lo ngại về khả năng vượt đỉnh lịch sử vẫn chưa chắc chắn.

Như đã nói ở trên, với biên độ tăng mạnh chủ đạo tuần qua là ngày thứ Hai, VN-Index đã thoát lên trên vùng dao động đi ngang hiện tại và tiến dần tới đỉnh cao lịch sử đầu năm. Tuy nhiên về mặt kỹ thuật, chừng nào chỉ số chưa vượt đỉnh được, thì vẫn chỉ là dao động trong biên độ đi ngang khoảng 1440-1530 điểm. Biên độ này đã kéo dài suốt 3 tháng nay.

Do các tín hiệu vượt đỉnh chưa rõ ràng nên nhà đầu tư có khuynh hướng giao dịch lướt sóng trong biên độ đi ngang nói trên. Nói cách khác, nhà đầu tư sẽ ưa thích bán chốt lời ở vùng kháng cự phía trên với VN-Index và quay lại mua khi giá giảm trở lại vùng hỗ trợ phía dưới. Chiến lược này khá hiệu quả trong thời gian qua và đang tạo một thói quen.

Nhà đầu tư bán nhiều hơn mua (ví dụ rõ nhất là giao dịch của nhà đầu tư cá nhân) nên áp lực tăng lên quanh ngưỡng kháng cự, giá cổ phiếu tụt xuống, chỉ số quay đầu trượt giảm. Để vượt qua được kháng cự cả về kỹ thuật lẫn tâm lý như vậy, cần sự đồng thuận cả hai chiều: Nhà đầu tư có kỳ vọng lớn hơn rằng thị trường sẽ lên đỉnh cao mới và bên cầm cổ bán ít đi, trong khi bên cầm tiền sẵn sàng mua thêm.

Cơ hội cho sự đồng thuận này có thể là mùa báo cáo tài chính quý 1 sắp tới. Tuần sau là tuần cuối tháng 3, khi các con số lợi nhuận sẽ được chốt về mặt kế toán và sẽ rải rác công bố trong tháng 4. Kỳ vọng nắm giữ để đón đầu lợi nhuận quý 1 được trông đợi sẽ lớn hơn mức lãi 3-5% nhờ lướt sóng.