Trong bối cảnh Chính phủ thúc đẩy hiện đại hóa công tác xuất nhập khẩu, tỉnh Quảng Ninh đang tích cực triển khai xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái – Đông Hưng, đề án thí điểm nhằm đáp ứng mục tiêu tăng trưởng bền vững và hiệu quả trong quản lý biên mậu.
Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Ninh đã phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng Đề án thí điểm cho cửa khẩu thông minh, với kế hoạch chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 (2025-2026) sẽ triển khai mô hình kiểm soát người xuất nhập cảnh thông minh tại cầu Bắc Luân I, phục vụ cư dân biên giới, đồng thời xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại khu vực cầu Bắc Luân II, lắp đặt các thiết bị tự động hóa như xe tự hành không người lái IGV và Trung tâm điều hành thông minh (IOC). Giai đoạn 2 (2027 - 2030) sẽ mở rộng quy mô cửa khẩu, bổ sung các luồng kiểm soát tự động phục vụ cư dân và khách du lịch, tiếp tục áp dụng mô hình vận chuyển hàng hóa tự động.
 |
| Tính từ đầu năm 2025 đến hết tháng 11, kim ngạch XNK hàng hóa qua Cửa khẩu quốc tế Móng Cái và Lối mở Km3+4 đạt hơn 5,2 tỉ USD. Ảnh: T.D |
Cửa khẩu thông minh Móng Cái – Đông Hưng sẽ áp dụng các công nghệ tiên tiến của cách mạng công nghiệp 4.0, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), nhận diện sinh trắc học và hệ thống camera giám sát thông minh. Các công nghệ này sẽ giúp tự động hóa toàn bộ quy trình kiểm soát người, phương tiện và hàng hóa, giúp phát hiện và ngăn chặn các hành vi gian lận, đồng thời dự báo các rủi ro tiềm ẩn trong quá trình thông quan.
Đặc biệt, hệ thống sẽ được số hóa hoàn toàn, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và xuất nhập cảnh, ứng dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt, quét vân tay, mã QR và hộ chiếu điện tử, giúp giảm thiểu thời gian làm thủ tục, giảm chi phí, và giảm tiếp xúc trực tiếp, góp phần ngăn chặn tội phạm buôn lậu và gian lận thương mại, đồng thời bảo vệ an ninh biên giới.
Trước đó, từ tháng 4/2025, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Việt Nam, Tỉnh ủy Quảng Ninh và Khu ủy Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây đã ký kết Thỏa thuận khung hợp tác thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng. Hai bên thống nhất triển khai mô hình cửa khẩu hiện đại với hai luồng hoạt động riêng biệt: Khu vực cầu Bắc Luân I dành cho khách du lịch và cầu Bắc Luân II cho vận tải hàng hóa. Đề án được kỳ vọng nâng cao hiệu suất thông quan, giảm ùn tắc và tăng tính minh bạch trong giao thương, trở thành hình mẫu hợp tác số xuyên biên giới trong khu vực Đông Nam Á.
Chỉ đạo tại buổi kiểm tra triển khai tiến độ cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng đầu tháng 12/2025, ông Bùi Văn Khắng - Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, xây dựng cửa khẩu thông minh đòi hỏi tư duy quản lý hiện đại, cách làm bài bản, đồng bộ. Vì vậy, các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để khởi công mô hình cửa khẩu thông minh trong tháng 1/2026, nhằm chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng.
Ngoài dự án cửa khẩu thông minh, Quảng Ninh còn chú trọng phát triển hạ tầng giao thông và logistics, nhằm nâng cao năng lực giao thương. Các dự án trọng điểm như cao tốc Vân Đồn – Móng Cái và tuyến đường sắt Hạ Long – Móng Cái sẽ kết nối với Đông Hưng (Trung Quốc), giúp tăng cường liên kết giữa hai nước và giảm thiểu ùn tắc./.
