Thanh khoản kỷ lục, lợi nhuận bứt phá

Ngành chứng khoán khép lại quý III/2025 với bức tranh rực rỡ, khi thanh khoản bùng nổ trên cả hai sàn cơ sở và phái sinh, tạo nền tảng cho lợi nhuận doanh nghiệp tăng tốc trên diện rộng. Tổng giá trị giao dịch cổ phiếu cơ sở đạt 106 tỷ USD, còn phái sinh vươn lên 125 tỷ USD, gấp 1,9 lần quý trước và là một trong những mức sôi động nhất nhiều năm qua. Dòng tiền dồi dào giúp doanh thu của nhóm tám công ty chứng khoán được theo dõi tăng tới 123% so với cùng kỳ, phản ánh sự phục hồi mạnh ở cả nghiệp vụ môi giới lẫn cho vay ký quỹ.

Ở nhóm niêm yết, VIX và VPBankS (mã dự kiến VPX) dẫn đầu về tốc độ tăng doanh thu, lần lượt đạt +481% và +512%. Tuy nhiên, động lực tăng trưởng khác biệt rõ giữa từng công ty: VIX, SHS và VPX hưởng lợi chính từ tự doanh, trong khi VPS tiếp tục củng cố thế mạnh môi giới cá nhân.

Thị phần giao dịch cổ phiếu trên HOSE.

Cạnh tranh thị phần môi giới trong quý III cho thấy xu hướng tập trung rõ nét. Theo phân tích của bà Nguyễn Thu Hà – Giám đốc Phân tích cổ phiếu từ SSI Research, cổ phiếu VPS, SSI và TCX mở rộng vị thế, trong khi nhóm cuối Top 10 thu hẹp đáng kể. Điều này phản ánh vai trò then chốt của năng lực tài chính trong môi trường dựa nhiều vào nhà đầu tư cá nhân – nơi vốn lớn là điều kiện tiên quyết để duy trì dư nợ margin cao. VPX là điểm sáng khi dư nợ ký quỹ tăng gấp ba lần từ đầu năm, giúp thị phần đạt 2,8%, gần bằng mức 2,87% của KIS, thể hiện chiến lược mở rộng khách hàng hiệu quả.

Lực cầu nội mạnh mẽ tiếp tục là trụ cột giúp thị trường vững vàng trước áp lực bán ròng 3,88 tỷ USD từ khối ngoại. Sự hưng phấn của nhà đầu tư cá nhân song hành cùng kỳ vọng nâng hạng thị trường và cạnh tranh lãi suất margin đã kéo dư nợ cho vay toàn ngành lên 7,8 tỷ USD, tăng 27% so với quý trước và 84% so với cùng kỳ.

“Tỷ lệ margin trên vốn chủ sở hữu tăng lên 122%, trong khi số dư tiền mặt trong tài khoản nhà đầu tư đạt 3 tỷ USD, cao hơn 87% so với đầu năm. Thu nhập lãi vì vậy trở thành động lực tăng trưởng chính, đạt 200 triệu USD, tăng 69% so với cùng kỳ” – bà Hà nhận định.

Tài sản số mở hướng mới

Để đón đầu chu kỳ tăng trưởng mới, chuyên gia từ SSI Research chỉ ra rằng, nhiều công ty chứng khoán đồng loạt triển khai kế hoạch tăng vốn. HCM, VND và VCI công bố phát hành cổ phiếu mới nhằm mở rộng dư địa cho vay và đầu tư công nghệ.

Làn sóng IPO cũng sôi động hơn khi TCX niêm yết ngày 21/10/2025, VPX chào bán 375 triệu cổ phiếu từ 6–31/10 và dự kiến lên sàn tháng 12, trong khi VPS lên kế hoạch IPO vào giai đoạn quý IV/2025–quý I/2026. Các thương vụ này thể hiện bước đi chủ động nhằm nâng cao năng lực tài chính, đa dạng hóa sản phẩm và củng cố bảng cân đối.

VN-Index và giá trị khớp lệnh. Nguồn: SSI Research.

Bước sang năm 2026, triển vọng ngành tiếp tục được củng cố bởi hai yếu tố: cải cách thể chế và nâng hạng thị trường. Sau khi FTSE Russell chính thức công bố nâng Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi từ ngày 8/10/2025, dòng vốn thụ động dự kiến vượt 1,6 tỷ USD khi hiệu lực áp dụng từ 21/9/2026, qua đó củng cố thanh khoản và định giá cổ phiếu. VN-Index có thể hướng tới 1.800 điểm với thanh khoản bình quân tăng 10–15% so với cùng kỳ, tương đương khoảng 1,14 tỷ USD/phiên.

“Trong trung hạn, lộ trình tiến tới chuẩn MSCI sẽ tập trung vào việc triển khai cơ chế bù trừ trung tâm (CCP) và hoàn thiện khung pháp lý cho phép nhà đầu tư tổ chức nước ngoài giao dịch qua công ty chứng khoán toàn cầu – yếu tố trọng tâm để nâng chuẩn vận hành thị trường” – ông Trương Minh Phương Duy – Chuyên gia phân tích từ SSI Research cho biết.

Song song đó, mảng tài sản số nổi lên như hướng đi mới của ngành tài chính. Nghị quyết 05 về tài sản số đặt nền móng pháp lý cho giai đoạn thử nghiệm có kiểm soát, giới hạn tối đa năm giấy phép cung cấp dịch vụ. Nhiều tổ chức lớn đã chủ động tham gia như SSI Digital (SSID), VIXEX, TCEX, DNEX, CAEX, Vimexchange và HDBS; cùng hợp tác quốc tế điển hình giữa MBB và Dunamu – đơn vị vận hành sàn Upbit. Mảng này được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới khi Việt Nam bước vào giai đoạn thử nghiệm tài sản số năm 2026.

“Triển vọng chung của ngành chứng khoán năm 2026 vẫn tích cực, với kỳ vọng thanh khoản duy trì cao nhờ dòng vốn ETF, nhà đầu tư cá nhân ổn định trong môi trường lãi suất thấp, và lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục cải thiện nhờ giao dịch sôi động cùng dư nợ margin mở rộng. Tuy nhiên, tính chu kỳ cao khiến giá cổ phiếu ngành thường biến động đồng pha với thanh khoản, đòi hỏi nhà đầu tư lựa chọn thời điểm và ưu tiên những công ty có vốn mạnh, quản trị rủi ro tốt và năng lực sản phẩm đa dạng để tối ưu hóa cơ hội trong giai đoạn mới” – ông Duy nhấn mạnh.