Trong bối cảnh Việt Nam đang cải cách mạnh mẽ, tạo cú hích để kinh tế tư nhân bứt phá, ngành bảo hiểm cũng đứng trước cơ hội phát triển mới. Những tín hiệu phục hồi không chỉ đến từ nhu cầu thị trường, mà còn đến từ môi trường kinh doanh ngày càng thuận lợi hơn.
Chia sẻ với phóng viên, ông Trần Thanh Tú - Phó Tổng Giám đốc Pháp lý, Đối ngoại và Đào tạo Bảo hiểm Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Dai-ichi Việt Nam đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tài chính, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm trong hoàn thiện khuôn khổ pháp lý thị trường bảo hiểm.
 |
| Nguồn: Tổng hợp từ số liệu của Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm. Đồ họa: Ánh Tuyết |
Một trong những điểm nổi bật là “nới” quy định cấm kiêm nhiệm với kế toán trưởng và chuyên gia tính toán bảo hiểm. Theo đó, kế toán trưởng được phép kiêm trưởng bộ phận tài chính kế toán, còn chuyên gia tính toán được kiêm trưởng bộ phận định phí bảo hiểm. Thay đổi này giúp doanh nghiệp giảm bớt các vị trí quản lý, trong khi công việc có tính liên thông lớn. Bởi kế toán trưởng không được kiêm nhiệm thì mô hình tổ chức sẽ khá giống doanh nghiệp nhà nước và kém linh hoạt.
Tương tự, nếu chuyên gia tính toán bảo hiểm không được tham gia quản lý sẽ thiếu góc nhìn kinh doanh, trong khi định phí bảo hiểm gắn chặt với sản phẩm, thị trường và chiến lược kinh doanh.
“Hai điểm này được đánh giá tích cực cho doanh nghiệp và được tháo gỡ ngay từ cấp Luật” - ông Tú nhấn mạnh.
Tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, số hóa toàn diện thủ tục“Tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp bảo hiểm, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm sẽ tiếp tục rà soát, trình cấp có thẩm quyền hoàn thiện khung pháp lý và quy định trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, đẩy nhanh quá trình cải cách hành chính, xây dựng môi trường quản lý kiến tạo, thông thoáng cho sự phát triển an toàn, bền vững của thị trường bảo hiểm. Bên cạnh đó, Cục sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị chức năng của Bộ Tài chính đẩy nhanh số hóa, cung cấp dịch vụ công trực tuyến với các thủ tục hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm; thúc đẩy tái sử dụng dữ liệu, khai thác dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thay thế các thành phần hồ sơ giấy bằng hồ sơ số như: bản sao căn cước, hộ chiếu, phiếu lý lịch tư pháp...”. Ông Ngô Việt Trung - Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) |
Các quy định mới không chỉ tháo gỡ vướng mắc, mà còn mở rộng dư địa phát triển sản phẩm cho doanh nghiệp bảo hiểm. Theo quy định mới, doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ được phép triển khai bảo hiểm tử kỳ dưới 1 năm - phân khúc trước đây chủ yếu thuộc khối nhân thọ, qua đó, thúc đẩy cạnh tranh và đa dạng hóa lựa chọn cho khách hàng.
Ông Nguyễn Văn Đông - Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Bảo hiểm DBV cho rằng, điểm đáng chú ý của quy định này là tạo điều kiện để các doanh nghiệp phi nhân thọ phát triển những sản phẩm bảo hiểm có tính đơn giản, dễ hiểu, chi phí hợp lý và gắn với nhu cầu bảo vệ tức thời của khách hàng.
Sản phẩm bảo hiểm tử kỳ ngắn hạn có thể được thiết kế, tích hợp cùng bảo hiểm du lịch, bảo hiểm tai nạn cá nhân, bảo hiểm sức khỏe ngắn hạn hoặc các dịch vụ trên nền tảng số. “Điều này sẽ giúp mở rộng độ phủ bảo hiểm đến những nhóm khách hàng trước đây chưa có điều kiện, hoặc chưa sẵn sàng tham gia các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ dài hạn” - ông Đông kỳ vọng.
Những cải cách kể trên chỉ là một phần trong loạt giải pháp được Bộ Tài chính, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm chủ động triển khai từ sớm, nhằm tháo gỡ khó khăn và kiến tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch hơn cho doanh nghiệp bảo hiểm.
Trước cả khi Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh ở nhiều lĩnh vực được ban hành, lĩnh vực bảo hiểm đã đón nhận những thay đổi quan trọng về thể chế thông qua Luật số 139/2025/QH15 ngày 10/12/2025 sửa đổi, bổ sung Luật Kinh doanh bảo hiểm và Nghị định số 97/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 sửa đổi, bổ sung Nghị định số 46/2023/NĐ-CP.
Đi cùng những nỗ lực tháo gỡ từ cơ quan quản lý, sự phục hồi của thị trường bảo hiểm không thể chỉ đến từ một phía. Khi thể chế được khơi thông, hành lang pháp lý ngày càng minh bạch và thông thoáng hơn, các doanh nghiệp cũng phải chủ động đổi mới để “bắt nhịp”.
Xây dựng thị trường bảo hiểm từ những giá trị cốt lõi“Một thị trường bảo hiểm minh bạch, hiện đại và phát triển bền vững chắc chắn sẽ đạt được khi có sự đồng điệu giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp bảo hiểm, báo chí và khách hàng mà trong đó minh bạch, trách nhiệm và lấy khách hàng làm trung tâm trở thành giá trị cốt lõi của toàn thị trường”. Ông Đoàn Việt Trang - Tổng Giám đốc Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt |
Về phía Bảo hiểm Bảo Việt, Tổng Giám đốc Đoàn Việt Trang đánh giá cao những định hướng và chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính và cơ quan quản lý trong việc hoàn thiện khung khổ pháp lý, cải cách thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự phát triển của thị trường bảo hiểm trong thời gian qua. Chính các điểm cốt lõi này sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động trong ngành xác định được đường hướng phát triển, vươn mình theo hướng minh bạch hơn, hiện đại hơn và phát triển bền vững hơn.
Bà Nguyễn Vũ Tâm - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Bảo hiểm PVI cho rằng, khi khu vực kinh tế tư nhân phát triển, nhu cầu về bảo hiểm cũng gia tăng, kéo theo sự xuất hiện của nhiều sản phẩm mới như: bảo hiểm vi mô, bảo hiểm dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.
“Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh và chuyển đổi sẽ thúc đẩy doanh nghiệp bảo hiểm có những bước cạnh tranh lớn, bằng công nghệ và trải nghiệm khách hàng, không chỉ bằng quan hệ khách hàng hay quan hệ bán hàng như trước đây. Công tác quản trị doanh nghiệp cũng cần được chuẩn hóa và minh bạch hơn” - lãnh đạo Bảo hiểm PVI nhấn mạnh.
Tuy nhiên, khi cơ chế quản lý dần chuyển sang hậu kiểm, Tổng Giám đốc Bảo hiểm Bảo Việt cho rằng, yêu cầu đối với doanh nghiệp bảo hiểm cũng cao hơn rất nhiều. Doanh
nghiệp không thể chỉ phát triển theo mục tiêu tăng trưởng doanh thu, mà cần đặt yếu tố quản trị, tuân thủ và trách nhiệm với khách hàng ở vị trí trung tâm. Với Bảo hiểm Bảo Việt, đây cũng là định hướng xuyên suốt trong chiến lược phát triển nhiều năm qua.
Trong giai đoạn phát triển mới, ông Trần Thanh Tú cho rằng, doanh nghiệp bảo hiểm cần chuyển trọng tâm từ tăng trưởng doanh số sang tăng trưởng chất lượng thông qua việc tập trung vào ba ưu tiên lớn. Trong đó, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị, xây dựng văn hóa lấy khách hàng làm trung tâm; nâng cao chất lượng tư vấn; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, dữ liệu để tăng trải nghiệm, minh bạch và kiểm soát rủi ro hiệu quả.
Sự đồng điệu, cộng hưởng giữa cải cách thể chế và nỗ lực đổi mới của doanh nghiệp được kỳ vọng tạo nền tảng để thị trường vận hành linh hoạt hơn, nâng cao tính minh bạch, củng cố niềm tin của khách hàng và mở ra dư địa tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.
