PV: Sau ngày 1/7/2025 khi mô hình chính quyền 2 cấp vận hành, nhiều địa phương đối mặt áp lực chuyển đổi tổ chức trong khi vẫn phải đảm bảo thông quan thông suốt. Tại Hải quan khu vực VI, điều gì thay đổi rõ nét nhất và đâu là thuận lợi, khó khăn lớn nhất, thưa ông?

Ông Vy Công Tường: Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền 2 cấp đi vào hoạt động đã đặt ra yêu cầu rất cao đối với các đơn vị quản lý nhà nước. Với Lạng Sơn - địa bàn có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn, mật độ phương tiện và hàng hóa dồn về cửa khẩu tăng mạnh, áp lực càng lớn hơn.

Ông Vy Công Tường.

Theo Quyết định 2019 của Bộ Tài chính, Hải quan khu vực VI đảm nhận quản lý toàn bộ địa bàn tỉnh. Chúng tôi phải vừa ổn định tổ chức, vừa duy trì công tác nghiệp vụ không gián đoạn.

Thuận lợi lớn nhất là tỉnh Lạng Sơn tiếp tục đầu tư mạnh cho hạ tầng cửa khẩu, mở rộng kho bãi, bãi kiểm hóa, tuyến xe trung chuyển… Các dự án này giúp giảm áp lực ùn ứ, đặc biệt trong cao điểm nông sản. Chi cục cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tiếp nhận hồ sơ điện tử, nộp thuế 24/7; giảm mạnh hồ sơ giấy, rút ngắn thời gian thông quan.

Khó khăn chủ yếu xuất phát từ lượng phương tiện tăng nhanh, một số khu vực kho bãi chưa đồng bộ, trong khi yêu cầu triển khai cửa khẩu số, hải quan số đòi hỏi tiến độ rất cao. Công chức của Chi cục vẫn phải làm việc xuyên ca, đảm bảo tiếp nhận và xử lý thủ tục ngay trong ngày để đáp ứng nhịp độ giao thương của doanh nghiệp.

Để vượt qua, chúng tôi xác định kỷ luật, trách nhiệm và sự chủ động là yếu tố quyết định. Sự đoàn kết của tập thể lãnh đạo và công chức đã giúp Chi cục hoàn thành khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn.

PV: Tính từ đầu năm đến nay, kim ngạch và thu ngân sách qua địa bàn đều tăng cao. Ông có thể phân tích rõ hơn yếu tố tạo nên sự bứt phá, nhất là trong bối cảnh tổ chức bộ máy vừa mới chuyển đổi?

Ông Vy Công Tường: Năm 2025 có nhiều yếu tố biến động, tuy nhiên Chi cục luôn xác định mục tiêu xuyên suốt là tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. Chúng tôi liên tục rà soát nút thắt ở từng khâu nghiệp vụ, tăng tốc xử lý hồ sơ trực tuyến, triển khai công nghệ trong giám sát hàng hóa và quản trị nội bộ.

Hàng hoá thông quan qua cửa khẩu Tân Thanh. Ảnh: Hải Anh

Thống kê đến 26/11/2025, đơn vị thu ngân sách đạt hơn 12.006 tỷ đồng, tăng hơn 77% so với cùng kỳ, đạt 186 % chỉ tiêu được giao và 105 % chỉ tiêu phấn đấu.

Đây là kết quả của ba nhóm giải pháp chính: Thứ nhất là hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc ngay từ khâu mở tờ khai, phân luồng, kiểm tra chuyên ngành. Công chức phụ trách lĩnh vực nào chịu trách nhiệm theo dõi sát doanh nghiệp của lĩnh vực đó.

Thứ hai là tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong điều hành. Công tác phân công, giám sát hồ sơ qua hệ thống điện tử giúp hạn chế tối đa trễ hạn xử lý. Thứ ba, doanh nghiệp trên địa bàn tăng mở rộng sản xuất – kinh doanh, nhu cầu xuất nhập khẩu ở một số ngành hàng tăng mạnh như linh kiện điện tử, máy móc, nguyên liệu sản xuất, nông sản xuất khẩu.

Ngoài ra, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu được hải quan thông quan cũng đạt 85,23 tỷ USD, tăng 45,6% . Đây là những con số thể hiện rõ uy tín và sự tin cậy mà doanh nghiệp dành cho Chi cục trong thời gian qua.

PV: Chuyển đổi số đang được xem là “đòn bẩy” để hải quan nâng chất lượng phục vụ. Hải quan khu vực VI đã triển khai hải quan số và cửa khẩu thông minh như thế nào để doanh nghiệp cảm nhận được sự thay đổi?

Ông Vy Công Tường: Một trong những điểm nhấn của Chi cục năm nay là triển khai chuyển đổi số toàn diện. Chúng tôi bám sát chỉ đạo của Cục Hải quan và thực hiện mục tiêu của Nghị quyết 57 về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Hệ thống VNACCS và các hệ thống vệ tinh được duy trì ổn định với khoảng 99 phần trăm thủ tục thực hiện điện tử. Điều này giúp giảm mạnh thời gian thông quan, giảm tiếp xúc trực tiếp, giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Đặc biệt, Chi cục đã đưa vào vận hành thử nghiệm nhiều phần mềm mới như: quản lý sở hữu trí tuệ, giám sát kiểm tra chuyên ngành, quản lý hàng đưa về bảo quản, quản lý phương tiện xuất nhập cảnh, phần mềm quản lý cán bộ, chấm công điện tử, đánh giá công chức theo tháng…

Các phần mềm này không chỉ hỗ trợ công chức mà còn tạo sự minh bạch trong quy trình tác nghiệp, tăng khả năng dự báo và giảm rủi ro gian lận. Doanh nghiệp phản hồi rất tích cực khi các thủ tục được xử lý nhanh, dữ liệu thông suốt, không phải nộp hồ sơ giấy và có thể theo dõi trạng thái xử lý ngay trên hệ thống.

PV: Thời điểm cuối năm luôn là giai đoạn nhạy cảm, đặc biệt trước Tết Bính Ngọ 2026. Đơn vị có những giải pháp gì để vừa hoàn thành thu ngân sách vừa kiểm soát chặt hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại ?

Ông Vy Công Tường: Trong thời gian còn lại của năm, Chi cục tập trung vào hai nhiệm vụ lớn.

Một là bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời. Chúng tôi rà soát từng nhóm hàng trọng điểm, theo dõi biến động của kim ngạch, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn tất hồ sơ thuế, xử lý nhanh các trường hợp hoàn thuế, miễn thuế hay giảm thuế, giúp doanh nghiệp có dòng vốn xoay vòng cho sản xuất cuối năm.

Hai là kiểm soát chặt phòng chống buôn lậu. Thời điểm này các mặt hàng như pháo nổ, hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ thường gia tăng. Chi cục đã xây dựng kế hoạch cao điểm Tết Bính Ngọ 2026, phối hợp đồng bộ với biên phòng, công an, quản lý thị trường để siết chặt tuần tra, giám sát khu vực cửa khẩu. Mục tiêu của chúng tôi là đảm bảo thông quan thông suốt nhưng tuyệt đối không để lọt hành vi vi phạm, giữ vững an ninh trật tự cửa khẩu và đưa các chỉ tiêu năm 2025 về đích sớm/.

PV: Xin cảm ơn ông!