Khoa học công nghệ đi vào từng gian hàng

Hội chợ Mùa Xuân 2026 diễn ra trong bối cảnh các chủ trương lớn về phát triển khoa học - công nghệ và khu vực kinh tế tư nhân đang được triển khai mạnh mẽ, đặc biệt là tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.

Những định hướng này không chỉ dừng ở chính sách, mà đang được cụ thể hóa bằng những mô hình sản xuất thực tế. Tại hội chợ, nhiều doanh nghiệp đại diện cho hàng nghìn cơ sở sản xuất trên cả nước đã mang đến các sản phẩm được tạo ra trên nền tảng công nghệ hiện đại, quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ và tư duy sản xuất bền vững.

Một trong những điểm nhấn đặc biệt tại Hội chợ Mùa Xuân 2026 là sự hiện diện của hàng loạt sản phẩm thủ công mỹ nghệ được sản xuất trên nền tảng kết hợp giữa tay nghề truyền thống và ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại.

Sự thay đổi đang diễn ra tại Công ty TNHH Sản xuất và Xuất nhập khẩu thủ công mỹ nghệ Đông Nam Á (Hà Nội). Doanh nghiệp này đã mạnh dạn đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, ứng dụng công nghệ xuyên suốt từ khâu thiết kế mẫu mã, tạo phôi đến gia công, hoàn thiện sản phẩm từ đá cao lanh, sừng trâu, trai ốc mỹ nghệ và gỗ điêu khắc.

Nếu trước đây, việc cưa cắt sừng hoàn toàn bằng tay khiến mỗi ngày người thợ chỉ xử lý được khoảng 30 kg nguyên liệu, thì nay nhờ hệ thống máy cắt, mài, đánh bóng hiện đại, sản lượng có thể đạt tới vài tạ mỗi ngày. Không chỉ tăng năng suất gấp nhiều lần, công nghệ còn giúp sản phẩm đạt độ chính xác cao, đồng đều về kích thước, hạn chế hao hụt nguyên liệu và giảm đáng kể sức lao động thủ công nặng nhọc.

Đại diện doanh nghiệp cho biết, công nghệ không thay thế hoàn toàn vai trò của người thợ, mà hỗ trợ để họ tập trung vào khâu sáng tạo, hoàn thiện chi tiết tinh xảo - phần “hồn” của sản phẩm. Nhờ đó, các dòng trang sức, đồ gia dụng, sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ sừng trâu, sừng bò, trai ốc biển vừa giữ được bản sắc truyền thống, vừa đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng ngày càng cao.

Tại hội chợ, gian hàng của doanh nghiệp thu hút đông đảo khách tham quan. Nhiều người tiêu dùng đánh giá cao sự đầu tư bài bản, nguồn gốc nguyên liệu rõ ràng và thiết kế hiện đại hơn so với trước đây. Sự tin tưởng này không chỉ đến từ cảm quan sản phẩm, mà còn từ minh chứng cụ thể về quy trình sản xuất.

Gian trưng bày sản phẩm của Công ty TNHH Xuất nhập khẩu KINOCO Thanh Cao tại Hội chợ Mùa Xuân 2026. Ảnh: Thành Quách

Nếu lĩnh vực thủ công mỹ nghệ cho thấy cách công nghệ nâng tầm sản phẩm truyền thống, thì nhóm thực phẩm thiết yếu lại phản ánh rõ hơn yêu cầu khắt khe về an toàn và minh bạch.

Tại xã Hương Sơn (Hà Nội), Công ty TNHH XNK Kinoko Thanh Cao đã đầu tư nhà máy sản xuất nấm theo mô hình công nghệ cao, vận hành khép kín với 30 phòng nuôi trồng hiện đại.

Ở đây, nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và lưu lượng khí CO₂, O₂ được kiểm soát chính xác từng giờ trong suốt chu kỳ sinh trưởng của nấm. Từ khâu phối trộn giá thể, cấy giống, nuôi trồng đến thu hoạch và đóng gói đều được chuẩn hóa, nhiều công đoạn tự động hóa nhằm hạn chế tối đa tiếp xúc trực tiếp, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.

Theo đại diện doanh nghiệp, toàn bộ quy trình kế thừa công nghệ nấm Nhật Bản, sử dụng giống gốc Nhật, hệ thống phòng lạnh thông minh và giám sát môi trường liên tục. Sản phẩm không sử dụng hóa chất hay chất bảo quản, đồng thời áp dụng hệ thống tái sử dụng lọ nhựa lên đến 15 năm, tối ưu tài nguyên và giảm phát thải.

Điểm đáng chú ý là doanh nghiệp đặc biệt chú trọng truy xuất nguồn gốc. Người tiêu dùng có thể kiểm tra thông tin về lô sản xuất, thời gian thu hoạch, quy trình bảo quản thông qua mã truy xuất. Trong bối cảnh người dân ngày càng quan tâm đến sức khỏe và chất lượng bữa ăn gia đình, minh bạch thông tin chính là “giấy thông hành” để sản phẩm đứng vững trên thị trường.

Từ đổi mới công nghệ đến năng lực cạnh tranh quốc gia

Nhìn rộng hơn, câu chuyện của hai doanh nghiệp chỉ là lát cắt nhỏ trong bức tranh chuyển đổi của khu vực sản xuất trong nước. Khi công nghệ được đưa vào đúng vị trí - gắn với nhu cầu thị trường và định hướng phát triển bền vững - giá trị gia tăng của sản phẩm được nâng lên rõ rệt.

Trước hết là năng suất lao động cải thiện, chi phí sản xuất được tối ưu, giảm hao hụt nguyên liệu. Thứ hai, chất lượng sản phẩm ổn định, đáp ứng tiêu chuẩn cao hơn, tạo điều kiện thâm nhập vào các kênh phân phối hiện đại và thị trường xuất khẩu. Thứ ba, sản xuất xanh, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải giúp doanh nghiệp phù hợp với xu hướng tiêu dùng bền vững toàn cầu.

Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc nâng cao hàm lượng công nghệ trong sản phẩm “made in Vietnam” không chỉ giúp đáp ứng thị trường trong nước mà còn mở rộng cơ hội ra quốc tế. Các thị trường khó tính ngày càng yêu cầu cao về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm xã hội - những yếu tố chỉ có thể bảo đảm khi doanh nghiệp đầu tư bài bản vào công nghệ và quản trị.

Người dân trải nghiệm robot lễ tân tại Hội chợ. Ảnh: Thành Quách

Ghi nhận tại Hội chợ Mùa Xuân 2026 cho thấy, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng và quy trình sản xuất sản phẩm. Bà Phan Mỹ Hạnh (phường Dịch Vọng, Hà Nội) đánh giá cao chất lượng và uy tín của các sản phẩm tham gia hội chợ, đồng thời bày tỏ sự tin tưởng vào công tác lựa chọn, thẩm định của Ban tổ chức, đặc biệt là khâu lựa chọn, thẩm định gian hàng. Sản phẩm đa dạng, có nguồn gốc rõ ràng, giá cả niêm yết minh bạch là những yếu tố góp phần tạo nên sức hút.

Không khí mua sắm sôi động không chỉ phản ánh nhu cầu tiêu dùng dịp đầu năm, mà còn cho thấy sự thay đổi trong nhận thức: người dân sẵn sàng chi trả cho sản phẩm chất lượng cao, an toàn và có trách nhiệm với môi trường. Điều đó tạo động lực để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư công nghệ, đổi mới sáng tạo.