Chủ động điều hành trong bối cảnh thị trường nhiều biến động

Quý I/2026, kinh tế toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ những yếu tố bất định, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông, kéo theo biến động mạnh của giá năng lượng, gián đoạn chuỗi cung ứng và gia tăng áp lực lạm phát. Những diễn biến này đã ảnh hưởng không nhỏ tới môi trường tài chính - tiền tệ quốc tế, qua đó tác động lan tỏa tới nền kinh tế Việt Nam.

Trong nước, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Chính phủ cùng sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, nền kinh tế tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực. Tăng trưởng GDP quý I/2026 ước đạt 7,83%, cao hơn đáng kể so với mức 7,07% của cùng kỳ năm trước, cho thấy đà phục hồi và phát triển được duy trì vững chắc.

Nguồn: Kho bạc Nhà nước. Đồ họa: Phương Anh

Tuy nhiên, mức độ hội nhập sâu rộng cũng khiến thị trường tài chính - tiền tệ trong nước trở nên nhạy cảm hơn trước các biến động bên ngoài. Áp lực lạm phát gia tăng do giá xăng, dầu tăng cao, cùng với biến động của tỷ giá USD/VND đã khiến mặt bằng lãi suất trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng tăng trong những tháng cuối quý I.

Theo đó, lãi suất kỳ hạn qua đêm bình quân trong quý I/2026 ở mức 5,7%/năm, cao hơn đáng kể so với mức bình quân 4,5%/năm của năm 2025. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt thanh khoản trong hệ thống ngân hàng vẫn chưa được cải thiện rõ rệt, khiến thị trường tiềm ẩn nhiều rủi ro và tạo áp lực nhất định lên công tác huy động vốn của Chính phủ.

Trong bối cảnh đó, quán triệt các nhiệm vụ, giải pháp nhằm góp phần huy động nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026, Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã chủ động, linh hoạt triển khai công tác phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP) ngay từ những tháng đầu năm.

Huy động thành công vốn trái phiếu chính phủ

Bám sát kế hoạch huy động vốn do Bộ Tài chính giao, KBNN đã tổ chức 11 phiên đấu thầu TPCP với tổng khối lượng gọi thầu lên tới 167.000 tỷ đồng, thông qua 46 đợt gọi thầu tương ứng với các kỳ hạn đa dạng từ 5 năm đến 30 năm. Việc đa dạng hóa kỳ hạn phát hành không chỉ đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư mà còn góp phần cơ cấu lại danh mục nợ theo hướng an toàn, bền vững.

Tuy nhiên, những biến động bất lợi của thị trường tài chính - tiền tệ đã ảnh hưởng rõ nét tới tâm lý và hành vi của nhà đầu tư. Tổng khối lượng dự thầu trong quý chỉ đạt khoảng 131.631 tỷ đồng, tương đương 79% khối lượng gọi thầu, cho thấy sự thận trọng gia tăng trên thị trường. Đồng thời, lãi suất đặt thầu cũng có xu hướng tăng dần, phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư trước các rủi ro vĩ mô.

Mặc dù vậy, với sự điều hành chủ động, linh hoạt, KBNN vẫn huy động thành công 80.101 tỷ đồng TPCP trong quý I/2026, đạt 73% kế hoạch quý (110.000 tỷ đồng) và tương đương 16% kế hoạch năm (500.000 tỷ đồng). Theo đánh giá từ KBNN, đây là kết quả tích cực trong bối cảnh thị trường còn nhiều khó khăn, góp phần bảo đảm nguồn vốn cho NSNN phục vụ các nhiệm vụ chi tiêu, đầu tư phát triển.

Đáng chú ý, các chỉ tiêu về kỳ hạn và lãi suất phát hành tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ, phù hợp với định hướng điều hành chính sách tài khóa và tiền tệ. Kỳ hạn phát hành bình quân đạt 10,02 năm, trong khi thời gian đáo hạn bình quân của danh mục TPCP ở mức 8,44 năm, qua đó góp phần kéo dài kỳ hạn nợ, giảm áp lực trả nợ trong ngắn hạn.

Lãi suất phát hành TPCP bình quân năm 2026 được duy trì ở mức 4,06%/năm, phù hợp với diễn biến thị trường và định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Theo đánh giá từ các chuyên gia kinh tế, việc giữ ổn định mặt bằng lãi suất phát hành trong bối cảnh lãi suất thị trường có xu hướng tăng là nỗ lực lớn của KBNN, thể hiện hiệu quả trong công tác điều hành và phối hợp chính sách.

Linh hoạt các giải pháp để hoàn thành mục tiêu cả năm

Bước sang các quý tiếp theo của năm 2026, bối cảnh kinh tế - chính trị toàn cầu được dự báo tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường, trong khi thị trường tài chính - tiền tệ trong nước vẫn đối mặt với không ít thách thức. Áp lực lạm phát, biến động tỷ giá, cùng với vấn đề thanh khoản hệ thống ngân hàng sẽ tiếp tục là những yếu tố ảnh hưởng tới công tác huy động vốn của Chính phủ.

Trong bối cảnh đó, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, KBNN xác định tiếp tục bám sát các chủ trương, định hướng lớn tại các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, qua đó tham mưu Bộ Tài chính triển khai đồng bộ các giải pháp tăng cường huy động nguồn lực cho NSNN.

Một trong những định hướng trọng tâm được KBNN đặt ra là điều hành linh hoạt công tác phát hành TPCP, gắn chặt với diễn biến thị trường và nhu cầu thực tế của NSNN. Theo đó, KBNN sẽ chủ động lựa chọn thời điểm phát hành phù hợp, điều chỉnh kỳ hạn phát hành linh hoạt nhằm tối ưu chi phí vay, đồng thời giảm áp lực huy động trong những giai đoạn thị trường không thuận lợi.

Bên cạnh đó, nhằm giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và góp phần ổn định thị trường tiền tệ trong thời gian tới, KBNN tiếp tục tăng cường thực hiện quản lý ngân quỹ nhà nước, gắn kết chặt chẽ với hoạt động phát hành TPCP. Đồng thời, KBNN sẽ tiếp tục đẩy mạnh phối hợp với các đơn vị trong và ngoài Bộ Tài chính, cũng như các tổ chức tài chính, nhà đầu tư trên thị trường nhằm triển khai các giải pháp phát triển thị trường TPCP theo cả chiều rộng và chiều sâu. Theo KBNN, việc mở rộng cơ sở nhà đầu tư, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao tính minh bạch của thị trường sẽ là những yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả huy động vốn trong trung và dài hạn…

Với những giải pháp đồng bộ, linh hoạt và bám sát thực tiễn, KBNN đặt mục tiêu hoàn thành kế hoạch huy động vốn TPCP năm 2026 được Bộ Tài chính giao, qua đó đảm bảo đầy đủ, kịp thời nguồn lực cho NSNN, phục vụ hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Có thể thấy, trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, việc KBNN chủ động điều hành công tác huy động vốn ngay từ đầu năm đã tạo nền tảng quan trọng cho việc thực hiện nhiệm vụ cả năm. Kết quả đạt được trong quý I/2026 không chỉ khẳng định vai trò nòng cốt của KBNN trong quản lý ngân quỹ và huy động vốn, mà còn góp phần củng cố niềm tin của thị trường, nhà đầu tư đối với công cụ TPCP.

Trong thời gian tới, với sự điều hành linh hoạt, phối hợp chính sách hiệu quả và quyết tâm cao của toàn hệ thống, KBNN được kỳ vọng sẽ tiếp tục hoàn thành tốt nhiệm vụ huy động vốn, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.