Luật Báo chí (sửa đổi): Mở rộng không gian cho phát triển kinh tế báo chí

Hoàng Yến
(TBTCO) - Dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi) có nhiều quy định mới mở rộng không gian phát triển kinh tế báo chí, tạo điều kiện để các cơ quan báo chí đa dạng hóa nguồn thu, tự chủ tài chính, khai thác giá trị nội dung số và dịch vụ truyền thông trực tuyến.
aa

Chiều 8/10, tại phiên họp thứ 50, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến về dự án Luật Báo chí (sửa đổi).

Chính thức luật hoá hoạt động báo chí trên không gian mạng

Theo tờ trình của Chính phủ, việc sửa đổi lần này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về “xây dựng nền báo chí, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại”, bảo đảm tính thống nhất, khả thi của hệ thống pháp luật, đồng thời mở rộng không gian hoạt động báo chí trên nền tảng số.

Luật Báo chí (sửa đổi): Mở rộng không gian cho phát triển kinh tế báo chí
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng trình bày tờ trình của Chính phủ.

Một trong những thay đổi căn bản tại dự thảo là bổ sung chương riêng về hoạt động báo chí trên không gian mạng, chính thức đưa hoạt động báo chí trên không gian mạng vào khuôn khổ pháp lý.

Theo đó, dự thảo bổ sung các khái niệm hoàn toàn mới, phản ánh thực tế phát triển của công nghệ và truyền thông đa phương tiện. Cụ thể quy định khái niệm “xuất bản báo chí trên không gian mạng”, thừa nhận hoạt động phổ biến thông tin trên mạng xã hội và các nền tảng số khác là một phần của hoạt động báo chí; “kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng” được coi là sản phẩm báo chí, với định nghĩa là kênh do cơ quan báo chí thiết lập để cung cấp, trao đổi thông tin, kết nối cộng đồng người dùng trên các mạng xã hội. “Nền tảng số báo chí quốc gia” là hệ thống công nghệ thông tin phục vụ hỗ trợ và quản lý các hoạt động báo chí quốc gia.

Để mở rộng không gian hoạt động cho báo chí, phát triển kinh tế báo chí, dự thảo quy định cơ quan báo chí được tích hợp trên báo chí hoạt động dịch vụ công và thương mại điện tư trực tuyến, bao gồm dịch vụ tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế và các dịch vụ tiện ích khác theo quy định pháp luật; cung cấp dịch vụ nội dung số theo yêu cầu, khai thác dữ liệu người dùng theo quy định pháp luật.

Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, trừ nội dung về thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại để thúc đẩy cơ quan báo chí khai thác giá trị từ hoạt động liên kết phục vụ phát triển báo chí, đồng thời đảm bảo định hướng trong thông tin thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại. Dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết về liên kết trong hoạt động báo chí, minh bạch trách nhiệm, quyền lợi của các bên khi tham gia liên kết, thúc đẩy liên kết đem lại giá trị cho phát triên báo chí.

Đồng thời, nhiều quy định về nguồn thu mới của cơ quan báo chí được bổ sung trong dự thảo, bao gồm: thu từ bản quyền xem tác phẩm báo chí; thu từ cho phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; thu từ liên kết trong hoạt động báo chí; thu từ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công do cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu; thu từ người có nhu cầu đăng bài nghiên cứu khoa học để có kinh phí phản biện, hoàn thiện, nâng cao chất lượng bài viết.

Bên cạnh đó, cơ quan tạp chí khoa học được xuất bản nhiều tạp chí khoa học để tạo thuận lợi cho các tổ chức về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo công bố kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ, góp phần phát triển khoa học, công nghệ theo tinh thần Nghị quyết số 57.

Phát triển mô hình tập đoàn báo chí

Một điểm mới nổi bật nữa là việc thể chế hóa mô hình cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện. Đây là loại hình cơ quan báo chí có nhiều sản phẩm, đa nền tảng, có thể sở hữu các cơ quan báo chí trực thuộc và được hưởng cơ chế tài chính đặc thù theo quy định của Chính phủ. Mục tiêu là hình thành các cơ quan báo chí lớn, có đủ nguồn lực, đóng vai trò dẫn dắt, định hướng thông tin trong kỷ nguyên số, tương tự mô hình các tập đoàn báo chí của một số quốc gia.

Liên quan đến khu vực công, dự thảo bổ sung quy định đầy đủ các phương thức Nhà nước giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu và hỗ trợ cước vận chuyển, chi phí đăng tải, truyền dẫn, phát sóng để báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, văn hóa, thông tin tuyên truyền về tình trạng khẩn cấp, thông tin đối ngoại, truyền thông chính sách, phục vụ thiếu niên, nhi đồng, người khiếm thính, khiếm thị, đồng bào vùng dân tộc thiểu số, vùng đặc biệt khó khăn… và các nhiệm vụ trọng yếu khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Nhà nước bố trí ngân sách nhà nước mua dịch vụ sự nghiệp công, hỗ trợ thường xuyên cơ quan báo chí.

Luật Báo chí (sửa đổi): Mở rộng không gian cho phát triển kinh tế báo chí
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành phiên họp.

Để tăng cường công tác quản lý báo chí, dự thảo đã làm rõ khái niệm và chức năng giữa báo và tạp chí. Theo đó, xác định rõ tạp chí chỉ đăng tải tin, bài có tính chất chuyên ngành, chuyên biệt, hướng dẫn nghiệp vụ, không cập nhật thời sự như báo. Quy định này nhằm khắc phục tình trạng “báo hóa tạp chí” trong thời gian qua.

Dự thảo cũng bổ sung quy định điều kiện cấp phép hoạt động báo chí, phân biệt rõ giữa các loại cơ quan chủ quản (cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức tôn giáo, các viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học...). Chỉ những tổ chức đủ năng lực tài chính, nhân sự, cơ sở vật chất mới được cấp phép, qua đó siết chặt kỷ cương, khắc phục tình trạng cơ quan chủ quản “buông lỏng” để tạp chí tự xoay sở, tự nuôi bộ máy.

Bên cạnh đó, lần đầu tiên Luật quy định cụ thể các trường hợp thu hồi giấy phép hoạt động báo chí – bao gồm trường hợp cơ quan không hoạt động, vi phạm nghiêm trọng quy định về nội dung, hoặc không đủ điều kiện hoạt động.

Điều kiện cấp thẻ nhà báo cũng được quy định chặt chẽ hơn, bắt buộc người được cấp thẻ lần đầu phải qua khóa bồi dưỡng nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp. Đồng thời, vai trò của Hội Nhà báo Việt Nam được mở rộng, không chỉ dừng ở ban hành quy định đạo đức nghề nghiệp mà còn có quyền kết luận, xử lý hành vi vi phạm của hội viên, kiến nghị xử lý người làm báo không phải hội viên.

Tăng cường phân cấp, phân quyền trong quản lý báo chí

Ở cấp địa phương, thẩm quyền của địa phương trong quản lý nhà nước về báo chí được mở rộng. UBND cấp tỉnh được giao cấp và thu hồi giấy phép xuất bản thêm ấn phẩm báo chí, phụ trương; quản lý văn phòng đại diện, phóng viên thường trú; đồng thời chịu trách nhiệm với hoạt động của cơ quan báo chí trên địa bàn.

Dự thảo cũng đề cập mô hình “Cơ quan báo và phát thanh – truyền hình địa phương” trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy, tích hợp nhiều loại hình báo chí. Quy định này phù hợp với chủ trương sắp xếp tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí, nâng cao hiệu quả quản lý và tiết kiệm nguồn lực.

Hoàng Yến

Đọc thêm

Bế mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Khẩn trương đưa các quyết sách mới vào cuộc sống

Bế mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Khẩn trương đưa các quyết sách mới vào cuộc sống

(TBTCO) - Quốc hội đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, ngay sau Kỳ họp này, khẩn trương triển khai thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả các luật, nghị quyết đã được Quốc hội thông qua, để các quyết sách của Quốc hội sớm đi vào cuộc sống hiệu quả nhất.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Azerbaijan và Phu nhân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Azerbaijan và Phu nhân

(TBTCO) - Sáng nay (21/11), tại nhà Quốc hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Tổng thống Azerbaijan và Phu nhân cùng Đoàn lãnh đạo cấp cao thăm Việt Nam từ ngày 19 đến ngày 21/11/2026.
Quốc hội quyết nghị chuyển 40,06 km² và 1.057 người từ Phú Thọ về Hà Nội quản lý

Quốc hội quyết nghị chuyển 40,06 km² và 1.057 người từ Phú Thọ về Hà Nội quản lý

(TBTCO) - Quốc hội quyết nghị điều chỉnh 40,06 km² diện tích tự nhiên và 1.057 người tại khu vực của xã Thịnh Minh, xã Lương Sơn và phường Kỳ Sơn thuộc tỉnh Phú Thọ về thành phố Hà Nội quản lý, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Cho phép thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội

Cho phép thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội

Sáng ngày 21/11, với 470/474 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội.
Thông qua Luật Đất đai: Bổ sung cơ chế hỗ trợ phục hồi sinh kế sau thu hồi đất

Thông qua Luật Đất đai: Bổ sung cơ chế hỗ trợ phục hồi sinh kế sau thu hồi đất

(TBTCO) - Luật Đất đai (sửa đổi) vừa được thông qua quy định, việc thu hồi đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng chỉ thực hiện khi thật cần thiết. Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm sinh kế cho người có đất thu hồi.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng hội kiến Tổng thống Azerbaijan

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng hội kiến Tổng thống Azerbaijan

(TBTCO) - Ngày 19/11/2026, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã hội kiến Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev đang thăm chính thức Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc

(TBTCO) - Chiều 20/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã rời tỉnh Vân Nam, kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc (từ ngày 17 - 20/11) theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân.
Năm sáng kiến chiến lược mở rộng không gian phát triển chung Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc

Năm sáng kiến chiến lược mở rộng không gian phát triển chung Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc

(TBTCO) - Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 5 sáng kiến chiến lược để mở rộng không gian phát triển chung Việt Nam - Tây Nam Trung Quốc.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều