Hướng tới mục tiêu cơ cấu lại cầu đầu tư, nâng cao chất lượng và tính bền vững của thị trường chứng khoán, ngày 12/9/2025, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 3168/QĐ-BTC phê duyệt Đề án Tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán đến năm 2030. Đề án đặt trọng tâm vào hai trụ cột lớn là nâng cao năng lực, hành vi đầu tư của nhà đầu tư cá nhân và thúc đẩy sự phát triển chuyên nghiệp của ngành quản lý quỹ - lực lượng nòng cốt trong cấu trúc thị trường vốn hiện đại.
Đây là bước đi có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đã được nâng hạng theo tiêu chuẩn FTSE Russell và đang đặt mục tiêu tiệm cận các tiêu chuẩn khắt khe hơn của thị trường mới nổi.
 |
| Sau hơn 25 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã xuất hiện một phân khúc nhà đầu tư sẵn sàng ủy thác dòng vốn cho các nhà quản lý chuyên nghiệp. Ảnh: Dũng Minh |
Khác với dòng vốn đầu cơ ngắn hạn, phần lớn dòng vốn quốc tế mang tính dài hạn không đầu tư trực tiếp vào từng cổ phiếu riêng lẻ, mà thông qua các định chế đầu tư chuyên nghiệp như quỹ ETF, quỹ chủ động, quỹ hưu trí và doanh nghiệp bảo hiểm. Khi một thị trường được đưa vào rổ chỉ số nâng hạng, các quỹ mô phỏng chỉ số sẽ tự động phân bổ vốn theo tỷ trọng nhất định.
Tuy nhiên, dòng vốn tự động chỉ là phần “bề nổi”. Yếu tố quyết định nằm ở khả năng duy trì dòng vốn ổn định, hạn chế biến động và lan tỏa tác động tích cực đến toàn bộ thị trường. Do đó, phát triển ngành quỹ không chỉ tạo thêm lực cầu dài hạn, mà còn góp phần cải thiện chất lượng định giá, giảm tính đầu cơ và giúp thị trường chứng khoán vận hành với chuẩn mực của một thị trường mới nổi.
Đề án Tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán đến năm 2030 được xem là lời khẳng định rõ ràng về định hướng chính sách chuyển dịch dần vai trò dẫn dắt thị trường từ nhà đầu tư cá nhân sang nhà đầu tư tổ chức, từ giao dịch ngắn hạn sang đầu tư dài hạn, từ biến động mạnh sang ổn định và bền vững hơn.
Nền tảng cho giai đoạn phát triển mớiSự chuyển dịch từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng, từ tăng trưởng ngắn hạn sang bền vững dài hạn đang trở thành định hướng xuyên suốt của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong lộ trình đó, phát triển ngành quỹ đầu tư và nâng cao chuẩn mực minh bạch của các định chế trung gian không chỉ là yêu cầu mang tính kỹ thuật, mà là nền tảng để thị trường bước sang giai đoạn phát triển mới ổn định hơn, chuyên nghiệp hơn. |
Trong cấu trúc thị trường vốn, công ty quản lý quỹ giữ vai trò trung tâm trong thiết kế sản phẩm, phân bổ dòng vốn và thực hiện trách nhiệm ủy thác đối với nhà đầu tư. Giá trị của một công ty quản lý quỹ không nằm ở tài sản hữu hình, mà ở uy tín, kỷ luật đầu tư, hệ thống quản trị rủi ro và khả năng duy trì hiệu quả trong dài hạn.
Yêu cầu này càng trở nên rõ nét trong bối cảnh thị trường quỹ đầu tư tại Việt Nam tăng trưởng nhanh trong 2 năm gần đây, cả về quy mô tài sản quản lý lẫn số lượng nhà đầu tư cá nhân tham gia. Khi thị trường bước sang giai đoạn phát triển chiều sâu, trọng tâm không còn nằm ở việc gia tăng số lượng sản phẩm, mà ở chất lượng quản trị, minh bạch thông tin và hiệu quả bảo vệ nhà đầu tư.
Thông tư số 136/2025/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành với mục tiêu hoàn thiện quy định pháp lý hướng dẫn hoạt động của các quỹ đầu tư chứng khoán, thúc đẩy sự phát triển đa dạng của các sản phẩm quỹ phù hợp với nhu cầu đầu tư và thông lệ quốc tế. Đồng thời, Thông tư cũng nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư và các chủ thể tham gia thị trường.
Từ thực tiễn hoạt động đầu tư, ông Dominic Scriven OBE - Chủ tịch kiêm Đồng sáng lập Dragon Capital chia sẻ, thách thức lớn nhất của ngành quản lý quỹ không chỉ nằm ở việc lựa chọn tài sản đầu tư, mà ở khả năng duy trì kỷ luật minh bạch và công bố thông tin xuyên suốt các chu kỳ thị trường. Theo ông, một công ty quản lý quỹ khó có thể yêu cầu doanh nghiệp niêm yết nâng cao chuẩn mực quản trị, nếu bản thân mình không đặt dưới những nghĩa vụ tương ứng.
Ông Dominic nhấn mạnh, sự phát triển của nhà đầu tư tổ chức là một quá trình tất yếu, được thúc đẩy từ chính nhu cầu của nhà đầu tư. Sau hơn 25 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã xuất hiện một phân khúc nhà đầu tư sẵn sàng ủy thác dòng vốn cho các nhà quản lý chuyên nghiệp. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, sự gia tăng của nhà đầu tư tổ chức thường song hành với mức thu nhập, đô thị hóa và sự trưởng thành của hệ thống tài chính - những yếu tố mà Việt Nam đang từng bước hội tụ.
Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho rằng, khi nền tảng kỹ thuật được cải thiện và vị thế thị trường được nâng lên, yêu cầu đối với chất lượng vận hành cũng trở nên khắt khe hơn. Trọng tâm của giai đoạn tới không chỉ là duy trì đà tăng trưởng, mà quan trọng hơn là xây dựng một thị trường chứng khoán vận hành an toàn, minh bạch, ổn định, có khả năng chống chịu cao và thích ứng với mô hình thị trường mới trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
Năm 2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đặt ra nhiều mục tiêu để hỗ trợ thị trường chứng khoán phát triển. Theo đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục triển khai biện pháp đa dạng hóa nhà đầu tư, phát triển nhà đầu tư tổ chức, các loại hình quỹ đầu tư chứng khoán, đặc biệt là đào tạo phổ biến kiến thức cho nhà đầu tư cá nhân.
