Áp lực tỷ giá và thanh khoản đẩy lãi suất đi lên
Năm 2026, Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng là 15%, tương đối thận trọng so với mức thực hiện 19% của năm 2025. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy, tính đến ngày 26/2, tăng trưởng tín dụng đạt 1,4% so với cuối năm 2025; trong khi đó, huy động vốn tăng 0,36%, chênh lệch 1,13 triệu tỷ đồng, gây áp lực lên lãi suất.
Với tốc độ tăng trưởng hai tháng đầu năm như trên, trong báo cáo vĩ mô cập nhật mới đây, Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng, mặt bằng lãi suất trong nước tiếp tục xu hướng tăng trong tháng 2/2026 do chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Cùng với đó, thanh khoản hệ thống tiếp tục chịu áp lực, khiến lãi suất liên ngân hàng có thời điểm tiệm cận 20%.
| "Lãi suất huy động kỳ hạn 6 tháng tại nhóm ngân hàng quốc doanh "big 4" đã tăng khoảng 0,7% tính từ đầu năm, trong khi lãi suất cho vay bất động sản hiện ghi nhận quanh ngưỡng 10 - 14%. Xu hướng này có thể tiếp diễn trong nửa đầu năm 2026 cho đến khi bối cảnh tỷ giá trở nên thuận lợi hơn, bên cạnh là xung đột địa chính trị hạ nhiệt nhằm ổn định dòng chảy ngoại tệ trong nước" - nhóm phân tích của ACBS nhận định. |
Trong giai đoạn tiếp theo, nhóm phân tích của ACBS nhấn mạnh, cần đặc biệt theo dõi diễn biến tỷ giá và thanh khoản hệ thống ngân hàng để đánh giá xu hướng lãi suất.
Theo đó, chỉ số đo lường sức mạnh của USD so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt khác (DXY) đã tăng khoảng 1,6% từ đầu năm, phản ánh nhu cầu nắm giữ USD gia tăng, đặc biệt trong 2 tháng gần đây.
Nhóm phân tích ACBS nhận định, lạm phát và tỷ giá có nguy cơ tăng mạnh hơn những năm trước. Ở kịch bản kém khả quan hơn, nếu dự trữ ngoại hối bị sụt giảm mạnh, chi phí vốn và DXY sẽ neo ở mức ncao tương tự năm 2022.
 |
"Bối cảnh tỷ giá thuận lợi và mặt bằng thanh khoản dồi dào sẽ là nền tảng phù hợp để Ngân hàng Nhà nước mở rộng mục tiêu tăng trưởng tín dụng ở giai đoạn nửa sau 2026" - Chứng khoán ACBS đánh giá.
Dù mục tiêu tăng trưởng tín dụng được đánh giá là phù hợp với định hướng giảm phụ thuộc vào hệ thống tín dụng ngân hàng và hạn chế đầu cơ bất động sản, song theo ACBS, các kênh dẫn vốn khác vẫn chưa thể hoàn toàn bù đắp cho sự sụt giảm của tín dụng ngân hàng.
Kỳ vọng hạn mức tín dụng chỉ có thể được xem xét nới lỏng vào nửa cuối năm khi các điều kiện vĩ mô thuận lợi hơn, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%.
Giá dầu leo thang, lạm phát trở lại siết chặt dư địa giảm lãi suất
Nhấn mạnh những yếu tố cần theo dõi về biến động địa chính trị, theo ACBS, rủi ro lạm phát từ giá dầu cao kéo theo chi phí sản xuất và sinh hoạt gia tăng đang trở thành thách thức mới trong bối cảnh bất ổn.
 |
Theo đó, những yếu tố cần theo dõi gồm việc giá cước vận tải biển tiếp tục tăng trong ngắn hạn do nhu cầu cao và tác động từ biến động địa chính trị; chiến sự tại Iran gây ảnh hưởng mạnh đến giá dầu khi quốc gia này nắm giữ khoảng 12 - 15% trữ lượng dầu toàn cầu nhưng chỉ chiếm khoảng 3% nguồn cung do các lệnh trừng phạt.
Cùng với đó, rủi ro Iran đóng eo biển Hormuz - nơi vận chuyển 20 - 30% sản lượng dầu thế giới, có thể đẩy giá dầu tăng mạnh khi lo ngại gián đoạn nguồn cung gia tăng, trong bối cảnh nhiều hãng vận tải lớn đã tạm ngừng hoạt động qua khu vực này.
Đồng thời, xung đột được dự báo kéo dài hơn kỳ vọng khi các bên chưa đạt được thỏa thuận ngừng bắn và căng thẳng tiếp tục leo thang, khiến hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế.
Hoa Kỳ và Israel xảy ra xung đột với Iran, cùng với các diễn biến gây tranh cãi tại Greenland, Venezuela và Cuba, khiến giá dầu WTI và Brent tăng lên 100 USD/thùng do lo ngại gián đoạn nguồn cung.
"Giá dầu duy trì quanh 90 USD/thùng đe dọa đẩy CPI của Mỹ lên 3,2% - 3,7% cùng kỳ, làm chậm lộ trình hạ lãi suất" - ACBS nhận định.
Tuy nhiên, kịch bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) buộc phải cắt giảm lãi suất vẫn được duy trì, nhằm giảm chi phí vốn khi thị trường lao động suy yếu, thể hiện qua số việc làm phi nông nghiệp tháng 2/2026 giảm 92 nghìn việc làm và tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,4%.
Vì vậy, ACBS nhấn mạnh, cần theo dõi rủi ro lạm phát gia tăng do tác động của xung đột tại Iran có thể làm thu hẹp dư địa giảm lãi suất của các ngân hàng trung ương lớn như Fed, Ngân hàng Trung ương Anh (BOE), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) và Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK). Lộ trình giảm lãi suất chậm hơn dự kiến của Mỹ sẽ hạn chế khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ tại Việt Nam./.
