Sau đại dịch, ASEAN bước vào thời kỳ củng cố tài khóa

Hoàng Yến
(TBTCO) - HSBC nhận định, sau những kế hoạch chi tiêu lớn trong thời kỳ đại dịch, năm 2023, khu vực ASEAN có thể sẽ trở lại thời kỳ củng cố tài khóa. Singapore, Indonesia và Việt Nam nhiều khả năng đi đầu khu vực với kế hoạch đưa thâm hụt ngân sách về gần mức của thời điểm trước đại dịch.
aa
Chính sách tài khóa hỗ trợ doanh nghiệp, người dân trong quá trình phục hồi kinh tế sau dịch Covid-19 Tái cấu trúc hệ thống tài chính bước vào chặng nước rút Vốn tư nhân vào cơ sở hạ tầng bị tắc bởi hành lang pháp lý

Đây là nội dung chính của báo cáo “Triển vọng ASEAN - Củng cố tài khóa: Một chặng đường dài” do ngân hàng HSBC vừa công bố.

Việt Nam tích cực củng cố tài khóa sau đại dịch

Theo báo cáo, thâm hụt ngân sách ở ASEAN được dự báo sẽ ở mức cao trong năm 2022. Sau các gói hỗ trợ phục hồi cao kỷ lục trong hai năm qua, các nhà làm chính sách ASEAN tỏ ra khá dè dặt trong việc ngưng hỗ trợ chính sách quá nhanh để tránh ảnh hưởng đến tiến độ phục hồi mới chớm diễn ra.

Trong bối cảnh lạm phát ở mức cao, nhiều nước đã công bố thêm chính sách hỗ trợ trong năm 2022 nhằm giúp giảm nhẹ tác động của tình trạng giá nhiên liệu và thực phẩm tăng cao. Trong đó, Malaysia và Indonesia, hai quốc gia xuất khẩu năng lượng chính của khu vực, gặp thuận lợi nhờ tận dụng ngân sách “bội thu bất ngờ” liên quan đến giá năng lượng.

Chính sách tài khóa
Malaysia và Indonesia gặp thuận lợi nhờ giá năng lượng tăng. Ảnh minh họa.

Nhìn vào kế hoạch ngân sách năm 2023, HSBC nhận định khu vực này nhiều khả năng sẽ trở lại thời kỳ củng cố tài khóa dù tiến độ triển khai mỗi nước một khác. Singapore, Indonesia và Việt Nam nhiều khả năng sẽ đứng đầu khu vực với kế hoạch đưa tỷ trọng thâm hụt trên GDP về gần mức của thời điểm trước đại dịch. Còn Malaysia, Philippines và Thái Lan sẽ triển khai với tiến độ chậm hơn.

Cụ thể, Singapore tiếp tục dẫn đầu ASEAN với các kế hoạch củng cố tài khóa tiến bộ. Sau khi triển khai hỗ trợ mạnh mẽ trong đại dịch, Singapore đã giảm thâm hụt tài khóa từ 51,6 tỷ SGD (10,8% GDP) trong năm tài khóa 2020 xuống 3 tỷ SGD (0,5% GDP) trong năm 2022. Phần lớn sự cải thiện đến từ quyết định ngưng các hỗ trợ liên quan đến đại dịch.

Mặc dù vậy, Singapore vẫn duy trì các biện pháp hỗ trợ nhằm giúp các lĩnh vực và hộ gia đình chịu nhiều ảnh hưởng trong năm nay, tuy nhiên, quy mô hỗ trợ tương đối nhỏ. Khi những áp lực lạm phát mạnh dần lên từ giữa năm 2022, chính phủ Singapore đã nhanh chóng công bố gói hỗ trợ thứ hai trị giá 1,5 tỷ SGD (0,3% GDP). Thông điệp ở đây rất rõ ràng: mục đích của đợt hỗ trợ bổ sung là nhằm trợ cấp kịp thời cho những hộ dân thu nhập thấp và các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ngân sách hỗ trợ đến từ nguồn thu cao hơn kỳ vọng trong năm tài khóa 2021, do đó thâm hụt vẫn nằm trong mức dự kiến.

Indonesia và Malaysia tuy có nhiều nét tương đồng, nhưng triển vọng tài khóa hai nước lại ngày càng khác biệt. Trong năm 2022, cả hai nền kinh tế đều có những chính sách trợ cấp bổ sung, chủ yếu là trợ giá nhiên liệu và một số hỗ trợ về thực phẩm và tiền mặt trực tiếp ở Malaysia. Tuy nhiên, tiến độ củng cố tài khóa của Malaysia sẽ chậm hơn so với các nước khác trong khu vực.

Tại các nước khác như Philippines, các cơ quan chức năng đang xem xét quy định về Chương trình kế hoạch tài khóa trung hạn, trong đó mọi kế hoạch dự chi trong vòng 6 năm tới của chính phủ sẽ phải tuân thủ mục tiêu giảm thâm hụt 1 điểm phần trăm mỗi năm. Nếu thành công, dự kiến tỷ trọng nợ trên GDP sẽ giảm xuống dưới 60% vào khoảng năm 2025.

Khác với Philippines, Thái Lan dự định tiếp tục theo đuổi chính sách mở rộng tài khóa hiện tại. Ngân sách đệ trình cho năm tài khóa 2023 cao hơn năm trước 2,7%, tăng phần lớn do đầu tư vào cơ sở hạ tầng và chi hỗ trợ giá dầu.

Các nước tiếp tục tăng mạnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng

Sự không chắc chắn của môi trường kinh tế vĩ mô ngày nay đồng nghĩa với sự không chắc chắn về nguồn thu ngân sách cơ bản của một quốc gia. Đó là lý do vì sao phần lớn chính phủ các nước ASEAN đang dự toán tăng trưởng thu ngân sách trong năm 2023 thấp hơn xu hướng trước đây. Tác động đối với mỗi nước một khác và ba nước có tỷ trọng thu ngân sách từ thuế trên GDP cao nhất, Philippines, Việt Nam và Singapore, nhiều khả năng sẽ trụ vững.

Bên cạnh trợ giá, hầu hết các nền kinh tế sẽ tiếp tục phân bổ lại các nguồn vốn đầu tư vào phát triển cơ sở hạ tầng - một vấn đề ưu tiên thường trực với các nhà làm chính sách ASEAN. Cụ thể, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam đều dựa vào đầu tư ngân sách để thúc đẩy phục hồi.

Ví dụ, Malaysia đã tăng 30% ngân sách cho đầu tư phát triển trong kế hoạch ngân sách 2023, đồng thời triển khai một kế hoạch tổng thể giai đoạn 2023 - 2030 để giới thiệu mô hình đối tác công tư mới, nhằm thúc đẩy các dự án phát triển hạ tầng.

hạ tầng

Nhiều nước đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng sau đại dịch. Ảnh: TL

Trong bối cảnh đó, là một quốc gia liên tục đầu tư mạnh cho phát triển hạ tầng - tương đương 6% GDP mỗi năm, Việt Nam nhiều khả năng lại dẫn đầu khu vực về mảng này. Nhằm duy trì tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và thích ứng với tốc độ đô thị hóa đang gia tăng, nền kinh tế này ngày càng cần nâng cấp và mở rộng cơ sở hạ tầng “truyền thống”. Mặc dù vậy, nhiều dự án đã rơi vào tình trạng đình trệ kéo dài và đội vốn.

Theo HSBC, củng cố tài khóa không chỉ đơn giản là giảm chi ngân sách. Vấn đề còn nằm ở hiệu suất thu ngân sách của chính phủ cao thấp ra sao thông qua các khoản thu từ thuế và các khoản thu khác. Củng cố tài khóa vẫn có thể diễn ra ngay cả khi chính phủ quyết định chi ngân sách nhiều hơn.

Nếu một chính phủ có thể thu ngân sách cao hơn mức chi tiêu bị đội so với kế hoạch, thâm hụt tài khóa sẽ thu hẹp và về cơ bản, chính phủ đó vẫn đang củng cố các nguồn tài khóa. Hiệu suất thu ngân sách phụ thuộc vào mức độ ổn định và linh hoạt của chính sách thuế hiệu hữu cũng như các kế hoạch cải tổ chính sách thuế tại mỗi quốc gia.

Xét về cơ sở thuế, các nước ASEAN có các mức khác nhau, chiếm từ 8% đến 15% GDP. Singapore vẫn là nước vượt trội. Trọng tâm của ngân sách năm tài khóa 2023 là triển khai kế hoạch tăng thuế hàng hóa và dịch vụ GST vốn được lên kế hoạch từ rất lâu trước cả đại dịch.

Trong khi đó, Malaysia, Indonesia, Thái Lan và Việt Nam đang gặp một số thách thức về mở rộng nguồn thu thuế. Tỷ trọng thu thuế trên GDP của Thái Lan và Việt Nam gần đây đã giảm một phần là do những biện pháp tạm thời nhằm giúp đỡ người dân ứng phó với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng cao. Tuy nhiên, báo cáo lưu ý tỷ trọng thu ngân sách từ thuế trên GDP của Việt Nam giảm, phần nào còn do việc đánh giá lại quy mô GDP từ năm 2021./.

Hoàng Yến

Đọc thêm

Thị trường tiền tệ tuần 16 - 20/11: Hút ròng gần 11.000 tỷ đồng, mở kênh cung ứng VND dài hạn có thể gây sức ép tỷ giá

Thị trường tiền tệ tuần 16 - 20/11: Hút ròng gần 11.000 tỷ đồng, mở kênh cung ứng VND dài hạn có thể gây sức ép tỷ giá

(TBTCO) - Thị trường tiền tệ tuần qua ghi nhận Ngân hàng Nhà nước hút ròng 10.825,96 tỷ đồng qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO), đưa khối lượng lưu hành xuống thấp nhất 16 tháng. Giới phân tích cho rằng, nhà điều hành đang giảm phụ thuộc vào OMO ngắn hạn, mở rộng các kênh cung ứng VND kỳ hạn dài hơn, song điều này có thể tạo thêm áp lực tỷ giá nếu triển khai quy mô lớn.
Tỷ giá USD hôm nay 21/11: DXY tăng 4 tuần liên tiếp; tỷ giá EUR, GBP và vàng cùng chịu sức ép

Tỷ giá USD hôm nay 21/11: DXY tăng 4 tuần liên tiếp; tỷ giá EUR, GBP và vàng cùng chịu sức ép

(TBTCO) - Sáng 21/11, tỷ giá trung tâm ở mức 25.659 đồng/USD, tăng 22 đồng so với cuối tuần trước. Chỉ số DXY chốt tuần tại 103,81 điểm, tăng 0,38%, đánh dấu tuần tăng thứ tư liên tiếp, được hỗ trợ bởi kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục thắt chặt tiền tệ. Đà tăng của USD khiến EUR, GBP suy yếu, trong khi giá vàng lùi sát 3.500 USD/ounce.
ABBank sắp chốt quyền mua cổ phiếu tỷ lệ 50%, dự kiến huy động hơn 8.000 tỷ đồng

ABBank sắp chốt quyền mua cổ phiếu tỷ lệ 50%, dự kiến huy động hơn 8.000 tỷ đồng

(TBTCO) - Ngân hàng ABBank chốt ngày 4/12 thực hiện quyền mua cổ phiếu tỷ lệ 50%, dự kiến huy động gần 8.034 tỷ đồng để cấp tín dụng năm 2027.
Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

(TBTCO) - Theo thông báo kết luận thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 14, công tác quản lý, theo dõi thực hiện hợp đồng thương mại xuất khẩu tại Công ty TNHH Tỷ Xuân còn thiếu sót kỹ thuật, chưa thực hiện tính, thu lãi chậm trả theo thỏa thuận.
Vietcombank – Hành trình 11 năm bền bỉ giữ vững vị thế ngân hàng có môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam

Vietcombank – Hành trình 11 năm bền bỉ giữ vững vị thế ngân hàng có môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 18/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, lần thứ 11 liên tiếp Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) bước lên bục vinh danh tại Lễ công bố và trao giải thưởng “Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026” do Công ty Anphabe tổ chức. Sự kiện này đánh dấu cột mốc 11 năm liên tiếp Vietcombank giữ vững vị trí dẫn đầu ngành Ngân hàng về môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam, đồng thời tiếp tục khẳng định sức hút thương hiệu tuyển dụng của Vietcombank đối với sinh viên Việt Nam.
Ngân hàng MBV thông báo về việc thay đổi địa điểm Phòng giao dịch Phú Nhuận

Ngân hàng MBV thông báo về việc thay đổi địa điểm Phòng giao dịch Phú Nhuận

(TBTCO) - Ngân hàng TNHH MTV Việt Nam Hiện Đại (MBV) trân trọng thông báo về việc thay đổi địa điểm của Phòng Giao dịch Phú Nhuận.
Vietnam Connect Forum 2026: VietinBank kết nối cơ hội đầu tư, kiến tạo hệ sinh thái doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

Vietnam Connect Forum 2026: VietinBank kết nối cơ hội đầu tư, kiến tạo hệ sinh thái doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 17/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, VietinBank tổ chức Diễn đàn Kết nối đầu tư Việt Nam 2026 (Vietnam Connect Forum 2026), thu hút gần 300 đại diện doanh nghiệp FDI, nhà đầu tư trong và ngoài nước. Sự kiện quy tụ các chuyên gia kinh tế, đại diện cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp nhằm cập nhật triển vọng đầu tư, trao đổi về chính sách và mở rộng cơ hội kết nối kinh doanh tại Việt Nam.
Tín dụng mua nhà chững nhịp, sức ép lãi suất thả nổi chưa vơi

Tín dụng mua nhà chững nhịp, sức ép lãi suất thả nổi chưa vơi

(TBTCO) - Lãi suất vay mua nhà tăng lên hai chữ số, đẩy người vay vào thế khó, trong khi nhiều khoản vay sắp hết ưu đãi, tiềm ẩn áp lực khi chuyển sang thả nổi. Lượng giao dịch sụt giảm, tín dụng mua nhà tăng chậm. Chính sách giảm lãi suất mở ra kỳ vọng phục hồi, song tác động dự báo hạn chế và có độ trễ.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều

PNJ Giá mua Giá bán
TPHCM - PNJ 126,000 131,500
Hà Nội - PNJ 126,000 131,500
Đà Nẵng - PNJ 126,000 131,500
Miền Tây - PNJ 126,000 131,500
Tây Nguyên - PNJ 126,000 131,500
Đông Nam Bộ - PNJ 126,000 131,500
AJC Giá mua Giá bán
Miếng SJC Hà Nội 12,850 13,350
Miếng SJC Nghệ An 12,850 13,350
Miếng SJC Thái Bình 12,850 13,350
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng H.Nội 12,800 13,300
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng N.An 12,800 13,300
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng T.Bình 12,800 13,300
Trang sức 99.9 12,580 13,180
Trang sức 99.99 12,590 13,190
Vàng 99.9 11,400
Vàng 99.99 11,550
SJC Giá mua Giá bán
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 5 chỉ 1,285 13,352
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 0.5 chỉ, 1 chỉ, 2 chỉ 1,285 13,353
Hồ Chí Minh - Vàng nhẫn SJC 99,99% 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ 1,273 1,333
Hồ Chí Minh - Vàng nhẫn SJC 99,99% 0.5 chỉ, 0.3 chỉ 1,273 1,334
Hồ Chí Minh - Nữ trang 99,99% 1,263 1,323
Hồ Chí Minh - Nữ trang 99% 12,399 13,099
Hồ Chí Minh - Nữ trang 75% 89,585 99,385
Hồ Chí Minh - Nữ trang 68% 80,323 90,123
Hồ Chí Minh - Nữ trang 61% 71,061 80,861
Hồ Chí Minh - Nữ trang 58,3% 67,489 77,289
Hồ Chí Minh - Nữ trang 41,7% 45,525 55,325
Miền Bắc - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Hạ Long - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Hải Phòng - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Miền Trung - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Huế - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Quảng Ngãi - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Nha Trang - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Biên Hòa - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Miền Tây - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Bạc Liêu - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Cà Mau - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Cập nhật: 23/11/2026 04:00
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng TCB
AUD 16543 16812 17395
CAD 17462 17735 18356
CHF 30074 30448 31093
CNY 0 3822 3918
EUR 27678 27892 28972
GBP 32962 33347 34285
HKD 0 3161 3364
JPY 156 159 166
KRW 0 18 20
NZD 0 13802 14389
SGD 19467 19747 20317
THB 675 738 791
USD (1,2) 25546 0 0
USD (5,10,20) 25584 0 0
USD (50,100) 25611 25625 25995
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng BIDV
USD 25,580 25,580 25,960
USD(1-2-5) 24,557 - -
USD(10-20) 24,557 - -
EUR 27,721 27,743 29,106
JPY 157.38 157.66 167.21
GBP 33,151 33,241 34,409
AUD 16,852 16,913 17,557
CAD 17,645 17,702 18,358
CHF 30,197 30,291 31,183
SGD 19,547 19,608 20,380
CNY - 3,788 3,934
HKD 3,219 3,229 3,365
KRW 17.75 18.51 20.15
THB 723 731.93 783.56
NZD 13,838 13,966 14,385
SEK - 2,485 2,574
DKK - 3,719 3,851
NOK - 2,594 2,686
LAK - 0.87 1.21
MYR 5,851.63 - 6,606.45
TWD 704.9 - 854.09
SAR - 6,751.09 7,112.87
KWD - 81,134 86,344
AED - 6,762 7,287
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng Agribank
USD 25,580 25,610 25,990
EUR 27,758 27,897 29,130
GBP 33,094 33,361 34,392
HKD 3,204 3,236 3,355
CHF 29,953 30,256 31,205
JPY 157.43 159.02 167
AUD 16,798 16,968 17,566
SGD 19,540 19,737 20,334
THB 729 744 783
CAD 17,585 17,763 18,362
NZD 13,965 14,522
KRW 18.67 20.65
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng Sacombank
USD 25610 25610 25990
AUD 16822 16922 17848
CAD 17666 17766 18777
CHF 30263 30293 31874
CNY 3803.4 3828.4 3963.7
CZK 0 1100 0
DKK 0 3765 0
EUR 27860 27890 29613
GBP 33301 33351 35121
HKD 0 3280 0
JPY 159.01 159.51 170.02
KHR 0 6.097 0
KRW 0 18.75 0
LAK 0 1.0945 0
MYR 0 6390 0
NOK 0 2650 0
NZD 0 13990 0
PHP 0 370 0
SEK 0 2540 0
SGD 19628 19758 20479
THB 0 705.4 0
TWD 0 770 0
SJC 9999 13100000 13100000 13500000
SBJ 12000000 12000000 13500000
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng OCB
USD100 25,560 25,600 25,950
USD20 25,530 25,600 25,950
USD1 24,377 25,600 26,941
AUD 16,700 16,903 18,102
EUR 27,560 27,712 29,411
CAD 17,640 17,691 19,021
SGD 19,615 19,817 20,409
JPY 158.99 160.49 166.28
GBP 33,110 33,311 34,432
XAU 12,918,000 0 13,422,000
CNY 0 3,778 0
THB 0 740 0
CHF 0 0 0
KRW 0 0 0
Cập nhật: 23/11/2026 04:00
Ngân hàng KKH 1 tuần 2 tuần 3 tuần 1 tháng 2 tháng 3 tháng 6 tháng 9 tháng 12 tháng 24 tháng
Vietcombank 0,10 0,20 0,20 - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
BIDV 0,10 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
VietinBank 0,10 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
Agribank 0,20 - - - 2,60 2,60 2,90 4,00 4,00 5,90 6,00
ACB 0,50 - - - 4,00 4,20 4,40 4,50 4,70 5,30 5,40
Sacombank 0,50 - - - 4,75 4,75 4,75 6,30 6,30 6,10 6,80
Techcombank 0,05 - - - 4,20 4,20 4,50 6,20 6,20 6,40 5,50
LPBank 0,20 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 4,60 4,60
Vikki Bank 0,49 0,49 - - 4,64 4,64 4,64 5,75 5,52 5,76 5,43
Eximbank 0,20 0,20 0,20 0,20 2,80 3,00 3,10 4,20 4.00 4,70 5,30