"Sóng ngầm" tái cấu trúc

Chỉ trong vòng chưa đầy 9 tháng, Công ty cổ phần Giống cây trồng trung ương (Vinaseed) đã thay đổi tới 155 vị trí nhân sự, tương đương hơn 20% quy mô nhân sự toàn doanh nghiệp. Với tổng số lao động cuối năm 2025 là 643 người, đây là sự biến động lớn.

Chia sẻ tại cuộc họp đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Nguyễn Thị Trà My cho biết, bình quân cứ hơn 2 ngày công ty lại thay đổi một vị trí nhân sự. “Đây là điều khủng khiếp, nhưng là cần thiết để chuyển đổi mô hình quản trị” - bà My thẳng thắn nhìn nhận.

Năm 2025 được vị Chủ tịch Hội đồng Quản trị này đánh giá là năm bản lề, khi doanh nghiệp không đi theo lối mòn cũ mà “nhìn thẳng vào thực tế, chấp nhận thay đổi và xây lại hệ thống”. Theo lãnh đạo doanh nghiệp, đây là bước chuyển từ mô hình mang tính chất doanh nghiệp nhà nước sang cấu trúc quản trị theo hệ thống, minh bạch và hiệu quả hơn trong toàn Tập đoàn PAN.

Động lực tái cấu trúc đến từ sự thay đổi của công nghệ, đặc biệt là AI. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Cũng đi theo mô hình holding với hệ thống nhiều công ty con, lãnh đạo Tập đoàn Vingroup nhấn mạnh ba nguyên tắc về quản trị sẽ tập trung trong năm 2026. Đó là hạt nhân hóa, đơn giản hóa và chuẩn hóa. Theo đó, bộ ba trọng tâm này hướng đến việc tinh gọn cơ cấu tổ chức, đơn giản hóa các quy định và chuẩn hóa hệ thống quy trình, qua đó nâng cao hiệu quả vận hành, quản lý và tối ưu nguồn lực.

Số liệu do Vingroup công bố cho thấy, số lượng nhân sự tại công ty mẹ Tập đoàn này tại thời điểm cuối năm 2025 là 286 người, giảm hơn 22% so với thời điểm một năm trước đó. Tinh gọn cơ cấu vẫn là nguyên tắc quản trị được đặt lên hàng đầu ở tập đoàn này, dù Vingroup vẫn đặt ra mục tiêu mở rộng thêm các trụ cột mới hạ tầng, năng lượng xanh và văn hóa cùng mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ.

Trên thế giới, xu hướng tái cấu trúc cũng diễn ra rõ nét. Tại HSBC, tập đoàn tài chính toàn cầu đang ưu tiên quá trình đơn giản hóa tổ chức và tái thiết mô hình vận hành. Trong một cuộc trao đổi với Bloomberg cuối năm 2025, ông Elhedery - Tổng Giám đốc Tập đoàn HSBC cho biết, ngân hàng đang hướng tới xây dựng một tổ chức đơn giản hơn và linh hoạt hơn, phù hợp với tốc độ thay đổi nhanh của thị trường và nhu cầu khách hàng.

“Thế giới đang chuyển động rất nhanh. Khách hàng của chúng tôi cũng vậy, nhu cầu hôm nay sẽ khác ngày mai và chúng tôi cần liên tục thích ứng”- ông nhấn mạnh. Lãnh đạo HSBC cũng thừa nhận, xu hướng tái cấu trúc không chỉ nhằm cắt giảm sự phức tạp trong vận hành mà còn để “giải phóng tiềm năng” vốn có của tổ chức. Ngân hàng đang đầu tư mạnh vào con người và công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Gen AI). Đã có hơn 100 ứng dụng đã được triển khai, trong đó khoảng một nửa đang vận hành thực tế.

Thích ứng trong bối cảnh mới

Nếu như trước đây, tái cấu trúc thường gắn với chu kỳ khó khăn. Hiện nay, động lực lớn hơn lại đến từ công nghệ - đặc biệt là AI. Theo chia sẻ từ bà Trần Thị Nguyệt Oanh - Giám đốc quản lý nguồn nhân lực HSBC Việt Nam, khoảng 85% nhân viên của HSBC trên toàn cầu được trang bị công cụ giúp cải thiện năng suất dựa trên mô hình AI tạo sinh. Công cụ này giúp xử lý hơn 35.000 câu hỏi, giúp tiết kiệm hơn 3.000 giờ mỗi ngày.

Tại nhiều cuộc họp đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, trí tuệ nhân tạo - AI đã trở thành từ khóa được nhắc đến, thậm chí giữ vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển. Tại FPT, AI được xác định là trụ cột chiến lược dài hạn. Doanh nghiệp đã đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ, với hai nhà máy AI tại Việt Nam và Nhật Bản, trong đó khoảng 70% công suất đã được lấp đầy.

Đối với các công ty chứng khoán, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích nhu cầu khách hàng, xây dựng nền tảng hỗ trợ khách hàng trong quyết định đầu tư và hỗ trợ vận hành được nhiều bên đề cập. Với việc ưu tiên mục tiêu tăng tốc độ xử lý lệnh giao dịch, Chứng khoán DNSE hay VPBankS đều đề cập đến kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu nhằm giảm độ trễ lệnh và phục vụ nhóm nhà đầu tư giao dịch tần suất cao.

Năm 2026, SHS đặt ra kế hoạch tái cấu trúc toàn diện, giảm dần tỷ trọng mảng tự doanh, nhường chỗ cho các mảng môi giới, cho vay ký quỹ, ngân hàng đầu tư… Một trong các giải pháp lãnh đạo công ty chứng khoán này đề cập là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Trong đó, công ty dự kiến tái cấu trúc hệ thống dữ liệu, tận dụng hệ sinh thái hiện có để ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích nhu cầu khách hàng, hướng tới tích hợp toàn bộ dịch vụ trên một nền tảng duy nhất, phát triển theo mô hình "super app".

Không chỉ trong cách vận hành, bối cảnh mới tạo ra cơ hội thị trường mới cho nhiều doanh nghiệp. Trên thế giới, một doanh nghiệp sản xuất lớn như TOTO cũng đang tìm thấy động lực tăng trưởng mới từ các sản phẩm phục vụ ngành bán dẫn và trung tâm dữ liệu AI. Kết quả kinh doanh của hãng thiết bị vệ sinh Nhật Bản, đang tăng trưởng mạnh nhờ sản xuất mâm cặp tĩnh điện, một linh kiện gốm kỹ thuật cao cần thiết để sản xuất chip nhớ cho trung tâm dữ liệu AI. Mảng phụ này đã nhanh chóng đóng góp 40% lợi nhuận.

Masan High-Tech Materials (MSR) cũng ghi nhận kết quả kinh doanh quý I/2026 với mức lợi nhuận sau thuế 537 tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay. Nguyên nhân đến từ chu kỳ tăng giá của vonfram - một vật liệu quan trọng trong sản xuất chip và hạ tầng AI. Với vai trò cung cấp khoảng 21% nguồn cung vonfram ngoài Trung Quốc, MSR đang tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu của ngành công nghệ cao.

Sự bùng nổ của AI phần nào đang thúc đẩy xu hướng tái cấu trúc trong vận hành doanh nghiệp cùng những chuyển động trong nhu cầu thị trường. Đây cũng là lý do khiến nhiều tổ chức đặt mục tiêu gia tăng tính linh hoạt, thích ứng nhanh với sự thay đổi.