Tăng trưởng "backlog" mở chu kỳ lợi nhuận mới cho doanh nghiệp xây lắp

Điểm sáng từ nguồn cung công việc

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), một trong những điểm sáng nổi bật của nền kinh tế năm 2025 là giá trị tăng thêm của ngành xây dựng tăng 9,62%. Đây là mức cao nhất kể từ năm 2017, tạo thêm nhiều năng lực mới tăng cho nền kinh tế.

Trong bức tranh chung này, ngành xây lắp điện đang có lợi thế vượt trội nhờ khối lượng công việc "khổng lồ". Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, nhu cầu vốn đầu tư cho lưới điện truyền tải giai đoạn 2021 - 2030 lên tới khoảng 14,9 tỷ USD đang mở ra dư địa tăng trưởng đáng kể cho các doanh nghiệp xây lắp và tư vấn điện.

Backlog năm 2026 của các doanh nghiệp xây dựng niêm yết dự báo có thể tăng trưởng 24%. Ảnh: An Thư

Theo các chuyên gia từ Chứng khoán MB, backlog năm 2026 của các doanh nghiệp xây dựng niêm yết dự báo có thể tăng trưởng 24%. Đối với nhóm xây dựng dân dụng, backlog của Công ty Cổ phần Xây dựng Coteccons (HOSE) có thể tăng tới 42% nhờ hưởng lợi từ các chủ đầu tư lớn tăng cường triển khai dự án. Trong khi đó, ở mảng xây dựng hạ tầng, việc trúng thầu thêm các dự án cao tốc có thể giúp Vinaconex (VCG) và Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (HHV) tăng trưởng giá trị hợp đồng kí mới lần lượt 17% và 13%.

Trong lĩnh vực xây lắp điện, Tập đoàn PC1 bước vào năm mới với backlog kỷ lục trên 8.000 tỷ đồng, tăng khoảng 125% so với cùng kỳ. Theo chuyên gia phân tích từ VCBS, đây là mức cao hiếm thấy trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp với khoảng 60% giá trị hợp đồng đến từ EVN cùng phần còn lại là các dự án ngoài ngành điện. Tương tự, Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Điện 2 (TV2) cũng đang bước vào chu kỳ phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn trầm lắng ở giai đoạn 2022 - 2024.

Trong quý II/2025, liên danh của TV2 và Doosan đã trúng thầu EPC dự án Ô Môn IV. Tại quý IV/2025, liên danh CGGC-GEDI-TV2-CKDA cũng đang đấu thầu gói thấu EPC với giá trị ước tính 25.142 tỷ đồng, được đánh giá có khả năng cao liên danh sẽ trúng thầu dự án này.

Trong lĩnh vực dầu khí, hàng loạt dự án trọng điểm trong nước được đẩy nhanh tiến độ, đặc biệt là các dự án lớn như Lô B - Ô Môn, Lạc Đà Vàng. Theo chuyên gia từ Agriseco, năm 2026 được xem là cột mốc quan trọng sau nhiều năm chậm nhịp do vướng mắc cơ chế và đầu tư, khi nhiều dự án dầu khí bước vào giai đoạn triển khai đồng bộ, tạo xung lực rõ nét cho toàn chuỗi giá trị ngành. Mảng xây lắp ngoài khơi có thể hưởng lợi lớn nhờ tiến độ các dự án lớn này, qua đó mang lại backlog lớn và nguồn doanh thu tương đối ổn định cho giai đoạn 2026 - 2027. Xa hơn, triển vọng dài hạn của ngành còn được củng cố bởi các dự án năng lượng mới, đặc biệt là điện gió ngoài khơi phục vụ xuất khẩu.

Cải thiện biên lợi nhuận nhờ cú hích hạ tầng

Chỉ vài năm trước, trong giai đoạn 2022 - 2024, TV2 là một trong những doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn do khoảng trống dự án dẫn tới thiếu hụt các hợp đồng EPC. Trong báo cáo mới đây, chuyên gia từ ACBS đánh giá quy hoạch điện VIII điều chỉnh sẽ là yếu tố giúp TV2 trở lại thời "vàng son". Với tổng vốn đầu tư phát triển nguồn và lưới điện ước khoảng 136,3 tỷ USD giai đoạn 2026 - 2030 và thêm khoảng 130 tỷ USD trong giai đoạn 2031 - 2035, quy mô đầu tư theo QHĐ VIII cao hơn khoảng 2,63 lần so với Quy hoạch điện VII điều chỉnh.

Tương tự ở nhiều doanh nghiệp xây lắp, câu chuyện của giai đoạn trước thiên về việc giữ việc và giữ dòng tiền, bức tranh đang dần thay đổi với biên lợi nhuận có thể cải thiện đáng kể khi đầu tư công và hạ tầng bước vào chu kỳ tăng tốc rõ nét.

Làn sóng đầu tư công và hạ tầng được đẩy mạnh đang đưa không ít doanh nghiệp vào trạng thái quá tải công việc.

Theo ông Nguyễn Xuân Bình - Giám đốc Khối Phân tích, Công ty Chứng khoán KB, đại diện một số doanh nghiệp lớn thừa nhận khối lượng dự án triển khai hiện nay ở mức cao giúp tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động kinh doanh trong trung hạn. Khi áp lực “tìm việc” không còn là ưu tiên số một, doanh nghiệp chủ động lựa chọn những dự án có giá thầu hợp lý và hiệu quả cao để ưu tiên thực hiện, qua đó giúp doanh nghiệp tăng biên lợi nhuận thay vì chỉ tăng trưởng doanh thu thuần túy.

Ngoài ra, với nhóm xây lắp hạ tầng, việc tham gia các dự án đầu tư công quy mô lớn không chỉ để ghi nhận doanh thu trực tiếp, mà còn được coi là “bàn đạp chiến lược”, tạo lợi thế cạnh tranh, mở ra cơ hội tiếp cận các dự án liên quan. Tuy nhiên, do đặc thù đầu tư công, kết quả kinh doanh thường có độ trễ, chưa thể phản ánh ngay đầy đủ vào báo cáo tài chính trong ngắn hạn.

Nhiều doanh nghiệp xây lắp dự kiến ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong năm nay. Chuyên gia từ Chứng khoán MB kỳ vọng Coteccons sẽ được hưởng lợi mạnh mẽ trong bối cảnh ngành xây dựng phục hồi với 3 phân khúc chính đến từ dân dụng, công nghiệp và hạ tầng. Dự báo, doanh thu năm 2026 của doanh nghiệp xây dựng này có thể tăng trưởng lần lượt 13% vào năm 2026 và 10% vào năm 2027. Biên lợi nhuận gộp phục hồi lần lượt 0,3 điểm phần trăm trong năm nay nhờ nguồn việc thuận lợi hơn và doanh nghiệp có biện pháp hạn chế tác động của việc tăng giá nguyên vât liệu. Với TV2, các chuyên gia cũng kỳ vọng lợi nhuận sẽ tạo đáy trong giai đoạn 2022 - 2025 và sẽ tăng tốc từ năm 2026 khi các hợp đồng EPC lớn đi vào triển khai.

Trong mảng xây lắp ngoài khơi, Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PVS) được kỳ vọng hưởng lợi nhờ động lực này. Chuyên gia từ Agriseco dự báo các dự án trọng điểm như Lô B và Lạc Đà Vàng được đẩy nhanh, mang lại backlog và doanh thu ổn định trong giai đoạn 2026 - 2027.