Thanh khoản của hệ thống ngân hàng đối mặt áp lực lớn

(TBTCO) - Gần đây, việc lãi suất liên ngân hàng tăng vọt đang thu hút sự quan tâm của thị trường. Lãi suất huy động tăng mạnh ở cả thị trường 1 và 2 cho thấy, thanh khoản của ngành ngân hàng đang chịu áp lực lớn.
aa

Bài toán cân đối vốn

Trong năm 2025, tốc độ mở rộng tín dụng vượt lên trên khả năng gia tăng tiền gửi của hệ thống, khiến bài toán cân đối nguồn vốn ngày càng trở nên thách thức đối với các ngân hàng. Trước áp lực đáp ứng nhu cầu cho vay trong khi vẫn phải tuân thủ các yêu cầu về thanh khoản, việc điều chỉnh lãi suất huy động để củng cố nguồn vốn đầu vào đang trở thành xu hướng phổ biến trong hệ thống ngân hàng.

Sự thay đổi bắt đầu thể hiện rõ hơn từ giai đoạn chuyển giao giữa quý III/2025 và quý IV/2025, khi động thái tăng lãi suất không còn diễn ra đơn lẻ, mà lan tỏa trên phạm vi toàn ngành.

Thanh khoản của hệ thống ngân hàng đối mặt áp lực lớn
Nguồn: Tổng hợp từ số liệu của các ngân hàng.

Khép lại năm 2025, tăng trưởng tín dụng đạt 19,01%, vượt xa mục tiêu 16% được đặt ra từ đầu năm, đánh dấu một năm mở rộng tín dụng mạnh mẽ của hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, song hành với đà tăng trưởng ấn tượng của tín dụng là áp lực ngày càng lớn lên nguồn vốn, khiến bài toán cân đối vốn trở thành yếu tố then chốt, nhằm đảm bảo khả năng cho vay đi kèm với việc tuân thủ các quy định an toàn của hệ thống.

Lãi suất huy động kỳ hạn 3 tháng bình quân toàn ngành tăng từ 2,9%/năm trong quý I/2025 lên 3,07%/năm tại quý IV/2025. Đáng chú ý, nếu chỉ xét riêng nhóm ngân hàng tư nhân, biên độ điều chỉnh mạnh hơn, với mức tăng phổ biến trong khoảng 0,2 - 0,3%.

Độ trễ truyền dẫn lãi suất khiến chi phí vốn chịu sức ép trong các quý tới

Dù mức tăng hiện tại của chi phí vốn (COF) chưa lớn, cần lưu ý rằng, cơ cấu tiền gửi của hệ thống vẫn tập trung chủ yếu ở các kỳ hạn 3 - 6 tháng, khiến độ trễ trong quá trình truyền dẫn từ lãi suất huy động sang COF đòi hỏi một khoảng thời gian nhất định. Theo đó, tác động của mặt bằng lãi suất huy động lên chi phí lãi của các ngân hàng nhiều khả năng sẽ được thể hiện rõ hơn trong giai đoạn quý I/2026 - quý II/2026.

Ở kỳ hạn 6 tháng, lãi suất huy động bình quân toàn ngành tăng từ 4,06%/năm lên 4,22%/năm, trong khi kỳ hạn 12 tháng ghi nhận mức tăng khiêm tốn hơn, từ 4,93%/năm lên 5,04%/năm, cho thấy áp lực điều chỉnh tập trung nhiều hơn ở các kỳ ngắn hạn.

So với quý III/2025, đà tăng lãi suất trong quý IV/2025 diễn ra trên phạm vi rộng hơn đáng kể. Thống kê từ các ngân hàng cho thấy, nếu trong quý III/2025 chỉ có khoảng 8/34 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất huy động, thì sang quý IV/2025, con số này đã lên tới 28/34 ngân hàng. Diễn biến này cho thấy xu hướng nhích lên của mặt bằng lãi suất đã trở nên rõ nét và mang tính lan tỏa ra toàn ngành.

Chi phí vốn của ngành ngân hàng tăng rõ nét trong quý IV/2025

Báo cáo tài chính quý IV/2025 cũng cho thấy những chuyển động mới trong chi phí vốn (COF) của toàn ngành ngân hàng. Cụ thể, COF bình quân toàn ngành tăng lên mức 3,68% trong quý IV/2025, cao hơn rõ rệt so với mức 3,6% của cùng kỳ năm trước, phản ánh tác động của áp lực gia tăng lãi suất huy động lên chi phí vốn.

Trong bối cảnh chung, nhóm ngân hàng quốc doanh tiếp tục duy trì mức COF ổn định nhất toàn ngành. Tại cuối quý IV/2025, COF của nhóm này ở mức 2,94%, đi ngang so với quý III/2025 cũng như so với cùng kỳ năm 2024.

Kết quả này chủ yếu đến từ việc các ngân hàng quốc doanh giữ mặt bằng lãi suất huy động tương đối ổn định trong suốt năm qua; dù có điều chỉnh, mức tăng nhìn chung chỉ dao động dưới 0,1%. Tuy nhiên, sự ổn định về chi phí vốn cũng đi kèm với những đánh đổi nhất định, khi tăng trưởng tiền gửi của nhóm có xu hướng chậm lại so với các ngân hàng tư nhân trong các quý gần đây.

Trái lại, khối ngân hàng tư nhân ghi nhận diễn biến COF phân hóa rõ nét giữa các phân khúc. Nhóm ngân hàng bán lẻ ghi nhận COF đạt 4,21% trong quý IV/2025, đồng thời là nhóm có biên độ tăng mạnh nhất, tăng từ mức 3,93% tại cuối năm 2024 và cao hơn khoảng 0,15% so với quý III/2025.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng bán buôn ghi nhận mức tăng nhẹ, với COF đạt 4,06%, nhích thêm 0,07% so với cuối năm 2024. Ngoài ra, nhóm ngân hàng quy mô nhỏ tiếp tục là nhóm có COF ở mức cao nhất ngành với biên điều chỉnh tương đối mạnh, tăng từ 4,63% cuối năm 2024 lên 4,76% tại cuối quý IV/2025.

Một điểm cần lưu ý là sự gia tăng mạnh trong chi phí vốn của các ngân hàng chuyên bán lẻ so với các ngân hàng chuyên cho vay doanh nghiệp. Chi phí huy động vốn của 2 nhóm ngân hàng này khá tương đồng vào đầu năm 2025, nhưng mức chênh lệch đã nới ra dần qua các quý và hiện tại, mức chênh lệch trung bình là 0,15%.

Tại sao chi phí vốn tăng mạnh nhất ở các ngân hàng bán lẻ?

Các chỉ số thanh khoản, đặc biệt là tỷ lệ cho vay/tiền gửi (LDR), cũng ghi nhận xu hướng gia tăng rõ rệt trong năm 2025. Trong bối cảnh đó, áp lực cạnh tranh nhằm thu hút nguồn vốn tiền gửi đã khiến lãi suất huy động nhích lên trong những tháng cuối năm.

Diễn biến này ngày càng thể hiện rõ trong các số liệu gần đây, tập trung chủ yếu ở các kỳ hạn ngắn dưới 6 tháng - nhóm kỳ hạn phản ứng nhanh nhất trước những thay đổi của điều kiện thị trường. So với đầu năm, mặt bằng lãi suất tiền gửi tại nhiều ngân hàng đã ghi nhận xu hướng tăng lên một cách rõ ràng.

Ngoài nhóm các ngân hàng quốc doanh, thì các ngân hàng chuyên cho vay bán lẻ thuộc nhóm có tỷ lệ LDR cao nhất của hệ thống. Trong bối cảnh việc huy động không thể tăng kịp đã khiến tỷ lệ LDR tiếp tục chịu áp lực lớn. Để duy trì tỷ lệ huy động phục vụ việc đẩy mạnh cho vay cuối năm, các ngân hàng bán lẻ đã thực hiện điều chỉnh lãi suất trước tiên.

Một điểm nữa cần chú ý là cơ cấu huy động của các ngân hàng bán lẻ cũng có sự khác biệt lớn so với nhóm các ngân hàng quốc doanh và các ngân hàng chuyên cho vay doanh nghiệp.

Trong khi nhóm các ngân hàng quốc doanh và nhóm ngân hàng chuyên cho vay doanh nghiệp đẩy mạnh việc cho vay các tập đoàn kinh tế lớn và các hệ sinh thái doanh nghiệp, dòng tiền cho vay ra về cơ bản vẫn duy trì trong hệ thống của từng ngân hàng, thì các ngân hàng chuyên cho vay bán lẻ sẽ chủ yếu huy động từ khu vực cá nhân có tiền nhàn rỗi. Điều này khiến áp lực lên chi phí vốn của nhóm này cũng cao hơn.

Việc lãi suất tăng ở các thị trường là áp lực tất yếu của việc tín dụng gia tăng vượt quá khả năng huy động tiền gửi của hệ thống ngân hàng trong suốt nhiều năm qua. Ngân hàng Nhà nước trong thời gian qua đã liên tục bơm ròng qua kênh thị trường mở (OMO) để hỗ trợ thanh khoản, cũng như kéo lãi suất liên ngân hàng trở lại.

Các ngân hàng giờ đây không chỉ phải sàng lọc tăng trưởng tín dụng tốt, mà còn phải thận trọng trong kế hoạch nguồn vốn để đảm bảo hỗ trợ khả năng tăng trưởng, nhưng không bị bào mòn biên lãi ròng (NIM) từ chi phí đầu vào.

Khoảng cách giữa quy mô tín dụng và tiền gửi tiếp tục nới rộng

Thực tế cho thấy, khoảng cách giữa quy mô tín dụng và tiền gửi tiếp tục nới rộng và chưa có dấu hiệu được giải quyết triệt để kể từ khi tín dụng vượt tiền gửi vào giữa năm 2022. Tính đến tháng 9/2025, theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 17,78 triệu tỷ đồng, trong khi tiền gửi chỉ đạt 16,18 triệu tỷ đồng, tương ứng mức chênh lệch khoảng 1,6 triệu tỷ đồng. Điều này cho thấy tốc độ mở rộng tín dụng vượt trội so với khả năng gia tăng nguồn vốn huy động, qua đó, làm gia tăng áp lực cân đối nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng.

Lê Hoài Ân - Nhà sáng lập Công ty cổ phần Giải pháp Tài chính Tích hợp (IFSS)

Đọc thêm

Tỷ giá USD hôm nay 21/11: DXY tăng 4 tuần liên tiếp; tỷ giá EUR, GBP và vàng cùng chịu sức ép

Tỷ giá USD hôm nay 21/11: DXY tăng 4 tuần liên tiếp; tỷ giá EUR, GBP và vàng cùng chịu sức ép

(TBTCO) - Sáng 21/11, tỷ giá trung tâm ở mức 25.659 đồng/USD, tăng 22 đồng so với cuối tuần trước. Chỉ số DXY chốt tuần tại 103,81 điểm, tăng 0,38%, đánh dấu tuần tăng thứ tư liên tiếp, được hỗ trợ bởi kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục thắt chặt tiền tệ. Đà tăng của USD khiến EUR, GBP suy yếu, trong khi giá vàng lùi sát 3.500 USD/ounce.
ABBank sắp chốt quyền mua cổ phiếu tỷ lệ 50%, dự kiến huy động hơn 8.000 tỷ đồng

ABBank sắp chốt quyền mua cổ phiếu tỷ lệ 50%, dự kiến huy động hơn 8.000 tỷ đồng

(TBTCO) - Ngân hàng ABBank chốt ngày 4/12 thực hiện quyền mua cổ phiếu tỷ lệ 50%, dự kiến huy động gần 8.034 tỷ đồng để cấp tín dụng năm 2027.
Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

(TBTCO) - Theo thông báo kết luận thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 14, công tác quản lý, theo dõi thực hiện hợp đồng thương mại xuất khẩu tại Công ty TNHH Tỷ Xuân còn thiếu sót kỹ thuật, chưa thực hiện tính, thu lãi chậm trả theo thỏa thuận.
Vietcombank – Hành trình 11 năm bền bỉ giữ vững vị thế ngân hàng có môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam

Vietcombank – Hành trình 11 năm bền bỉ giữ vững vị thế ngân hàng có môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 18/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, lần thứ 11 liên tiếp Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) bước lên bục vinh danh tại Lễ công bố và trao giải thưởng “Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026” do Công ty Anphabe tổ chức. Sự kiện này đánh dấu cột mốc 11 năm liên tiếp Vietcombank giữ vững vị trí dẫn đầu ngành Ngân hàng về môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam, đồng thời tiếp tục khẳng định sức hút thương hiệu tuyển dụng của Vietcombank đối với sinh viên Việt Nam.
Ngân hàng MBV thông báo về việc thay đổi địa điểm Phòng giao dịch Phú Nhuận

Ngân hàng MBV thông báo về việc thay đổi địa điểm Phòng giao dịch Phú Nhuận

(TBTCO) - Ngân hàng TNHH MTV Việt Nam Hiện Đại (MBV) trân trọng thông báo về việc thay đổi địa điểm của Phòng Giao dịch Phú Nhuận.
Vietnam Connect Forum 2026: VietinBank kết nối cơ hội đầu tư, kiến tạo hệ sinh thái doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

Vietnam Connect Forum 2026: VietinBank kết nối cơ hội đầu tư, kiến tạo hệ sinh thái doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 17/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, VietinBank tổ chức Diễn đàn Kết nối đầu tư Việt Nam 2026 (Vietnam Connect Forum 2026), thu hút gần 300 đại diện doanh nghiệp FDI, nhà đầu tư trong và ngoài nước. Sự kiện quy tụ các chuyên gia kinh tế, đại diện cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp nhằm cập nhật triển vọng đầu tư, trao đổi về chính sách và mở rộng cơ hội kết nối kinh doanh tại Việt Nam.
Tín dụng mua nhà chững nhịp, sức ép lãi suất thả nổi chưa vơi

Tín dụng mua nhà chững nhịp, sức ép lãi suất thả nổi chưa vơi

(TBTCO) - Lãi suất vay mua nhà tăng lên hai chữ số, đẩy người vay vào thế khó, trong khi nhiều khoản vay sắp hết ưu đãi, tiềm ẩn áp lực khi chuyển sang thả nổi. Lượng giao dịch sụt giảm, tín dụng mua nhà tăng chậm. Chính sách giảm lãi suất mở ra kỳ vọng phục hồi, song tác động dự báo hạn chế và có độ trễ.
Bộ Tài chính xây dựng Nghị định mới về tín dụng chính sách xã hội, bổ sung cơ chế miễn, giảm lãi vay

Bộ Tài chính xây dựng Nghị định mới về tín dụng chính sách xã hội, bổ sung cơ chế miễn, giảm lãi vay

Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo Nghị định về tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước, để thay thế Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 4/10/2002 về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác. Việc hoàn thiện Nghị định tiếp tục khẳng định tính ưu việt và nhân văn của tín dụng chính sách xã hội, lấy hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách làm trọng tâm.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều

PNJ Giá mua Giá bán
TPHCM - PNJ 126,000 131,500
Hà Nội - PNJ 126,000 131,500
Đà Nẵng - PNJ 126,000 131,500
Miền Tây - PNJ 126,000 131,500
Tây Nguyên - PNJ 126,000 131,500
Đông Nam Bộ - PNJ 126,000 131,500
AJC Giá mua Giá bán
Miếng SJC Hà Nội 12,850 13,350
Miếng SJC Nghệ An 12,850 13,350
Miếng SJC Thái Bình 12,850 13,350
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng H.Nội 12,800 13,300
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng N.An 12,800 13,300
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng T.Bình 12,800 13,300
Trang sức 99.9 12,580 13,180
Trang sức 99.99 12,590 13,190
Vàng 99.9 11,400
Vàng 99.99 11,550
SJC Giá mua Giá bán
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 5 chỉ 1,285 13,352
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 0.5 chỉ, 1 chỉ, 2 chỉ 1,285 13,353
Hồ Chí Minh - Vàng nhẫn SJC 99,99% 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ 1,273 1,333
Hồ Chí Minh - Vàng nhẫn SJC 99,99% 0.5 chỉ, 0.3 chỉ 1,273 1,334
Hồ Chí Minh - Nữ trang 99,99% 1,263 1,323
Hồ Chí Minh - Nữ trang 99% 12,399 13,099
Hồ Chí Minh - Nữ trang 75% 89,585 99,385
Hồ Chí Minh - Nữ trang 68% 80,323 90,123
Hồ Chí Minh - Nữ trang 61% 71,061 80,861
Hồ Chí Minh - Nữ trang 58,3% 67,489 77,289
Hồ Chí Minh - Nữ trang 41,7% 45,525 55,325
Miền Bắc - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Hạ Long - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Hải Phòng - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Miền Trung - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Huế - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Quảng Ngãi - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Nha Trang - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Biên Hòa - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Miền Tây - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Bạc Liêu - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Cà Mau - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,285 1,335
Cập nhật: 22/11/2026 05:30
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng TCB
AUD 16543 16812 17395
CAD 17462 17735 18356
CHF 30074 30448 31093
CNY 0 3822 3918
EUR 27678 27892 28972
GBP 32962 33347 34285
HKD 0 3161 3364
JPY 156 159 166
KRW 0 18 20
NZD 0 13802 14389
SGD 19467 19747 20317
THB 675 738 791
USD (1,2) 25546 0 0
USD (5,10,20) 25584 0 0
USD (50,100) 25611 25625 25995
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng BIDV
USD 25,580 25,580 25,960
USD(1-2-5) 24,557 - -
USD(10-20) 24,557 - -
EUR 27,721 27,743 29,106
JPY 157.38 157.66 167.21
GBP 33,151 33,241 34,409
AUD 16,852 16,913 17,557
CAD 17,645 17,702 18,358
CHF 30,197 30,291 31,183
SGD 19,547 19,608 20,380
CNY - 3,788 3,934
HKD 3,219 3,229 3,365
KRW 17.75 18.51 20.15
THB 723 731.93 783.56
NZD 13,838 13,966 14,385
SEK - 2,485 2,574
DKK - 3,719 3,851
NOK - 2,594 2,686
LAK - 0.87 1.21
MYR 5,851.63 - 6,606.45
TWD 704.9 - 854.09
SAR - 6,751.09 7,112.87
KWD - 81,134 86,344
AED - 6,762 7,287
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng Agribank
USD 25,580 25,610 25,990
EUR 27,758 27,897 29,130
GBP 33,094 33,361 34,392
HKD 3,204 3,236 3,355
CHF 29,953 30,256 31,205
JPY 157.43 159.02 167
AUD 16,798 16,968 17,566
SGD 19,540 19,737 20,334
THB 729 744 783
CAD 17,585 17,763 18,362
NZD 13,965 14,522
KRW 18.67 20.65
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng Sacombank
USD 25610 25610 25990
AUD 16822 16922 17848
CAD 17666 17766 18777
CHF 30263 30293 31874
CNY 3803.4 3828.4 3963.7
CZK 0 1100 0
DKK 0 3765 0
EUR 27860 27890 29613
GBP 33301 33351 35121
HKD 0 3280 0
JPY 159.01 159.51 170.02
KHR 0 6.097 0
KRW 0 18.75 0
LAK 0 1.0945 0
MYR 0 6390 0
NOK 0 2650 0
NZD 0 13990 0
PHP 0 370 0
SEK 0 2540 0
SGD 19628 19758 20479
THB 0 705.4 0
TWD 0 770 0
SJC 9999 13100000 13100000 13500000
SBJ 12000000 12000000 13500000
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng OCB
USD100 25,560 25,600 25,950
USD20 25,530 25,600 25,950
USD1 24,377 25,600 26,941
AUD 16,700 16,903 18,102
EUR 27,560 27,712 29,411
CAD 17,640 17,691 19,021
SGD 19,615 19,817 20,409
JPY 158.99 160.49 166.28
GBP 33,110 33,311 34,432
XAU 12,918,000 0 13,422,000
CNY 0 3,778 0
THB 0 740 0
CHF 0 0 0
KRW 0 0 0
Cập nhật: 22/11/2026 05:30
Ngân hàng KKH 1 tuần 2 tuần 3 tuần 1 tháng 2 tháng 3 tháng 6 tháng 9 tháng 12 tháng 24 tháng
Vietcombank 0,10 0,20 0,20 - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
BIDV 0,10 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
VietinBank 0,10 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 5,90 6,00
Agribank 0,20 - - - 2,60 2,60 2,90 4,00 4,00 5,90 6,00
ACB 0,50 - - - 4,00 4,20 4,40 4,50 4,70 5,30 5,40
Sacombank 0,50 - - - 4,75 4,75 4,75 6,30 6,30 6,10 6,80
Techcombank 0,05 - - - 4,20 4,20 4,50 6,20 6,20 6,40 5,50
LPBank 0,20 - - - 2,10 2,10 2,40 3,50 3,50 4,60 4,60
Vikki Bank 0,49 0,49 - - 4,64 4,64 4,64 5,75 5,52 5,76 5,43
Eximbank 0,20 0,20 0,20 0,20 2,80 3,00 3,10 4,20 4.00 4,70 5,30