Theo báo cáo của ILO, tỷ lệ thất nghiệp toàn cầu nhìn chung vẫn ổn định, tuy nhiên tiến trình hướng tới việc làm thỏa đáng đang bị chững lại. Hàng triệu người lao động trên thế giới vẫn chưa được tiếp cận với việc làm có chất lượng.

Thanh niên vẫn là nhóm chịu nhiều ảnh hưởng do rủi ro từ trí tuệ nhân đạo AI với việc làm. Ảnh minh họa

Tổng Giám đốc ILO Gilbert F. Houngbo cho biết: “Những con số tăng trưởng tích cực và tỷ lệ thất nghiệp ổn định không thể che lấp một thực tế rằng hàng trăm triệu người lao động vẫn đang mắc kẹt trong nghèo đói, việc làm phi chính thức và tình trạng bị gạt ra bên lề”.

Hiện có gần 300 triệu người lao động sống trong tình trạng nghèo cùng cực, với thu nhập dưới 3 USD mỗi ngày. Trong khi đó, khu vực phi chính thức tiếp tục gia tăng, với khoảng 2,1 tỷ người lao động được dự báo sẽ làm việc trong khu vực này vào năm 2026. Phần lớn trong số họ ít có tiếp cận với an sinh xã hội, quyền lao động và việc làm ổn định.

Báo cáo cho thấy tiến độ cải thiện việc làm tại các quốc gia thu nhập thấp đang diễn ra rất chậm, khiến những nhóm lao động dễ bị tổn thương tiếp tục bị tụt lại phía sau.

Phân tích rủi ro từ trí tuệ nhân đạo AI với việc làm, báo cáo cho thấy, thanh niên vẫn là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề. Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên tăng lên 12,4% vào năm 2025, với khoảng 260 triệu thanh niên không có việc làm, không đi học hoặc không được đào tạo (NEET). Tại các quốc gia thu nhập thấp, tỷ lệ NEET ở mức đáng lo ngại, lên tới 27.9%.

ILO cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo và tự động hóa có thể làm trầm trọng thêm những thách thức hiện có, đặc biệt đối với thanh niên có trình độ học vấn tại các quốc gia thu nhập cao đang tìm kiếm công việc đầu tiên trong các vị trí đòi hỏi kỹ năng cao.

“Mặc dù tác động đầy đủ của trí tuệ nhân tạo đối với việc làm của thanh niên vẫn còn chưa rõ ràng, nhưng quy mô tiềm tàng của những tác động này cần được theo dõi sát sao”, báo cáo nêu rõ.

Tổng Giám đốc ILO nhấn mạnh rằng, cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn và các thể chế vững mạnh hơn để thúc đẩy việc làm thỏa đáng và công bằng xã hội, đặc biệt tại các nền kinh tế nghèo hơn - những nơi có nguy cơ tụt lại phía sau trong bối cảnh chuỗi cung ứng và thương mại số đang mở rộng.

“Nếu các chính phủ, người sử dụng lao động và người lao động không cùng nhau hành động để khai thác công nghệ một cách có trách nhiệm và mở rộng cơ hội việc làm có chất lượng cho phụ nữ và thanh niên - thông qua các giải pháp thể chế đồng bộ và nhất quán - thì tình trạng thiếu hụt việc làm thỏa đáng sẽ tiếp diễn, kéo theo những rủi ro đối với sự gắn kết xã hội” - ông Houngbo cảnh báo.