TP. Hồ Chí Minh đang vươn lên mạnh mẽ, trở thành đầu tàu khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước, đóng vai trò động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Theo ông Lâm Đình Thắng - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, chỉ số năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP) – thước đo vai trò của khoa học công nghệ, dự kiến đạt 59% vào cuối năm 2025, tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng trong 5 năm tới. Kinh tế số cũng ghi dấu ấn, đóng góp 22% GRDP năm 2024 và dự kiến tăng lên 25% trong năm 2025.

Thành phố hiện đứng thứ 2 cả nước về Chỉ số Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo quốc gia, với hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo xếp hạng 110 toàn cầu và thứ 5 Đông Nam Á. Đặc biệt, lĩnh vực blockchain đưa TP. Hồ Chí Minh vào top 30 thế giới. Những kết quả này đến từ các chính sách đồng bộ như hỗ trợ tài chính không hoàn lại, ưu đãi lương, và xây dựng các trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế. Việc cắt giảm gần 300 thủ tục hành chính, tiết kiệm hơn 1.900 ngày làm việc, cùng các tổ công tác hỗ trợ nhà đầu tư chiến lược đã giúp TP. Hồ Chí Minh thu hút 1,6 tỷ USD vốn FDI vào khoa học công nghệ trong 6 tháng đầu năm 2025, chiếm 40% tổng vốn FDI.

TP. Hồ Chí Minh hiện là nơi tập trung hơn 55% lập trình viên cả nước. Ảnh minh hoạ.

Ngoài ra, TP. Hồ Chí Minh dẫn đầu về hạ tầng số trong các bảng xếp hạng quốc gia về Chỉ số chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Nhiều tập đoàn công nghệ lớn như SAP, Marvell, Qualcomm đã đặt văn phòng và trung tâm R&D tại đây. Thành phố cũng tập trung đào tạo nhân lực chất lượng cao, hơn 40.000 cán bộ, học sinh được đào tạo về trí tuệ nhân tạo (AI) từ đầu năm 2025. Các ngành y tế, giáo dục, giao thông đã áp dụng thành công các mô hình chuyển đổi số và AI, với hệ thống an toàn thông tin được bảo vệ qua mô hình 4 lớp và diễn tập thực chiến thường xuyên.

Tuy nhiên, TP. Hồ Chí Minh vẫn đối mặt với thách thức như cơ chế quản lý khoa học công nghệ chưa linh hoạt, thiếu không gian thử nghiệm công nghệ mới, và hạ tầng dữ liệu chưa hoàn thiện. Tổng chi cho nghiên cứu và phát triển còn thấp, trong khi mô hình liên kết “3 nhà” (Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học) chưa phát triển sâu.

Nhìn tới năm 2030, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu TFP đạt ít nhất 60%, kinh tế số chiếm 30 - 40% GRDP, và hệ sinh thái khởi nghiệp lọt top 100 thành phố năng động nhất toàn cầu. Thành phố hướng tới xây dựng 5 trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Để đạt được, TP. Hồ Chí Minh tập trung vào 3 đột phá chiến lược: thu hút đầu tư và hoàn thiện chính sách, phát triển công nghệ chiến lược và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, cùng đẩy mạnh quản trị số và nhân lực số. Các giải pháp bao gồm xây dựng khu công nghệ cao, dùng ngân sách Thành phố đầu tư cho các trường đại học trên địa bàn, trong đó thúc đẩy Đại học Quốc gia đạt Top 100 châu Á trong năm 2030. Có chính sách thúc đẩy khu vực tư nhân đầu tư vào khoa học công nghệ, và thành lập quỹ hỗ trợ khởi nghiệp./.