Từ cam kết Net Zero đến bài toán dòng vốn: Làm sao để chuyển đổi xanh không chỉ dừng ở mục tiêu?

Hà My
(TBTCO) - Cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 đặt Việt Nam vào nhóm quốc gia tiên phong trong ứng phó biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, phía sau mục tiêu đầy tham vọng là hàng loạt thách thức về vốn, công nghệ và năng lực triển khai, đặc biệt với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường carbon và khơi thông dòng vốn cho công nghệ khí hậu đang trở thành yếu tố quyết định để chuyển đổi xanh đi vào thực chất.
aa

Định hình khung chính sách và vai trò “trục dẫn” của tài chính công

Chia sẻ thông tin tổng quan về chính sách và tình hình triển khai mục tiêu Net Zero của Việt Nam, ông Tô Việt Hoàng - Phó trưởng Ban Hợp tác quốc tế, Vụ Tài chính - Kinh tế ngành (Bộ Tài chính cho biết), Việt Nam đã đưa ra cam kết rõ ràng về việc đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Đây là cam kết ở mức rất cao, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc tham gia cùng cộng đồng quốc tế ứng phó với biến đổi khí hậu.

Việt Nam đã đưa ra các mục tiêu cụ thể về giảm phát thải khí nhà kính như: việc đang trong quá trình rà soát và cập nhật Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC 3.0); rà soát và cập nhật Chiến lược Tăng trưởng xanh; nhanh chóng xây dựng các quy định để triển khai thị trường carbon trong nước,…

Từ cam kết Net Zero đến bài toán dòng vốn: Làm sao để chuyển đổi xanh không chỉ dừng ở mục tiêu?
Nông nghiệp phát thải thấp là một trong những giải pháp công nghệ khí hậu. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang tham gia nhiều sáng kiến quốc tế liên quan đến giảm phát thải methane, quản lý rừng và chuyển đổi năng lượng sạch. Cam kết này mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong việc nâng cao uy tín quốc tế, tiếp cận tài chính xanh, công nghệ mới và hợp tác phát triển.

Cam kết này mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong việc nâng cao uy tín quốc tế, tiếp cận tài chính xanh, công nghệ mới và hợp tác phát triển.

Cũng theo ông Hoàng, trong tiến trình này, Bộ Tài chính giữ vai trò rất quan trọng trong việc tạo dựng nền tảng chính sách và huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh.

Cụ thể là phát triển và vận hành các công cụ tài chính xanh, nhằm hỗ trợ phân bổ nguồn lực cho các mục tiêu phát triển bền vững; thúc đẩy thị trường carbon, qua đó từng bước hình thành cơ chế định giá phát thải và tạo động lực kinh tế cho giảm phát thải.

Bên cạnh đó là lồng ghép mục tiêu khí hậu vào chính sách tài khóa và quản lý đầu tư công, để sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực nhà nước. Đồng thời, khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư vào công nghệ sạch, giúp giảm chi phí chuyển đổi và mở rộng cơ hội tăng trưởng xanh.

Công nghệ khí hậu và bài toán tiếp cận nguồn lực của doanh nghiệp

Trên thực tế, Việt Nam đã đạt được một số kết quả tích cực bước đầu. Có thể thấy rõ tiến triển trong phát triển năng lượng tái tạo, cũng như việc từng bước hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ cho mục tiêu Net Zero.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đó, theo ông Hoàng, vẫn còn không ít khoảng trống cần tiếp tục xử lý. Những khó khăn lớn hiện nay bao gồm thiếu vốn dài hạn, hạn chế về công nghệ và năng lực thực thi chưa đồng đều giữa các chủ thể. Đặc biệt, với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chi phí đầu tư ban đầu cao và rủi ro công nghệ vẫn là những rào cản rất lớn.

Trong bối cảnh đó, công nghệ khí hậu là một trong những giải pháp then chốt để hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0, bao gồm: công nghệ năng lượng sạch và sử dụng năng lượng hiệu quả, giúp giảm phát thải, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế; kinh tế tuần hoàn, góp phần sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, giảm chất thải và thúc đẩy sự tăng trưởng thân thiện với môi trường; nông nghiệp phát thải thấp, vừa bảo vệ môi trường, vừa nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm; giao thông xanh, giúp giảm phát thải carbon và tiêu thụ năng lượng thông qua các công nghệ và dịch vụ giao thông bền vững.

Đây là những lĩnh vực tiên phong và trọng điểm của công nghệ khí hậu trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, vừa góp vào giảm phát thải khí nhà kính, vừa tạo cơ hội phát triển mới cho doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng với doanh nghiệp khởi nghiệp, là lực lượng rất quan trọng trong hệ sinh thái công nghệ khí hậu của Việt Nam. Đây là khu vực có tính linh hoạt cao, có khả năng thích ứng nhanh và phát triển các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước. Họ cũng là lực lượng đổi mới sáng tạo quan trọng, có thể tạo ra những mô hình kinh doanh, sản phẩm và dịch vụ mới phục vụ quá trình chuyển đổi xanh.

Tuy nhiên, nhóm doanh nghiệp này hiện vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận tài chính, công nghệ, thị trường và các nguồn lực hỗ trợ phát triển. Vì vậy, các hình thức hỗ trợ có mục tiêu, đúng nhu cầu và đúng thời điểm sẽ có ý nghĩa rất lớn trong việc phát huy tiềm năng đổi mới sáng tạo của khu vực này.

“Thành công của quá trình chuyển đổi xanh sẽ phụ thuộc rất lớn vào sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, SMEs, startups và các đối tác quốc tế. Khi chính sách đúng, nguồn lực đủ, công nghệ phù hợp và các bên cùng đồng hành, quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam sẽ có cơ sở vững chắc để đi nhanh hơn, thực chất hơn và hiệu quả hơn” - ông Tô Việt Hoàng nhấn mạnh.

Ngày 17/4, Bộ Tài chính phối hợp với Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) và Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) tổ chức Lễ khởi động dự án “Nâng cao mức độ sẵn sàng cho mục tiêu phát thải ròng bằng '0' của Việt Nam thông qua tăng cường tiếp cận nguồn lực đầu tư công nghệ khí hậu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và doanh nghiệp khởi nghiệp”.

Dự án tập trung giải quyết những khoảng trống then chốt trong quá trình triển khai mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam, đặc biệt là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa và doanh nghiệp khởi nghiệp. Một điểm rất quan trọng là dự án đóng vai trò cầu nối giữa chính sách, công nghệ và tài chính. Nói cách khác, dự án không chỉ dừng ở việc hỗ trợ ý tưởng, hay nâng cao nhận thức, mà hướng tới tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn, tiếp cận công nghệ xanh và nâng cao năng lực triển khai. Đồng thời, dự án cũng góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hiệu quả hơn vào tiến trình chuyển đổi xanh, qua đó đóng góp vào việc thực hiện các cam kết khí hậu quốc gia. Đây là cách tiếp cận vừa thiết thực ở cấp doanh nghiệp, vừa có giá trị lan tỏa ở cấp chính sách.

Hà My

Đọc thêm

Phát triển hydrogen - động lực mới cho tăng trưởng xanh

Phát triển hydrogen - động lực mới cho tăng trưởng xanh

(TBTCO) - Phát triển công nghiệp năng lượng hydrogen được xem là một trong những giải pháp quan trọng thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải. Với định hướng phát triển rõ ràng, Việt Nam đang đứng trước cơ hội hình thành ngành công nghiệp hydrogen quy mô lớn.
Phát triển nguyên liệu xanh bền vững - chìa khóa để ngành gỗ chạm mốc 25 tỷ USD

Phát triển nguyên liệu xanh bền vững - chìa khóa để ngành gỗ chạm mốc 25 tỷ USD

(TBTCO) - Để đạt mục tiêu 25 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu vào năm 2030, ngành gỗ Việt Nam cần chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa vào khai thác nguyên liệu sang phát triển chuỗi giá trị xanh, chủ động nguồn nguyên liệu trong nước, gắn chế biến sâu với quản lý rừng bền vững và bảo vệ môi trường.
Chuyển mạnh từ cam kết sang hành động để đạt Net Zero

Chuyển mạnh từ cam kết sang hành động để đạt Net Zero

(TBTCO) - Chuyển đổi xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 phải trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Tại Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026”, diễn ra sáng 8/7, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ cam kết sang hành động để hiện thực hóa mục tiêu Net Zero.
Xăng E10 phát huy hiệu quả bước đầu, chưa ghi nhận tác động tiêu cực đến phương tiện

Xăng E10 phát huy hiệu quả bước đầu, chưa ghi nhận tác động tiêu cực đến phương tiện

(TBTCO) - Kết quả quan trắc ban đầu tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cho thấy một số chỉ tiêu ô nhiễm có xu hướng giảm, trong khi chưa ghi nhận phản ánh tiêu cực về chất lượng nhiên liệu hay ảnh hưởng đến động cơ phương tiện. Tuy nhiên, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục theo dõi, mở rộng quan trắc để có cơ sở khoa học đánh giá toàn diện hiệu quả của loại nhiên liệu này.
Lượng hóa các-bon rừng để biến "tài nguyên xanh" thành nguồn thu bền vững

Lượng hóa các-bon rừng để biến "tài nguyên xanh" thành nguồn thu bền vững

(TBTCO) - Nghị định số 180/2026/NĐ-CP quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng có hiệu lực từ ngày 15/7 được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội tạo nguồn thu mới từ tài nguyên rừng. Tuy nhiên, trước khi nghĩ đến giao dịch tín chỉ các-bon, các địa phương cần hoàn thành nhiệm vụ quan trọng nhất là lượng hóa chính xác giá trị các-bon của từng khu rừng trên địa bàn.
Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp từ ngày 1/7 tại khu vực trung tâm

Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp từ ngày 1/7 tại khu vực trung tâm

(TBTCO) - Từ ngày 1/7/2026, Hà Nội chính thức triển khai giai đoạn đầu của Đề án vùng phát thải thấp tại một phần phường Hoàn Kiếm. Thành phố khẳng định chưa cấm đồng loạt xe sử dụng xăng, dầu trong vành đai 1, mà áp dụng lộ trình từng bước, siết tiêu chuẩn khí thải và hạn chế phương tiện theo từng khu vực, từng thời điểm đến năm 2030.
Khai trương Sàn giao dịch các-bon trong nước, mở ra thị trường mới cho tăng trưởng xanh

Khai trương Sàn giao dịch các-bon trong nước, mở ra thị trường mới cho tăng trưởng xanh

(TBTCO) - Sáng 29/6, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Lễ khai trương Sàn giao dịch các-bon trong nước. Sự kiện đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam xác định giá các-bon, biến quyền phát thải hoặc kết quả giảm phát thải thành loại hàng hóa có giá trị kinh tế. Sàn giao dịch các-bon trong nước sẽ là nơi trao đổi, giao dịch tập trung các loại hàng hóa này trên nguyên tắc công bằng, công khai, minh bạch.
C.P. Việt Nam hướng tới hoàn thành mục tiêu 3 triệu cây xanh

C.P. Việt Nam hướng tới hoàn thành mục tiêu 3 triệu cây xanh

(TBTCO) - Trong khuôn khổ Lễ mít tinh và phát động trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm - Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam (C.P. Việt Nam) đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác triển khai chương trình “C.P. Việt Nam - Hành trình vì một Việt Nam xanh” giai đoạn 2026 - 2030.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều