Từ cam kết Net Zero đến bài toán dòng vốn: Làm sao để chuyển đổi xanh không chỉ dừng ở mục tiêu?

Hà My
(TBTCO) - Cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 đặt Việt Nam vào nhóm quốc gia tiên phong trong ứng phó biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, phía sau mục tiêu đầy tham vọng là hàng loạt thách thức về vốn, công nghệ và năng lực triển khai, đặc biệt với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường carbon và khơi thông dòng vốn cho công nghệ khí hậu đang trở thành yếu tố quyết định để chuyển đổi xanh đi vào thực chất.
aa

Định hình khung chính sách và vai trò “trục dẫn” của tài chính công

Chia sẻ thông tin tổng quan về chính sách và tình hình triển khai mục tiêu Net Zero của Việt Nam, ông Tô Việt Hoàng - Phó trưởng Ban Hợp tác quốc tế, Vụ Tài chính - Kinh tế ngành (Bộ Tài chính cho biết), Việt Nam đã đưa ra cam kết rõ ràng về việc đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Đây là cam kết ở mức rất cao, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc tham gia cùng cộng đồng quốc tế ứng phó với biến đổi khí hậu.

Việt Nam đã đưa ra các mục tiêu cụ thể về giảm phát thải khí nhà kính như: việc đang trong quá trình rà soát và cập nhật Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC 3.0); rà soát và cập nhật Chiến lược Tăng trưởng xanh; nhanh chóng xây dựng các quy định để triển khai thị trường carbon trong nước,…

Từ cam kết Net Zero đến bài toán dòng vốn: Làm sao để chuyển đổi xanh không chỉ dừng ở mục tiêu?
Nông nghiệp phát thải thấp là một trong những giải pháp công nghệ khí hậu. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang tham gia nhiều sáng kiến quốc tế liên quan đến giảm phát thải methane, quản lý rừng và chuyển đổi năng lượng sạch. Cam kết này mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong việc nâng cao uy tín quốc tế, tiếp cận tài chính xanh, công nghệ mới và hợp tác phát triển.

Cam kết này mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam trong việc nâng cao uy tín quốc tế, tiếp cận tài chính xanh, công nghệ mới và hợp tác phát triển.

Cũng theo ông Hoàng, trong tiến trình này, Bộ Tài chính giữ vai trò rất quan trọng trong việc tạo dựng nền tảng chính sách và huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh.

Cụ thể là phát triển và vận hành các công cụ tài chính xanh, nhằm hỗ trợ phân bổ nguồn lực cho các mục tiêu phát triển bền vững; thúc đẩy thị trường carbon, qua đó từng bước hình thành cơ chế định giá phát thải và tạo động lực kinh tế cho giảm phát thải.

Bên cạnh đó là lồng ghép mục tiêu khí hậu vào chính sách tài khóa và quản lý đầu tư công, để sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực nhà nước. Đồng thời, khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư vào công nghệ sạch, giúp giảm chi phí chuyển đổi và mở rộng cơ hội tăng trưởng xanh.

Công nghệ khí hậu và bài toán tiếp cận nguồn lực của doanh nghiệp

Trên thực tế, Việt Nam đã đạt được một số kết quả tích cực bước đầu. Có thể thấy rõ tiến triển trong phát triển năng lượng tái tạo, cũng như việc từng bước hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ cho mục tiêu Net Zero.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đó, theo ông Hoàng, vẫn còn không ít khoảng trống cần tiếp tục xử lý. Những khó khăn lớn hiện nay bao gồm thiếu vốn dài hạn, hạn chế về công nghệ và năng lực thực thi chưa đồng đều giữa các chủ thể. Đặc biệt, với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chi phí đầu tư ban đầu cao và rủi ro công nghệ vẫn là những rào cản rất lớn.

Trong bối cảnh đó, công nghệ khí hậu là một trong những giải pháp then chốt để hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0, bao gồm: công nghệ năng lượng sạch và sử dụng năng lượng hiệu quả, giúp giảm phát thải, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế; kinh tế tuần hoàn, góp phần sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, giảm chất thải và thúc đẩy sự tăng trưởng thân thiện với môi trường; nông nghiệp phát thải thấp, vừa bảo vệ môi trường, vừa nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm; giao thông xanh, giúp giảm phát thải carbon và tiêu thụ năng lượng thông qua các công nghệ và dịch vụ giao thông bền vững.

Đây là những lĩnh vực tiên phong và trọng điểm của công nghệ khí hậu trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, vừa góp vào giảm phát thải khí nhà kính, vừa tạo cơ hội phát triển mới cho doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng với doanh nghiệp khởi nghiệp, là lực lượng rất quan trọng trong hệ sinh thái công nghệ khí hậu của Việt Nam. Đây là khu vực có tính linh hoạt cao, có khả năng thích ứng nhanh và phát triển các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước. Họ cũng là lực lượng đổi mới sáng tạo quan trọng, có thể tạo ra những mô hình kinh doanh, sản phẩm và dịch vụ mới phục vụ quá trình chuyển đổi xanh.

Tuy nhiên, nhóm doanh nghiệp này hiện vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận tài chính, công nghệ, thị trường và các nguồn lực hỗ trợ phát triển. Vì vậy, các hình thức hỗ trợ có mục tiêu, đúng nhu cầu và đúng thời điểm sẽ có ý nghĩa rất lớn trong việc phát huy tiềm năng đổi mới sáng tạo của khu vực này.

“Thành công của quá trình chuyển đổi xanh sẽ phụ thuộc rất lớn vào sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, SMEs, startups và các đối tác quốc tế. Khi chính sách đúng, nguồn lực đủ, công nghệ phù hợp và các bên cùng đồng hành, quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam sẽ có cơ sở vững chắc để đi nhanh hơn, thực chất hơn và hiệu quả hơn” - ông Tô Việt Hoàng nhấn mạnh.

Ngày 17/4, Bộ Tài chính phối hợp với Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) và Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) tổ chức Lễ khởi động dự án “Nâng cao mức độ sẵn sàng cho mục tiêu phát thải ròng bằng '0' của Việt Nam thông qua tăng cường tiếp cận nguồn lực đầu tư công nghệ khí hậu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và doanh nghiệp khởi nghiệp”.

Dự án tập trung giải quyết những khoảng trống then chốt trong quá trình triển khai mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam, đặc biệt là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa và doanh nghiệp khởi nghiệp. Một điểm rất quan trọng là dự án đóng vai trò cầu nối giữa chính sách, công nghệ và tài chính. Nói cách khác, dự án không chỉ dừng ở việc hỗ trợ ý tưởng, hay nâng cao nhận thức, mà hướng tới tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn, tiếp cận công nghệ xanh và nâng cao năng lực triển khai. Đồng thời, dự án cũng góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hiệu quả hơn vào tiến trình chuyển đổi xanh, qua đó đóng góp vào việc thực hiện các cam kết khí hậu quốc gia. Đây là cách tiếp cận vừa thiết thực ở cấp doanh nghiệp, vừa có giá trị lan tỏa ở cấp chính sách.

Hà My

Đọc thêm

Từ 1/6, xăng E10 sẽ phủ sóng toàn quốc

Từ 1/6, xăng E10 sẽ phủ sóng toàn quốc

(TBTCO) - Bắt đầu từ ngày 1/6, toàn bộ hệ thống cây xăng trên cả nước sẽ chính thức chuyển sang phân phối xăng sinh học E10 theo lộ trình mới của Bộ Công thương. Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược thúc đẩy sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường và giảm phát thải khí nhà kính tại Việt Nam.
Xây dựng cộng đồng thích ứng với biến đổi khí hậu tại 4 tỉnh Bắc Trung Bộ

Xây dựng cộng đồng thích ứng với biến đổi khí hậu tại 4 tỉnh Bắc Trung Bộ

(TBTCO) - Ngày 15/5, tại Ninh Bình đã diễn ra lễ tổng kết hoạt động Hỗ trợ kỹ thuật Dự án “Cải thiện cơ sở hạ tầng đô thị nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu cho bốn tỉnh ven biển Bắc Trung Bộ” (CRUIV), đánh dấu bước chuyển quan trọng từ giai đoạn chuyển giao sang phát huy năng lực bền vững vì lợi ích của cộng đồng.
Lan tỏa “lối sống xanh”, thúc đẩy học sinh tiểu học hành động vì môi trường

Lan tỏa “lối sống xanh”, thúc đẩy học sinh tiểu học hành động vì môi trường

(TBTCO) - Không dừng lại ở việc nâng cao nhận thức, cuộc thi toàn quốc “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” được khởi động nhằm thúc đẩy học sinh tiểu học chuyển từ hiểu biết sang hành động, hình thành thói quen sống xanh từ những việc làm nhỏ, thiết thực trong đời sống hàng ngày.
Cần Thơ tiên phong số hóa đánh giá lúa phát thải thấp, xây dựng thương hiệu “Gạo Việt xanh”

Cần Thơ tiên phong số hóa đánh giá lúa phát thải thấp, xây dựng thương hiệu “Gạo Việt xanh”

(TBTCO) - TP. Cần Thơ là địa phương tại Đồng bằng sông Cửu Long tiên phong ứng dụng công cụ số ViRiCert để “chấm điểm” quy trình canh tác lúa phát thải thấp, tạo nền tảng xây dựng thương hiệu “Gạo Việt xanh phát thải thấp” và cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.
Bộ Tài chính ban hành hướng dẫn giám sát giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon

Bộ Tài chính ban hành hướng dẫn giám sát giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon

(TBTCO) - Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 48/2026/TT-BTC hướng dẫn giám sát giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon trên sàn giao dịch các-bon trong nước và chế độ báo cáo của Sở Giao dịch Chứng khoán, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về hoạt động sàn giao dịch các-bon trong nước, có hiệu lực thi hành từ ngày 12/5/2026.
Quảng Ninh: Hành động thống nhất phong trào bảo vệ môi trường toàn dân

Quảng Ninh: Hành động thống nhất phong trào bảo vệ môi trường toàn dân

(TBTCO) - UBND tỉnh Quảng Ninh đã và đang nỗ lực triển khai Kế hoạch bảo vệ môi trường, tạo nền tảng hành động đồng bộ trên toàn địa bàn, huy động cả hệ thống chính trị và người dân tham gia giảm thiểu, phân loại, thu gom, xử lý rác thải, hướng tới mục tiêu phát triển xanh, bền vững.
Quảng Ninh: Bảo vệ môi trường, tạo nền tảng cho tăng trưởng xanh và bền vững

Quảng Ninh: Bảo vệ môi trường, tạo nền tảng cho tăng trưởng xanh và bền vững

Kiên định chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”, Quảng Ninh đang từng bước định hình cách tiếp cận phát triển dựa trên nền tảng bảo vệ môi trường. Không chỉ kiểm soát ô nhiễm, tỉnh hướng tới quản trị môi trường chủ động, coi đây là trụ cột nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Xây dựng dữ liệu vùng trồng: “Tấm vé thông hành” để nông, lâm sản Việt vào EU

Xây dựng dữ liệu vùng trồng: “Tấm vé thông hành” để nông, lâm sản Việt vào EU

(TBTCO) - Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) đang tạo ra sức ép chưa từng có đối với nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như cà phê, cao su, gỗ hay hồ tiêu. Khi yêu cầu truy xuất nguồn gốc được siết chặt đến từng lô đất sản xuất, bài toán xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện sống còn để duy trì thị phần tại thị trường EU.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều