Đó là thông tin tại Hội nghị triển khai Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi tươi và quả chanh tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc (Nghị định thư) do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức ngày 14/5.

Hội nghị phổ biến các nội dung kỹ thuật và quy định của Nghị định thư; hướng dẫn quy trình xây dựng vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu; hướng dẫn kiểm soát các đối tượng kiểm dịch thực vật; thực hiện ghi chép, lưu giữ hồ sơ theo quy định của phía Trung Quốc. Trên cơ sở đó, thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch đối với hai mặt hàng trái cây có lợi thế và tiềm năng của Việt Nam.

Bên cạnh đó, Hội nghị cũng phổ biến các quy định của Nghị định số 38/2026/NĐ-CP ngày 24/1/2026 của Chính phủ quy định về nhập khẩu cây mang theo bầu đất và mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, tất cả các vùng trồng và cơ sở đóng gói bưởi, chanh xuất khẩu sang Trung Quốc phải được đăng ký với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thông qua Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đồng thời được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) phê duyệt trước khi tham gia xuất khẩu. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm công tác quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và kiểm soát chất lượng xuất khẩu được thực hiện thống nhất, minh bạch theo quy định của hai nước.

Vùng trồng xuất khẩu bưởi và chanh tươi phải áp dụng các biện pháp thực hành nông nghiệp tốt (GAP) hoặc tương đương, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), thực hiện đầy đủ các biện pháp giám sát sinh vật gây hại mà phía Trung Quốc quan tâm; bảo đảm đặt bẫy ruồi đục quả; ghi chép, lưu trữ hồ sơ sản xuất theo quy định của Nghị định thư. Đặc biệt, đối với vùng trồng bưởi, việc bao trái là yêu cầu bắt buộc và phải được thực hiện trước thu hoạch tối thiểu 60 ngày.

Trong khuôn khổ chương trình, Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với các địa phương tổ chức khảo sát thực tế tại một số vùng trồng bưởi, chanh và cơ sở đóng gói nhằm đánh giá điều kiện sản xuất, công tác quản lý sinh vật gây hại, việc ghi chép hồ sơ và khả năng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của phía Trung Quốc.

Hoạt động khảo sát là cơ sở để cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và người sản xuất trao đổi trực tiếp, nhận diện các nội dung cần tiếp tục hoàn thiện trong quá trình tổ chức sản xuất và xuất khẩu; qua đó nâng cao hiệu quả triển khai Nghị định thư trong thực tiễn, bảo đảm duy trì ổn định hoạt động xuất khẩu chính ngạch đối với mặt hàng bưởi và chanh của Việt Nam sang thị trường Trung Quốc...

Bưởi, chanh xuất khẩu sang Trung Quốc phải được GACC phê duyệt. Ảnh minh họa

Trong bối cảnh Trung Quốc là thị trường nhập khẩu bưởi lớn, nhu cầu ngày càng tăng, việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) chính thức ký kết Nghị định thư vào ngày 15/4/2026, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc sẽ tạo thêm dư địa tiêu thụ, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người sản xuất.

Đây là kết quả của quá trình đàm phán kỹ thuật kéo dài từ năm 2019 giữa cơ quan chuyên môn hai nước trong lĩnh vực bảo vệ và kiểm dịch thực vật; đồng thời phản ánh sự phối hợp chặt chẽ và tinh thần trách nhiệm cao giữa hai bên trong việc hài hòa các yêu cầu kỹ thuật; thể hiện nỗ lực thúc đẩy mở cửa thị trường theo hướng chính ngạch, minh bạch, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thương mại nông sản quốc tế.

Đến nay, Việt Nam và Trung Quốc đã ký tổng cộng hơn 20 thỏa thuận và nghị định thư liên quan đến xuất khẩu nông, lâm, thủy sản. Riêng trái cây, có khoảng 10 loại được xuất khẩu chính ngạch. Những năm gần đây, quá trình đàm phán và ký kết diễn ra nhanh hơn. Từ năm 2024, lần lượt các sản phẩm như sầu riêng đông lạnh, dừa tươi, ớt, mít... được ký, cho thấy xu hướng mở rộng danh mục nông sản được xuất khẩu theo đường chính ngạch ngày càng rõ nét.

Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, với đầu mối là Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cam kết phối hợp chặt chẽ với các địa phương, doanh nghiệp xuất khẩu và người sản xuất để triển khai hiệu quả Nghị định thư; tăng cường hướng dẫn kỹ thuật; tổ chức tuyên truyền, tập huấn, khảo sát thực tế vùng trồng, cơ sở đóng gói; kiểm tra, giám sát mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói; đồng thời tiếp tục thúc đẩy công tác đàm phán mở cửa thị trường đối với các sản phẩm nông sản tiềm năng khác của Việt Nam./.