Nên mua hàng tại những trang web uy tín, được cấp phép hoạt động. Ảnh: T.U

Muôn hình vạn trạng vi phạm

Phòng Bảo vệ người tiêu dùng, Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công thương) cho biết, qua thực tế tiếp nhận và giải quyết các phản ánh, khiếu nại tại cơ quan quản lý nhà nước cũng như các tổ chức xã hội về bảo vệ người tiêu dùng cho thấy, thương mại điện tử là một phương thức mua sắm mới đang trở thành xu hướng, thu hút số lượng lớn người tiêu dùng, song cũng tồn tại nhiều bất cập và rủi ro.

Theo đó, các khiếu nại, phản ánh chủ yếu tập trung vào rất nhiều nhóm hành vi cụ thể, từ việc cung cấp thông tin trong giao dịch, cung cấp chứng từ giao dịch đến chế độ bảo vệ người tiêu dùng.

Trong đó có rất nhiều người tiêu dùng khiếu nại hàng nhận được không giống với quảng cáo về hình dáng, tính năng, công dụng, thông số kỹ thuật...; sai về xuất xứ hàng hóa, ví dụ hàng xuất xứ Trung Quốc nhưng thông tin là hàng Nhật, Mỹ…; thông tin sai về giá cả, có nhiều doanh nghiệp đăng sai về giá để thu hút người tiêu dùng nhưng thực tế lại không có hàng hoặc có rất ít hàng hóa được bán với giá được quảng cáo.

Bên cạnh đó cũng đang tồn tại nhiều hành vi vi phạm về cung cấp chứng từ giao dịch như không cung cấp hóa đơn. "Việc không cung cấp hóa đơn không chỉ thể hiện tổ chức, cá nhân kinh doanh không nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ thuế với nhà nước mà nó còn khiến người tiêu dùng thiếu căn cứ, cơ sở khi muốn khiếu nại", Cục Quản lý cạnh tranh cho biết.

Ngoài ra còn có các hành vi vi phạm khác về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng như giao thiếu hàng khuyến mãi, giao hàng hỏng nhưng không thu hồi lại, giao hàng chậm, hủy đơn hàng không lý do.

Đặc biệt, Cục Quản lý cạnh tranh nhấn mạnh về rủi ro đến từ các tổ chức, cá nhân lừa đảo. Trong hoạt động thương mại điện tử, người tiêu dụng bị xâm phạm quyền lợi rõ ràng nhất là khi giao dịch với các tổ chức cá nhân có chủ đích lừa đảo, đặc biệt là qua mạng xã hội như facebook, zalo…

Theo đó, người tiêu dùng chỉ liên lạc qua điện thoại hoặc qua trang mạng xã hội, khi trả tiền xong, người tiêu dùng không nhận được hàng hoặc nhận hàng hoàn toàn khác so với quảng cáo. Đơn cử, đã có trường hợp mua điện thoại nhưng nhận được hộp đựng một viên gạch…. Sau khi bán hàng, người bán lập tức chặn điện thoại, facebook của người mua… Thậm chí khi lượng người tiêu dùng khiếu nại lớn hoặc cơ quan quản lý vào cuộc, người bán lập tức bỏ số điện thoại, tài khoản facebook…

Hãy là người tiêu dùng thông thái

Năm 2017, giao dịch tại các kênh mua sắm trực tuyến của Việt Nam tăng lên 135% và giao dịch tại các kênh mua sắm trực tuyến quốc tế tăng đến 61%. Trung bình mỗi giao dịch có giá trị khoảng 42 USD .

Trước thực trạng đó, Cục Quản lý cạnh tranh khuyến cáo: Để mua sắm trực tuyến thực sự là hình thức mua sắm mang lại nhiều tiện ích, bên cạnh nỗ lực từ các cơ quan quản lý nhà nước, người tiêu dùng cần chủ động tiêu dùng thông thái và tìm hiểu kỹ về hình thức mua sắm này.

Bộ Công thương khuyến cáo nên mua hàng tại những trang web uy tín, được cấp phép hoạt động, có thông tin liên lạc rõ ràng như địa chỉ, số điện thoại, mã số thuế…Đồng thời tìm hiểu kỹ về các điều kiện và điều khoản của trang web, đặc biệt là những điều khoản về bảo hành, trả lại hàng, hoàn tiền, giao nhận,…

Bên cạnh đó, người tiêu dùng cần tìm hiểu kỹ về sản phẩm, dịch vụ trước khi mua, có thể tìm kiếm thông tin về sản phẩm, dịch vụ trên internet như nguồn gốc xuất xứ, tính năng, đánh giá (review) về sản phẩm/dịch vụ nhằm tránh trường hợp mua phải sản phẩm, dịch vụ kém chất lượng.

Thêm vào đó, Bộ Công thương khuyến cáo người tiêu dùng cần cảnh giác với những yêu cầu cung cấp thông tin từ những trang web lạ như: họ tên, số điện thoại, ngày sinh, địa chỉ, sở thích, tiền sử khám bệnh… Đây có thể là những trang web sử dụng thông tin người tiêu dùng trái với quy định pháp luật, gây phiền toái cho người tiêu dùng hoặc thậm chí đánh cắp các thông tin tài chính của người tiêu dùng.

Mặt khác, người tiêu dùng cần cảnh giác với những trang web/tài khoản mạng xã hội lạ quảng cáo sản phẩm/dịch vụ với giá rất thấp hoặc khuyến mãi lớn, yêu cầu người tiêu dùng phải cung cấp thông tin và chia sẻ chương trình./.

Tố Uyên