Châu Âu có sức ảnh hưởng ra sao với nền kinh tế Mỹ?

Mỗi ngày, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) giao dịch hàng hóa và dịch vụ trị giá hơn 5,4 tỷ USD, được hỗ trợ bởi các khoản đầu tư xuyên biên giới, tạo ra hàng triệu việc làm. Ảnh TL

Mặc dù Tổng thống Donald Trump đã rút lại lời đe dọa áp đặt thêm thuế quan đối với một số quốc gia châu Âu để buộc họ bán Greenland, nhưng sự phức tạp này lại là một cơ hội để các quan chức châu Âu nhận ra thực tế mà họ phải đối mặt.

Họ đang xem xét dòng chảy khổng lồ của hàng hóa, dịch vụ và đầu tư xuyên Đại Tây Dương như một nguồn lực tiềm năng để gây sức ép lên Mỹ. Ngày 22/1, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu đã gặp nhau tại Brussels để "phối hợp về hướng đi tiếp theo".

“Các nhà lãnh đạo châu Âu không thể hành động như thể những tuần vừa qua chưa từng xảy ra”, Ian Bond, Phó giám đốc Trung tâm Cải cách châu Âu, một viện nghiên cứu, cho biết. “Đây là cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương trong một thời gian dài, nhưng với Tổng thống Trump ở Nhà Trắng, đây sẽ không phải là cuộc khủng hoảng cuối cùng”, Ian nói.

Ngoài các biện pháp trả đũa bằng thuế quan và các biện pháp phản ứng khác, làm thế nào người châu Âu có thể thể hiện sức mạnh trước một chính quyền coi họ là yếu đuối? Cần làm gì để ngăn chặn một đối tác khó đoán, coi thường trật tự kinh tế toàn cầu và mong muốn người khác phải khuất phục trước ý muốn của mình?

“Người châu Âu cũng có thể làm những điều khoa trương”, Peter Chase, một chuyên gia cao cấp tại Quỹ German Marshall ở Brussels, cho biết. Ông nói, câu hỏi đặt ra là, “họ có được lợi gì từ việc đó hay chỉ tự gây hại cho chính mình?”.

Bán trái phiếu Mỹ

Richard Portes, giáo sư kinh tế tại Trường Kinh doanh London, cho biết: “Nợ công của Mỹ đang không bền vững. Đó là điểm yếu lớn nhất của nền kinh tế Mỹ hiện nay”.

Vì vậy, ông nói, đòn bẩy kinh tế mạnh nhất của châu Âu nằm ở lĩnh vực tài chính.

Các nhà đầu tư châu Âu nắm giữ một lượng lớn tài sản tài chính của Mỹ, bao gồm 2 nghìn tỷ USD trái phiếu kho bạc. Chính phủ Mỹ đang gánh khoản thâm hụt ngân sách lớn và phụ thuộc vào các chủ nợ nước ngoài để mua các trái phiếu này. Điều gì sẽ xảy ra nếu họ ngừng mua?

Ông Chase thuộc Quỹ German Marshall cho biết: “Nếu điều đó làm tăng chi phí vốn cho chính phủ Mỹ, thì tôi nghĩ đó sẽ là điều mà mọi người cần phải chú ý”.

Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ trả đũa các nước châu Âu bán tháo trái phiếu Mỹ. "Nếu họ làm vậy thì cứ việc, nhưng nếu điều đó xảy ra, chúng tôi sẽ có một sự trả đũa mạnh mẽ, và chúng tôi nắm giữ mọi lợi thế", Tổng thống nói với Fox Business trong một cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 22/1.

Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ trả đũa các nước châu Âu bán tháo trái phiếu Mỹ. Ảnh TL

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã hạ thấp mối đe dọa này. Ông nói trong một cuộc họp báo tuần này tại Davos, Thụy Sĩ: “Đây là một luận điệu hoàn toàn sai sự thật”, đồng thời nhấn mạnh rằng thị trường trái phiếu kho bạc là nền tảng của hệ thống tài chính toàn cầu.

Tầm quan trọng của trái phiếu kho bạc Mỹ - được các ngân hàng trung ương, quỹ đầu tư quốc gia và các nhà quản lý tài sản trên toàn thế giới nắm giữ với số lượng khổng lồ - có nghĩa là tác động của việc bán tháo sẽ lan rộng, kể cả ở châu Âu. Nhưng có những dấu hiệu cho thấy một số người châu Âu đang đặt câu hỏi về khả năng tín nhiệm của Mỹ. AkademikerPension, một quỹ hưu trí của Đan Mạch, cho biết tuần này rằng họ sẽ bán khoảng 100 triệu USD trái phiếu kho bạc của mình vào cuối tháng này.

Nhắm mục tiêu vào ngành dịch vụ

Có hơn 450 triệu người sinh sống tại Liên minh châu Âu, và các công ty Mỹ bán rất nhiều dịch vụ cho họ. Theo số liệu của Mỹ , năm ngoái, khối này đã mua nhiều dịch vụ từ Mỹ hơn, khoảng 300 tỷ USD, trong khi xuất khẩu chỉ khoảng 200 tỷ USD.

Lượng cung dư thừa đó khiến nước Mỹ dễ bị tổn thương vì “nó cũng có khả năng tạo ra đòn bẩy mạnh mẽ để EU nói ‘không’ với các dịch vụ đó khi chúng được đưa vào thị trường châu Âu”, theo Erik van der Marel, kinh tế trưởng tại Trung tâm Kinh tế Chính trị quốc tế châu Âu.

Nhưng ông cảnh báo, “nếu các bạn tẩy chay những loại dịch vụ này trên thị trường của mình, điều đó sẽ dẫn đến giảm khả năng cạnh tranh của các ngành công nghiệp của các bạn”.

Erik nói thêm rằng các dịch vụ kỹ thuật số do các công ty công nghệ của Mỹ cung cấp sẽ khó thay thế nhất. Ngược lại, các sản phẩm thay thế của châu Âu có thể dễ tìm hơn trong lĩnh vực tư vấn và dịch vụ tài chính.

Ông Portes thuộc Trường Kinh doanh London cũng cảnh báo về việc hạn chế các dịch vụ công nghệ của Mỹ, bao gồm cả trí tuệ nhân tạo, vì chúng rất phổ biến ở châu Âu. Tuy nhiên, các quan chức có thể gây áp lực bằng cách tăng thuế đối với các dịch vụ kỹ thuật số.

Một số quốc gia châu Âu, bao gồm Anh và Pháp, đã áp đặt thuế đối với doanh thu của các sàn thương mại điện tử, nhà quảng cáo và công cụ tìm kiếm. Điều này đã khiến chính quyền của Tổng thống Trump tức giận, vì họ cho rằng các chính sách công nghệ nghiêm ngặt hơn của châu Âu mang tính phân biệt đối xử không công bằng đối với Mỹ.

EU sẽ tạm dừng gói biện pháp thương mại trả đũa trị giá 93 tỷ Euro chống lại Mỹ trong 6 tháng Ngày 23/1, Ủy ban châu Âu cho biết họ sẽ đề xuất tạm hoãn thêm 6 tháng gói các biện pháp thương mại trả đũa của EU đối với Mỹ trị giá 93 tỷ Euro (109,19 tỷ USD), lẽ ra sẽ có hiệu lực vào ngày 7/2. Gói biện pháp này, được chuẩn bị trong nửa đầu năm ngoái khi Liên minh châu Âu đang đàm phán một thỏa thuận thương mại với Mỹ, đã bị tạm dừng trong 6 tháng khi Brussels và Washington đạt được thỏa thuận về một tuyên bố chung về thương mại vào tháng 8/2025. Lời đe dọa của Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tuần trước về việc áp thuế mới đối với 8 quốc gia châu Âu vì nỗ lực của Washington trong việc mua lại Greenland đã biến gói biện pháp trả đũa trở thành một công cụ hữu hiệu mà EU có thể sử dụng nếu ông Trump thực hiện lời đe dọa của mình. "Với việc Mỹ rút lại lời đe dọa áp thuế, giờ đây chúng ta có thể quay lại công việc quan trọng là thực hiện tuyên bố chung EU - Mỹ", người phát ngôn của Ủy ban châu Âu, Olof Gill, cho biết. Ủy ban sẽ sớm đưa ra đề xuất "gia hạn các biện pháp đối phó đã bị tạm dừng, dự kiến sẽ hết hạn vào ngày 7/2", Gill nói, đồng thời cho biết thêm các biện pháp này sẽ được tạm dừng thêm 6 tháng nữa. "Tôi muốn làm rõ điều này - các biện pháp sẽ vẫn bị tạm đình chỉ, nhưng nếu cần thiết vào bất kỳ thời điểm nào trong tương lai, chúng có thể được áp dụng trở lại", Gill nói./.