Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), trong những tháng đầu năm, thị trường gạo thế giới tiếp tục duy trì ảm đạm với tình trạng mất cân đối giữa nguồn cung kỷ lục và nhu cầu suy yếu kéo dài. Theo dự báo từ Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp quốc (FAO), sản lượng và tổng cung toàn cầu niên vụ 2025 - 2026 sẽ xác lập kỷ lục mới, lần lượt đạt 563,3 triệu tấn và 773,6 triệu tấn, tạo áp lực kìm hãm giá cả trên diện rộng.
 |
| Giá gạo thời gian tới sẽ tăng bởi chi phí phân bón, xăng dầu, vận tải tiếp tục tăng sẽ đẩy giá thành sản xuất lên cao. Ảnh: Lê Toàn |
Tại Việt Nam, trong những tháng đầu năm, tình hình xuất khẩu diễn ra khá chậm do tâm lý dò giá của khách hàng và kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán kéo dài. Riêng trong tháng 3, thị trường gạo xuất khẩu trở nên sôi động bởi hàng đi Philippines tăng mạnh và khách hàng từ Trung Quốc chốt nhiều đơn kéo dài đến tháng 5/2026. Tuy nhiên, mức giá xuất khẩu gạo trong tháng 3 ghi nhận sự suy giảm rõ rệt ở nhiều thị trường, với mức giảm dao động từ 7% - 10% tùy loại gạo. Cụ thể, tại phân khúc gạo thơm (Đài thơm 8, OM18), giá gạo đi thị trường Philippines giảm từ 420 - 440 USD/tấn xuống còn 390 - 410 USD/tấn. Về mặt hàng gạo cao cấp, Gạo ST25 đi thị trường EU/Macau giảm từ 1.000 - 1.050 USD/tấn xuống còn 950 - 1.000 USD/tấn.
Đối với thị trường gạo nội địa, trong các tháng đầu năm, nguồn cung từ vụ Đông Xuân 2026 còn hạn chế, gạo chủ yếu được nhập về từ Campuchia. Trong đó tháng 3, nguồn cung vụ Đông - Xuân 2025 - 2026 bắt đầu về nhiều, cộng với lượng gạo Campuchia tăng mạnh giúp nguồn cung trở nên dồi dào. Tuy nhiên, dù tổng cung dồi dào, mặt bằng giá nội địa lại ghi nhận sự phân hóa rõ rệt giữa các phân khúc. Trong khi dòng gạo thơm cao cấp chịu áp lực giảm sâu, điển hình là NL ST24/25 rơi từ mức đỉnh 14.500 VNĐ/kg xuống còn 12.000 VNĐ/kg, thì nhóm gạo trắng nguyên liệu phổ thông như IR50404 lại ngược dòng tăng nhẹ, xác lập mức giá 7.800 - 8.000 VNĐ/kg so với khung 7.500 - 7.800 VNĐ/kg trước đó.
Đánh giá thị trường gạo thời gian tới, ông Nguyễn Đức Dũng - Phó Tổng Giám đốc MXV nhận định, giá gạo thế giới có khả năng hồi phục mạnh trong thời gian tới bởi sự cộng hưởng từ chi phí vật tư tăng vọt và rủi ro đứt gãy nguồn cung. Cốt lõi của vấn đề nằm ở những bất ổn kéo dài tại eo biển Hormuz và thiệt hại hạ tầng năng lượng tại Trung Đông đang khiến giá phân bón leo thang chóng mặt.
Nguồn cung toàn cầu có dấu hiệu giảm do thời tiết, chiến sựCác chuyên gia cho rằng, giá gạo thời gian tới sẽ tăng bởi chi phí phân bón, xăng dầu, vận tải tiếp tục tăng sẽ đẩy giá thành sản xuất lên cao, tác động lên giá gạo xuất khẩu và giá gạo nội địa. Cùng với đó, nhu cầu nhập khẩu gạo từ các thị trường lớn tiếp tục tăng, đặc biệt là Philippines, Trung Quốc, châu Phi, trong khi nguồn cung toàn cầu có dấu hiệu giảm do thời tiết, chiến sự. |
Theo Goldman Sachs, kể từ khi xung đột Trung Đông nổ ra, giá Urê đã tăng từ 50% đến 70%. Đáng ngại hơn, tình trạng dứt gãy thị trường phân bón đã gây ra khan hiếm nguồn cung ngay trong mùa gieo trồng cao điểm ở Bắc bán cầu. Điều này không chỉ đẩy chi phí vật tư lên cao mà còn tạo ra áp lực lớn, nguy cơ kéo giá lương thực toàn cầu tăng trở lại trong những tháng sắp tới.
Về giá gạo nội địa, mặc dù nguồn cung trong nước đang rất dồi dào khi vùng Đồng bằng sông Cửu Long bước vào cao điểm thu hoạch vụ Đông - Xuân, song giá gạo nội địa thời gian tới nhiều khả năng sẽ tăng đáng kể bởi sự leo thang của chi phí đầu vào dưới tác động của xung đột tại Trung Đông. Giá nhiên liệu duy trì ở mức cao đã trực tiếp đẩy chi phí của toàn chuỗi cung ứng lên một mặt bằng mới, từ khâu thu hoạch, chế biến cho đến vận chuyển, qua đó tạo áp lực tăng giá lên giá gạo trong nước.
Còn theo ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), một tín hiệu tích cực của thị trường lúa gạo là tình hình tại Philippines, khi 3 tháng đầu năm 2026, Philippines vẫn nhập của Việt Nam hơn 711.260 tấn, chiếm 55,86% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam và tăng 30% so với cùng kỳ. Trong khi đó, với thị trường Trung Quốc nhập khẩu gạo của Việt Nam tăng 143,7% so với cùng kỳ, đạt 178.165 tấn.
Điểm sáng quan trọng nhất của ngành gạo Việt Nam, đó là một số đại sứ ở châu Phi đã liên hệ với VFA để tìm giải pháp nhập khẩu gạo trực tiếp từ Việt Nam thay vì thông qua Bờ Biển Ngà và Ghana.
“Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp cho biết đã ký hợp đồng giao hàng cho tháng 4 và quý II/2026, nhưng hiện vẫn chưa mua đủ hàng hoặc đang trong quá trình thu mua. Điều này cho thấy, giá lúa nhiều khả năng sẽ ổn định và có xu hướng tăng tích cực trong thời gian tới” - ông Nam cho hay.
