Đó chính là khẳng định của Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ tại Lễ khai trương thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam, do Bộ Tài chính tổ chức ngày 10/8/2017 tại Sở GDCK Hà Nội (HNX).

Đúng 9h, ngày 10/8/2017, TTCKPS Việt Nam đã chính thức ra đời

Hình thành trụ cột quan trọng của TTCK hiện đại

Phát biểu tại Lễ khai trương, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhận định, sau khi hình thành thị trường cổ phiếu vào năm 2000 và thị trường trái phiếu chuyên biệt vào năm 2009, từ hôm nay Việt Nam có thêm TTCKPS - đây là trụ cột quan trọng thứ ba trong cấu trúc của một TTCK hiện đại.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ phát biểu tại Lễ Khai trương. Ảnh: DT

Phó Thủ tướng cho rằng, trong quá trình phát triển của TTCK nói chung, sự ra đời của TTCKPS là cần thiết, tất yếu, nhằm hoàn thiện cấu trúc của thị trường tài chính và nằm trong chiến lược phát triển TTCK trong thời gian tới. Đây là thị trường có các sản phẩm phức tạp, chủ yếu giúp các nhà đầu tư phân tán và phòng ngừa rủi ro, đồng thời giúp đa dạng hóa sản phẩm đầu tư, qua đó làm tăng sự hấp dẫn và cơ hội của TTCK.

“Từ khi có TTCK cơ sở đến khi có TTCKPS, chúng ta đã đi hết quãng đường 17 năm, nhưng so với thông lệ và lịch sử trên thế giới, thì chúng ta đi nhanh hơn 13 năm. Bởi theo thông lệ thế giới, từ khi có thị trường cơ sở, muốn có thị trường phái sinh thường mất khoảng 30 năm”, Phó Thủ tướng nói.

Do vậy, Phó Thủ tướng cho rằng: “TTCKPS ra đời sẽ có tác động tích cực đến sự minh bạch, tính thị trường của TTCK cơ sở, qua đó sẽ làm tăng tính thanh khoản, tăng quy mô thị trường, hỗ trợ TTCK phát triển ổn định, bền vững và là kênh huy động vốn an toàn, dài hạn phục vụ cho tăng trưởng kinh tế”.

Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, “để có được thành tích này rõ ràng không phải là một điều ngẫu nhiên, mà đã nằm trong định hướng, lộ trình phát triển TTCK của Chính phủ ngay từ những ngày đầu... Việc gặt hái được "trái ngọt" thành quả ngày hôm nay là sự nỗ lực hết sức bền bỉ”.

Do vậy, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đánh giá cao nỗ lực của tập thể cán bộ, công chức, viên chức Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), các Sở giao dịch chứng khoán, Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD), ngân hàng thanh toán các thành viên thị trường, các cơ quan truyền thông trong suốt thời gian qua đã nổ lực phấn đấu, tích cực chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho sự ra đời TTCKPS, như xây dựng khung pháp lý, triển khai hạ tầng công nghệ, thiết kế sản phẩm giao dịch, chuẩn bị nguồn nhân lực và phổ biến kiến thức cho công chúng đầu tư.

Đảm nhận vai trò cung cấp vốn trung và dài hạn chủ đạo cho nền kinh tế

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng, trong thời gian tới, nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển của nước ta là rất lớn, vì vậy, TTCK phải phát triển mạnh hơn nữa để đảm nhận vai trò cung cấp vốn trung và dài hạn chủ đạo cho nền kinh tế. Do vậy, tại Lễ Khai trương, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan ở trung ương và địa phương, tranh thủ sự hợp tác của quốc tế để tập trung thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Theo đó, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách về chứng khoán và TTCK phù hợp với thông lệ quốc tế và điều kiện phát triển kinh tế đất nước, để tiếp tục phát triển TTCK đồng bộ và thống nhất trong tổng thể thị trường tài chính của đất nước. Cụ thể hơn, cần tập trung xây dựng Chiến lược phát triển TTCK đến năm 2020 tầm nhìn 2030, trình Chính phủ phương án cụ thể hợp nhất 2 Sở Giao dịch chứng khoán theo chỉ đạo của Thường trực Chính phủ; sửa đổi Luật Chứng khoán, trong đó cần ưu tiên xây dựng cơ sở pháp lý các sản phẩm phái sinh và TTCK phái sinh để tạo tiền đề cho phát triển sau này.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng yêu cầu vận hành TTCKPS thông suốt, ổn định, đảm bảo an toàn, minh bạch và hiệu quả với nhiều cấp độ, đa dạng hóa các loại sản phẩm từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với mức độ phát triển TTCK. Sau sản phẩm hợp đồng tương lai chỉ số khai trương hôm nay, cần sớm nghiên cứu thời điểm thích hợp để tiếp tục đưa các sản phẩm phái sinh trái phiếu chính phủ và sản phẩm quyền chọn vào giao dịch.

Đồng thời, cơ quan quản lý cần tăng cường quản lý, hoàn thiện mô hình giám sát và công bố thông tin trên TTCKPS, đảm bảo khả năng phòng ngừa rủi ro cho hệ thống tài chính, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia TTCK.

Bên cạnh đó, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ giao dịch và thanh toán bù trừ để bảo đảm an toàn, ổn định của thị trường, có khả năng kết nối, đồng bộ với các hệ thống giao dịch và giám sát thị trường.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị cần ưu tiên đào tạo và xây dựng nguồn nhân lực có chất lượng cao ở các cấp độ: Cơ quan quản lý, công ty chứng khoán, thành viên bù trừ, nhân viên nghiệp vụ. Mặt khác, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến và đào tạo để công chúng đầu tư sớm tiếp cận và tham gia tích cực vào TTCK phái sinh.

Ngoài ra, “cần chủ động hội nhập thị trường tài chính quốc tế, nâng cao khả năng cạnh tranh, tiếp cận với các chuẩn mực chung và thông lệ quốc tế tốt nhất, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa TTCK Việt Nam so với các quốc gia khác trong khu vực”, Phó Thủ tướng yêu cầu thêm.

Tiếp tục nghiên cứu giải pháp hỗ trợ TTCKPS phát triển

Phát biểu tại Lễ ra mắt TTCKPS, thay mặt toàn thể cán bộ, công chức, viên chức Bộ Tài chính, UBCKNN, HNX, VSD, thành viên thị trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã cảm ơn sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Chính phủ và cá nhân Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đối với sự phát triển TTCK Việt Nam. Bộ trưởng cũng đã lĩnh hội, quán triệt và sẽ triển khai đầy đủ ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng tại Lễ khai trương bằng những hành động cụ thể, thiết thực trong thời gian tới.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: DT

Bộ trưởng cho biết, từ năm 2013, Bộ Tài chính đã chỉ đạo UBCKNN, Sở GDCK Hà Nội nghiên cứu xây dựng Đề án xây dựng và phát triển TTCKPS. Đến năm 2014, Chính phủ đã phê duyệt Đề án theo Quyết định số 366/2014/QĐ-TTg ngày 11/3/2014 với quan điểm xây dựng thị trường theo mô hình tập trung, hoạt động thống nhất dưới sự quản lý của Nhà nước, hạn chế sự hình thành và hoạt động một cách tự phát của TTCKPS tự do. Xây dựng TTCKPS là bước kế tiếp nhằm hoàn chỉnh cấu trúc TTCK Việt Nam, hỗ trợ sự phát triển bền vững các TTCK cơ sở như thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu, đưa TTCK trở thành kênh huy động vốn an toàn, dài hạn cho nền kinh tế.

Từ năm 2014 đến nay, các đơn vị thuộc Bộ Tài chính đã tích cực chuẩn bị về khung pháp lý, cơ sở hạ tầng cho sự ra đời của thị trường chứng khoán phái sinh. Nghị định số 42/2015/NĐ-CP ngày 5/5/2015 về chứng khoán phái sinh và TTCKPS và Thông tư số 11/2016/TT-BTC ngày 19/1/2016 hướng dẫn Nghị định số 42/2015/NĐ-CP, Thông tư số 23/2017/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 11 được ban hành, tạo hành lang pháp lý quan trọng để quản lý và vận hành thị trường phái sinh.

Sau thời gian chuẩn bị kỹ lưỡng, Sở GDCK Hà Nội, Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ với thành viên thị trường để hoàn thiện hạ tầng hệ thống, cơ sở pháp lý để chính thức ra mắt TTCKPS. Sự ra đời, phát triển của thị trường phái sinh khẳng định trình độ phát triển và nhu cầu tất yếu của thị trường tài chính Việt Nam.

Cũng theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng, trong thời gian tới đây, Bộ Tài chính sẽ chỉ đạo UBCKNN và các đơn vị liên quan tập trung triển khai các chỉ đạo định hướng của Lãnh đạo Chính phủ.

Theo đó, sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý, nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ TTCKPS phát triển; từng bước đưa thị trường này trở thành kênh phân tán và phòng ngừa rủi ro cho mỗi thành phần kinh tế, bảo đảm sự phát triển bền vững của TTCK nói riêng và của nền kinh tế nói chung.

Cùng với đó, Bộ sẽ chỉ đạo UBCKNN tiếp tục nâng cao khả năng quản lý, giám sát, hạn chế rủi ro cho TTCK, tuân thủ đúng quy định của pháp luật và giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương của thị trường.

Bên cạnh đó, Bộ và các cơ quan chức năng sẽ tranh thủ cơ hội từ quá trình hội nhập quốc tế, cải cách thể chế TTCK theo thông lệ, chuẩn mực quốc tế; nâng cao sức cạnh tranh và thu hẹp khoảng cách phát triển của khu vực này so với các thị trường lớn trong khu vực, hỗ trợ hiệu quả cho quá trình tái cấu trúc các doanh nghiệp nhà nước, tái cấu trúc đầu tư công và hệ thống tài chính – ngân hàng./.

Duy Thái