Tại phiên thảo luận tại Hội nghị Phát triển thị trường chứng khoán năm 2026 do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức ngày 20/3, ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, năm 2025, Việt Nam vẫn được coi là một điểm sáng trong khu vực với tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm lớn nhất thế giới, các cân đối lớn được giữ vững, thị trường chứng khoán cũng có mức tăng trưởng ấn tượng. Trong năm 2025 tốc độ tăng trưởng chỉ số của Việt Nam chỉ kém Hàn Quốc và Pakistan.
Cùng với đó, thanh khoản của thị trường cũng có mức cao nhất trong khối ASEAN. Bên cạnh đó, hàng loạt đổi mới về công nghệ hạ tầng, đổi mới về hệ thống pháp lý môi trường kinh doanh đã giúp thị trường được nâng hạng theo tiêu chuẩn FTSE Russel.
 |
| Ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước điều hành phiên thảo luận. Ảnh: Đức Minh |
Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, nhà đầu tư trên thế giới rất quan tâm thị trường Việt Nam. Đại diện của các định chế tài chính và quản lý tài sản lớn nhất thế giới như UBS, Morgan Stanley đã đến và làm việc với Việt Nam. "Họ làm việc rất chặt chẽ với cơ quan quản lý, và hiện nay chúng được biết nhiều tổ chức đã chuẩn bị hoàn thành ký hợp đồng cung cấp dịch vụ với các công ty chứng khoán, ngân hàng lưu ký để hoàn thành các bước chuẩn bị để tham gia thị trường" - ông Hải nhấn mạnh.
Dù có nhiều sáng và tích cực, nhưng thực tế về việc dòng vốn ngoại vẫn rút ròng với giá trị khá lớn, riêng năm 2025 giá trị rút ròng hơn 5 tỷ USD.
Lý giải về điều này, bà Nguyễn Ngọc Anh - Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ SSI, đây không phải là vấn đề mới khi chúng ta đã chứng kiến xu hướng khối ngoại rút vốn từ giai đoạn 2024–2025. Tuy nhiên, cần nhìn nhận ở một số khía cạnh.
Thứ nhất, thị trường chứng khoán vẫn diễn biến tích cực, năm 2024 tăng 12% và năm 2025 tăng 41%. Những nhà đầu tư rời khỏi thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn này có thể đã bỏ lỡ cơ hội.
Thứ hai, tính thanh khoản của thị trường ngày càng được cải thiện, đồng thời mức độ đa dạng hóa nhà đầu tư cũng gia tăng.
Trong nhiều năm, khi nhắc đến nhà đầu tư nước ngoài, có một điểm ít được chú ý là cơ sở nhà đầu tư ngoại tại Việt Nam còn nhỏ và mức độ tập trung cao, chủ yếu vào một số quỹ lớn, trong đó dòng vốn từ Đông Á đóng vai trò chủ đạo.
| Tại thời điểm hiện tại, khi quan sát hoạt động rút vốn, có thể thấy một số nhà đầu tư lớn có ảnh hưởng đáng kể đến thị trường. Khi họ thực hiện một hành động cụ thể, dễ tạo cảm giác đó là xu hướng chung, nhưng thực tế không hoàn toàn như vậy. Nguyên nhân là do cơ cấu nhà đầu tư tại Việt Nam còn tập trung, đặc biệt khu vực Đông Á như Thái Lan, Đài Loan, Singapore, Hồng Kông. |
Tuy nhiên, trong hơn một năm qua, cùng với nỗ lực của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Bộ Tài chính, cơ sở nhà đầu tư tại Việt Nam đang dần được mở rộng. Số lượng tài khoản tăng trưởng mạnh, dòng vốn không chỉ đến từ Đông Á mà còn mở rộng sang Mỹ và các quốc gia phát triển, với quy mô giao dịch từ vài trăm triệu đến vài tỷ USD. Điều này cho thấy thị trường đang trong giai đoạn dịch chuyển cơ cấu nhà đầu tư.
Trong ngắn hạn, có thể ghi nhận sự dịch chuyển dòng vốn từ khu vực Đông Á, chẳng hạn như xu hướng rút vốn từ Thái Lan. Tuy nhiên, việc nhìn vào hành động của một vài quốc gia để đánh giá dòng vốn toàn cầu rời khỏi Việt Nam là chưa chính xác.
"Từ nay đến tháng 6, các quỹ toàn cầu đang tập trung mở tài khoản tại Việt Nam nhằm đón đầu quá trình nâng hạng thị trường. Dự kiến từ cuối năm nay sang năm sau, dòng vốn từ các thị trường lớn sẽ gia tăng rõ rệt" - bà Ngọc Anh nhấn mạnh.
Ở góc nhìn vĩ mô hơn, ông Lê Anh Tuấn – Tổng giám đốc Dragon Capital cho rằng, cần đặt dòng vốn ngoại trong bối cảnh rộng hơn. Trong vòng 5 năm, thị trường Việt Nam đã bị rút ròng khoảng 12 tỷ USD, tương đương khoảng 15% dự trữ ngoại hối quốc gia. Đây không còn là câu chuyện riêng của thị trường chứng khoán, mà liên quan trực tiếp đến yếu tố tỷ giá và dòng vốn toàn cầu.
Theo ông Tuấn, có ba nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng rút vốn năm 2025.
Thứ nhất là yếu tố địa chính trị, đặc biệt là lo ngại về chính sách thuế quan từ Mỹ. Thứ hai là điều kiện tài chính toàn cầu, khi đồng USD mạnh lên và lãi suất Mỹ ở mức cao tạo áp lực dịch chuyển dòng vốn. Thứ ba là sự thay đổi khẩu vị đầu tư, khi dòng tiền toàn cầu ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao như AI tại các thị trường phát triển, trong khi các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam, vẫn mang tính truyền thống.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là triển vọng năm 2026 được đánh giá tích cực hơn. Dòng vốn rút trong những tháng đầu năm chỉ khoảng 800 - 900 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Đồng thời, yếu tố thuế quan đã giảm áp lực, xu hướng đồng USD có dấu hiệu suy yếu và đặc biệt, việc nâng hạng thị trường được kỳ vọng sẽ thu hút dòng vốn tỷ USD trong vòng 12 tháng tới.
 |
| Các diễn giả tham gia phiên thảo luận. Ảnh: Đức Minh |
Từ thực tiễn IPO, bà Nguyễn Thị Thu Hiền - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ thương cho biết, nhà đầu tư nước ngoài đánh giá cao thị trường chứng khoán Việt Nam, nhờ lợi thế dân số trẻ, nền kinh tế ổn định và tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực quản trị. Tuy nhiên, để thu hút hiệu quả dòng vốn này, doanh nghiệp cần có sự chuẩn bị bài bản, dài hạn cho quá trình IPO.
Bên cạnh các kênh huy động truyền thống như vay ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu trong nước, doanh nghiệp nên chủ động tiếp cận các kênh vốn trung và dài hạn như bảo lãnh phát hành trái phiếu, quỹ đầu tư trái phiếu quốc tế và các tổ chức bảo lãnh nước ngoài.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Thái Văn Chuyện - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thành Thành Công - Biên Hòa cho biết, môi trường kinh doanh đang có chuyển biến tích cực, với tinh thần điều hành quyết liệt, chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Theo ông Chuyện, việc các địa phương chủ động đồng hành, tìm giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ giúp cải thiện hoạt động sản xuất - kinh doanh mà còn mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng. Khi nền tảng môi trường đầu tư - kinh doanh được củng cố, khả năng thu hút dòng vốn, đặc biệt là vốn đầu tư nước ngoài vào doanh nghiệp.
Ông Chuyện cũng nhấn mạnh vai trò của ESG như một tiêu chuẩn bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và tiếp cận nguồn vốn quốc tế. Tuy nhiên, việc triển khai ESG không hề đơn giản. Doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức như thiếu nguồn nhân lực, chi phí đầu tư lớn, khó khăn trong thay đổi thói quen sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp. Việc duy trì các tiêu chuẩn quốc tế, kiểm toán định kỳ cũng tạo áp lực lớn lên chi phí.
"Dù vậy, kết quả đạt được là rất rõ ràng. TTC AgriS đã mở rộng thị trường xuất khẩu tới hơn 80 quốc gia, đồng thời huy động được khoảng 400 triệu USD từ các định chế tài chính quốc tế như IFC, DEG, ING… Điều này cho thấy ESG không chỉ là trách nhiệm, mà còn là công cụ tạo lợi thế cạnh tranh và thu hút vốn" - ông Chuyện chia sẻ./.
