Vụ Dự báo, Thống kê, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa công bố kết quả điều tra xu hướng tín dụng tháng 12/2024. Đối tượng điều tra là toàn bộ các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, tỷ lệ trả lời đạt 100%.

Điều gì khiến tổ chức tín dụng thắt chặt tiêu chuẩn tín dụng?

Kết quả điều tra của Vụ Dự báo, Thống kê cho thấy, để tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn tín dụng, trong nửa cuối năm 2024, nhìn chung, các tổ chức tín dụng tiếp tục có xu hướng nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng tương tự như nửa đầu năm 2024.

Trong đó, xu hướng nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng tiếp tục ghi nhận ở các lĩnh vực: cho vay đầu tư ứng dụng công nghệ cao, cho vay đầu tư công nghiệp hỗ trợ, cho vay mua nhà để ở, công nghiệp chế biến, chế tạo, cho vay kinh doanh xuất nhập khẩu, cho vay đầu tư, kinh doanh du lịch, cho vay đầu tư ngành dịch vụ logistics.

Các tổ chức tín dụng cho biết, căn cứ chủ yếu của xu hướng nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng trong nửa cuối năm 2024 và dự kiến trong 6 tháng đầu năm 2025 trên cơ sở đánh giá triển vọng kinh tế vĩ mô khả quan và tác động tích cực của chính sách định hướng, quản lý phát triển các ngành kinh tế của Chính phủ và chính sách định hướng, quản lý tín dụng của Chính phủ, NHNN.

"Yếu tố khiến một số tổ chức tín dụng khác lựa chọn thắt chặt tiêu chuẩn tín dụng trong cùng kỳ là mức độ rủi ro của thị trường tăng lên, bao gồm: rủi ro từ phía khách hàng và rủi ro ngành nghề cùng với thay đổi rủi ro đối với tài sản bảo đảm" - Vụ Dự báo, Thống kê nêu rõ.

Dự kiến "nới tay" tiêu chuẩn tín dụng hầu hết các lĩnh vực ngoại trừ 4 nhóm. Ảnh TL

Cũng theo kết quả điều tra, rủi ro tín dụng của các khoản vay được các tổ chức tín dụng đánh giá tiếp tục tăng trong nửa cuối năm 2024 và cả năm 2024, nhưng mức tăng được nhận định chậm lại nhiều so với năm 2023 và nửa đầu năm 2024.

Các tổ chức tín dụng dự báo mặt bằng rủi ro tổng thể năm 2025 sẽ không thay đổi so với năm 2024. Trong năm 2025, rủi ro tín dụng của 10/16 lĩnh vực khảo sát được các tổ chức tín dụng kỳ vọng theo chiều hướng giảm, bao gồm phát triển nông, lâm, thủy sản; công nghiệp chế biến, chế tạo; cho vay đầu tư ứng dụng công nghệ cao...

"Tuy nhiên, các tổ chức tín dụng quan ngại nguy cơ rủi ro có thể tăng nhẹ ở 5/16 lĩnh vực khảo sát bao gồm lĩnh vực xây dựng, cho vay kinh doanh bất động sản; cho vay kinh doanh tài chính, ngân hàng, bảo hiểm; cho vay đầu tư kinh doanh chứng khoán, trong đó 2 lĩnh vực được đánh giá tiềm ẩn rủi ro cao nhất là cho vay đầu tư kinh doanh bất động sản và xây dựng" - Vụ Dự báo, Thống kê lưu ý.

Nhu cầu tín dụng cải thiện rõ rệt

Cũng theo đánh giá của các tổ chức tín dụng, nhu cầu tín dụng tổng thể của khách hàng trong nửa cuối năm 2024 và cả năm 2024 cải thiện mạnh hơn so với nửa đầu năm 2024, cả năm 2023 nhưng vẫn thấp hơn năm 2022 và mức kỳ vọng ghi nhận tại kỳ điều tra trước.

Xu hướng cải thiện nhu cầu tín dụng diễn ra ở hầu hết các đối tượng, loại tiền, kỳ hạn và lĩnh vực, trong đó lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo; kinh doanh xuất, nhập khẩu; đầu tư kinh doanh bất động sản; xây dựng; đầu tư ngành vận tải, kho bãi là 5 lĩnh vực có số lượng tổ chức tín dụng đánh giá nhu cầu tín dụng tăng nhiều nhất trong năm 2024.

Đáng chú ý, nhu cầu tín dụng cho đầu tư kinh doanh bất động sản được đánh giá phục hồi trở lại trong năm 2024. Dự kiến 6 tháng đầu năm 2025 và cả năm 2025, nhu cầu tín dụng được kỳ vọng tăng đối với tất cả các lĩnh vực, đối tượng, loại tiền và kỳ hạn.

Tương tự như năm 2024, diễn biến tăng trưởng kinh tế; diễn biễn lãi suất; thay đổi nhu cầu đầu tư vào sản xuất kinh doanh; thay đổi lãi suất cho vay của tổ chức tín dụng; chất lượng phục vụ cải thiện là những nhân tố được nhiều tổ chức tín dụng nhận định và dự báo ảnh hưởng tích cực đến sự gia tăng nhu cầu tín dụng của nhóm khách hàng doanh nghiệp trong 6 tháng đầu năm và cả năm 2025.

Bên cạnh các nhân tố trên, nhân tố cải tiến sản phẩm cho vay, điều kiện và thủ tục cho vay của tổ chức tín dụng được dự báo tác động nhiều đến sự gia tăng nhu cầu vay vốn của nhóm khách hàng cá nhân trong 6 tháng đầu năm và cả năm 2025.