Chia sẻ tại Hội thảo "Vững bước vượt sóng - nâng tầm vị thế 2026", ông Nguyễn Xuân Bình - Giám đốc Khối Phân tích, Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho biết, chỉ số P/E của thị trường vào cuối năm 2025 đang dao động quanh 16,5 -17 lần. Nếu tính đầy đủ toàn bộ cấu phần của VN-Index, đây là mức P/E cao nhất trong gần một thập kỷ trở lại đây. So với chính lịch sử định giá của thị trường chứng khoán Việt Nam, mức P/E này không còn thực sự hấp dẫn và phản ánh phần nào kỳ vọng đã được đẩy lên khá cao.
Tuy nhiên, chỉ số VN-Index trong năm vừa qua không tăng đều nhờ toàn thị trường, mà chịu tác động rất lớn từ nhóm cổ phiếu họ Vin, gồm Vingroup (VIC), Vinhomes (VHM) và Vincom Retail (VRE). Khi loại bỏ diễn biến giá của ba cổ phiếu này khỏi VN-Index để đánh giá lại mặt bằng giá chung, chuyên gia từ KBSV cho biết kết quả cho thấy sự khác biệt rất rõ rệt. Nếu VN-Index tính đầy đủ đạt khoảng 1.750 điểm vào cuối năm trước và thậm chí có thời điểm vượt 1.900 điểm trong năm nay, thì VN-Index điều chỉnh, sau khi loại nhóm 3 cổ phiếu "họ" Vin, chỉ tương đương khoảng 1.400 điểm. Riêng ba cổ phiếu "họ Vin" đã đóng góp xấp xỉ 350 điểm vào mức tăng của chỉ số trong năm vừa qua.
 |
| P/E của VN-Index sau điều chỉnh vẫn ở mức hấp dẫn - Nguồn: KBSV |
Năm vừa qua, thực tế mà nhiều nhà đầu tư cá nhân và thậm chí cả các quỹ rất khó đạt hiệu suất vượt trên VN-Index nếu không nắm giữ tỷ trọng đáng kể nhóm "họ Vin". Theo KBSV, P/E điều chỉnh của thị trường chỉ quanh mức 14 lần, vùng định giá từng xuất hiện vào cuối năm 2023 hoặc đầu năm 2025.
Nếu đặt P/E điều chỉnh này trong tương quan lịch sử, phần lớn cổ phiếu trên thị trường, ngoại trừ nhóm họ Vin, vẫn đang ở vùng giá hợp lý, thậm chí rẻ tương đối. Điều này tạo ra một biên an toàn nhất định cho các nhà đầu tư trung và dài hạn, đặc biệt với những doanh nghiệp có nền tảng lợi nhuận ổn định, dòng tiền rõ ràng.
So với với các thị trường chứng khoán khác, ông Trần Đức Anh - Giám đốc kinh tế vĩ mô và chiến lược thị trường KBSV cho biết, P/E của thị trường Việt Nam hiện vào khoảng 17,3 lần, thấp hơn nhẹ so với mức trung bình khoảng 18,2 lần của các thị trường mới nổi. Trong kịch bản nâng hạng, định giá của thị trường Việt Nam vẫn còn dư địa tăng.
"Nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào thị trường thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ chấp nhận một cái mặt bằng định giá cao hơn so với quá khứ. Đây là yếu tố quan trọng nhất mà tôi kỳ vọng là có thể giúp cho định giá của chứng khoán Việt Nam thực sự được cải thiện sau khi được nâng hạng" - ông Đức Anh cũng nhấn mạnh.
 |
| Diễn biến của các chỉ số liên quan đến câu chuyện nâng hạng - Nguồn: KBSV |
Cụ thể, theo ông Bình, có hai mốc thời gian then chốt mà nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý. Thứ nhất là thời điểm thị trường được thông báo đủ điều kiện để xem xét nâng hạng. Như trường hợp của Việt Nam là vào tháng 10 năm ngoái (T0). Mốc thứ hai là thời điểm chính thức được nâng hạng, dự kiến rơi vào cuối tháng 9 hoặc đầu tháng 10 năm nay, trong kịch bản kỳ đánh giá tháng 3 không phát sinh trở ngại lớn. Đây chính là mốc T+1 năm, tức một năm sau khi thị trường được công bố đủ điều kiện nâng hạng.
Từ kinh nghiệm quan sát các thị trường đã từng nâng hạng, ông Bình cho rằng, thị trường chứng khoán thường phản ứng sớm hơn các mốc thông tin chính thức. Các thông tin về nâng hạng sẽ tạo kỳ vọng trước, khiến dòng tiền vào thị trường từ sớm, kéo giá cổ phiếu tăng trước khi quyết định chính thức có hiệu lực. Một số thị trường phản ứng sớm hơn sẽ bước vào giai đoạn điều chỉnh sớm hơn. Trường hợp của Qatar là một ví dụ, khi thị trường này tạo đáy và tăng sớm hơn khoảng vài tháng so với thời điểm được công bố nâng hạng, đồng thời cũng điều chỉnh sớm hơn so với các thị trường khác.
Theo ông Bình, quý III/2026 sẽ là điểm rơi phản ứng tích cực của câu chuyện nâng hạng. Đây là giai đoạn dòng tiền kỳ vọng thường vào thị trường sớm, trước khi quyết định chính thức có hiệu lực./.
Cẩn trọng biến số vĩ môBên cạnh yếu tố tích cực từ câu chuyện nâng hạng, lãi suất và tỷ giá là hai biến số được các chuyên gia đặc biệt lưu ý. Theo ông Nguyễn Minh Tuấn - CEO AFA Capital, Giám đốc điều hành Cộng đồng Cố vấn Tài chính Việt Nam (VWA), những tháng cuối năm 2025 đã chứng kiến sự tăng nhanh của lãi suất. Lãi suất liên ngân hàng có thời điểm vọt lên 6-8%, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm duy trì trên 4%. Tín dụng đã tăng nhanh hơn khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng. Sang năm 2026, dự báo lãi suất nhiều khả năng đi ngang hoặc duy trì ở mức cao, thay vì quay lại mặt bằng thấp như giai đoạn trước. Về tỷ giá, ông Bình chỉ ra hai rủi ro lớn nhất trong năm nay. Thứ nhất là dòng vốn FDI và các quy định pháp lý từ Mỹ, đặc biệt liên quan đến thuế hàng trung chuyển (transhipment). Nếu các yêu cầu về tỷ lệ nội địa hóa được siết chặt, FDI có thể chững lại trong ngắn hạn, gây áp lực lên tỷ giá. Thứ hai là diễn biến của chỉ số DXY. Trong bối cảnh dự trữ ngoại hối của Việt Nam chưa thực sự dồi dào, các nhịp tăng mạnh của DXY đều có thể tạo sức ép. Các chuyên gia cho rằng định giá cổ phiếu sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng tạo lợi nhuận thực và dòng tiền bền vững của doanh nghiệp - yếu tố nhà đầu tư cần đặt lên hàng đầu khi xây dựng chiến lược cho giai đoạn tới. |
