USD mạnh lên giữa căng thẳng Trung Đông, điều hành tỷ giá linh hoạt để vượt biến động

Nhiều tín hiệu cho thấy USD mạnh lên

Những ngày vừa qua, Mỹ phối hợp với Israel tiến hành các đợt không kích nhằm vào nhiều mục tiêu tại Iran. Ngay sau đó, Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công vào những địa điểm liên quan đến Mỹ và Israel trong khu vực. Diễn biến này khiến căng thẳng tại Trung Đông leo thang nhanh chóng, đồng thời làm gia tăng rủi ro địa chính trị trên phạm vi toàn cầu.

Đánh giá xung quanh sự kiện xung đột Mỹ - Israel với Iran và tác động tới Việt Nam, ông Trần Minh Hoàng - Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích Công ty TNHH Chứng khoán Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (VCBS) đánh giá, chiến sự Mỹ - Israel với Iran không tác động trực tiếp tới nền kinh tế Việt Nam, song tác động lan tỏa đến các kênh gián tiếp lên tỷ giá; thị trường hàng hóa; rủi ro nhập khẩu lạm phát.

Nguồn: VCBS.

Theo chuyên gia VCBS, rủi ro chính hiện nay nằm ở mức độ bất định cao của cục diện xung đột. Trong bối cảnh căng thẳng vẫn chưa có tín hiệu hạ nhiệt rõ ràng, DXY - chỉ số đo lường sức mạnh của đồng USD so với 6 loại tiền tệ khác - có khả năng duy trì xu hướng tăng. Bên cạnh yếu tố tâm lý phòng thủ, yếu tố nền tảng cũng phần nào hỗ trợ USD khi Mỹ hiện là nước xuất khẩu năng lượng ròng.

Trong trường hợp giá dầu và khí đốt tiếp tục tăng do rủi ro gián đoạn nguồn cung, cán cân năng lượng của Mỹ có thể cải thiện tương đối so với nhiều nền kinh tế nhập khẩu ròng, qua đó, củng cố sức mạnh tương đối của USD.

Một tuần gần đây, chỉ số DXY nhiều thời điểm vượt 99 điểm, cao nhất tính từ cuối tháng 1/2026 đến nay.

Ngoài ra, nhóm phân tích VCBS cũng lưu ý rủi ro lạm phát nhập khẩu trong trường hợp USD mạnh lên, đồng thời giá năng lượng tăng cao.

"Việt Nam có thể chịu tác động kép từ biến động tỷ giá và giá hàng hóa quốc tế, qua đó, tạo áp lực lên CPI trong các quý tiếp theo, nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài" - VCBS nhận định.

Thực tế cho thấy, tỷ giá USD/VND ghi nhận xu hướng tăng trên cả thị trường chính thức và tự do so với cuối tuần trước.

Ngày 5/3, tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố ở mức 25.055 VND/USD, tăng 3 đồng so với phiên trước và cao hơn khoảng 11 đồng so với cuối tuần trước. Nếu xu hướng này tiếp diễn, tỷ giá trung tâm có khả năng chốt tuần trong trạng thái tăng nhẹ so với tuần trước, qua đó, chấm dứt chuỗi 5 tuần giảm liên tiếp.

Tại các ngân hàng thương mại, giá bán USD cũng nhích lên cùng giai đoạn. Đáng chú ý, thị trường tự do ghi nhận biến động mạnh hơn khi tỷ giá USD áp sát 27.000 đồng, hiện giao dịch ở mức 26.850 - 26.900 VND/USD, tăng 220 đồng so với cuối tuần trước. Diễn biến này cho thấy áp lực lên tỷ giá gia tăng trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và rủi ro địa chính trị toàn cầu gia tăng.

Nguồn: VCBS.

Phát biểu tại họp báo Chính phủ vừa qua, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà nhận định, diễn biến leo thang căng thẳng địa chính trị, quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu tăng cao, tạo áp lực lên lạm phát.

"Các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới, trong đó có Fed, trở nên thận trọng hơn trong việc hạ lãi suất, có ngân hàng trung ương đã phát tín hiệu tăng lãi suất sớm trong tháng 3/2026 để kiểm soát lạm phát, tạo sức ép lên tỷ giá và thị trường tiền tệ trong nước" - lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước đánh giá.

Còn theo TS. Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam, áp lực đối với tỷ giá có thể xảy ra, nếu chênh lệch lãi suất và dòng vốn quốc tế dịch chuyển theo chiều hướng bất lợi. Bên cạnh đó, trong bối cảnh Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên, nhiên vật liệu nhập khẩu, biến động tỷ giá có thể làm gia tăng rủi ro nhập khẩu lạm phát, qua đó, tạo thêm sức ép lên mặt bằng giá trong nước.

Tác động nhiều chiều các lĩnh vực

Eo biển Hormuz là “nút cổ chai” chiến lược của hệ thống năng lượng toàn cầu, nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương. Hiện khoảng 15 - 20% nguồn cung dầu thô thế giới, tương đương trên 14 triệu thùng/ngày được vận chuyển qua eo biển Hormuz, chủ yếu từ Saudi Arabia, UAE, Kuwait, Iraq và Iran.

Đồng thời, gần 20% thương mại khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu, phần lớn từ Qatar, cũng phụ thuộc vào hành lang hàng hải này. Với quy mô chi phối lớn như vậy, rủi ro gián đoạn tại Hormuz đều có thể tạo ra cú sốc cung tức thời, khiến giá dầu và khí đốt phản ứng mạnh.

USD mạnh lên giữa căng thẳng Trung Đông. Ảnh minh họa.

Theo chuyên gia VCBS, với quy mô chi phối lớn như vậy, bất kỳ rủi ro gián đoạn nào tại Hormuz đều có thể tạo ra cú sốc cung tức thời, khiến giá dầu và khí đốt phản ứng mạnh. Trong kịch bản căng thẳng leo thang, tác động ban đầu thường xuất hiện qua kênh bảo hiểm và logistics trước khi sản lượng vật lý bị ảnh hưởng.

"Việc gia tăng rủi ro an ninh tại vịnh Ba Tư có thể khiến phí bảo hiểm tàu biển tăng vọt, thậm chí một số hãng bảo hiểm hạn chế hoặc từ chối bảo hiểm cho tàu đi qua khu vực. Khi chi phí vận tải và bảo hiểm leo thang, giá dầu giao ngay và hợp đồng kỳ hạn thường tăng trước do thị trường định giá rủi ro địa chính trị, kể cả khi nguồn cung thực tế chưa suy giảm đáng kể" - ông Trần Minh Hoàng đánh giá.

Đánh giá lên tác động ngành ngân hàng, chuyên gia VCBS cho rằng, chiến tranh kéo dài và giá dầu tăng cao có thể tác động mạnh lên lạm phát nói chung của các nền kinh tế lớn. Theo đó, nhiều khả năng tác động tới chính sách tiền tệ theo hướng tạm ngừng nới lỏng, tạo ra áp lực về tỷ giá tiềm tàng đối với Việt Nam.

"Trong kịch bản xấu, mặt bằng lãi suất tại Việt Nam khó có thể giảm, ảnh hưởng tới chi phí vốn của các ngân hàng nội địa" - chuyên gia VCBS nhìn nhận.

Do đó, thực trạng lãi suất cao, đặc biệt với các khoản vay bất động sản có thể sẽ tiếp tục duy trì trong thời gian tới. Điều này sẽ đặt áp lực đến bức tranh tài chính của các doanh nghiệp bất động sản, cũng như tỷ lệ hấp thụ của các đợt mở bán./.