Hải quan khu vực XIII: Thu ngân sách tăng, nhưng chống thất thu vẫn là thách thức

Thu ngân sách tăng nhờ nguồn thu chủ lực

Chia sẻ với phóng viên, đại diện Chi cục Hải quan khu vực XIII cho biết, ngay từ đầu năm 2026, đơn vị đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế và chống thất thu ngân sách. Các đơn vị hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu và lực lượng kiểm tra sau thông quan được giao chỉ tiêu cụ thể, qua đó chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ thu ngay từ những tháng đầu năm.

Song song với nhiệm vụ quản lý thuế, đơn vị cũng tăng cường phối hợp với các cơ quan liên quan để theo dõi tình hình thu ngân sách trên địa bàn, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế. Những vướng mắc của doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu được tiếp nhận và giải quyết kịp thời, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại.

Chi cục Hải quan khu vực XIII thường xuyên tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động xuất nhập khẩu cho doanh nghiệp. Ảnh: Lạc Nguyên

Trong công tác kiểm tra báo cáo quyết toán, Chi cục Hải quan khu vực XIII được giao kiểm tra đối với 10 doanh nghiệp. Tính đến giữa tháng 1/2026, đơn vị đã thực hiện 9 cuộc kiểm tra, qua đó ấn định thuế hơn 187,6 triệu đồng và xử phạt vi phạm hành chính 33,7 triệu đồng. Công tác này được xem là một trong những khâu quan trọng nhằm phát hiện và xử lý sai sót trong kê khai, đồng thời góp phần ngăn chặn nguy cơ thất thu ngân sách.

Năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực XIII được giao dự toán thu ngân sách nhà nước 3.133 tỷ đồng, trong khi chỉ tiêu phấn đấu là 3.600 tỷ đồng. Trong kỳ từ 15/1/2026 đến 14/2/2026, số thu ngân sách đạt 311,75 tỷ đồng.

Lũy kế từ đầu năm đến ngày 14/2/2026, thu ngân sách đạt 485,08 tỷ đồng, tương đương 15,39% dự toán được giao và 13,47% chỉ tiêu phấn đấu.

Trong đó, thuế giá trị gia tăng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn với 381,655 tỷ đồng. Thuế xuất khẩu đạt 34,517 tỷ đồng, thuế nhập khẩu đạt 27,67 tỷ đồng, còn lại là các khoản thu khác.

Nguồn thu chủ yếu đến từ các mặt hàng như than đá, xăng dầu nhập khẩu, nguyên phụ liệu sản xuất thuốc lá, máy móc thiết bị phục vụ đóng tàu, khoáng sản xuất khẩu… Trong đó, yếu tố quan trọng giúp số thu tăng so với năm trước là sự gia tăng của mặt hàng xăng dầu nhập khẩu.

Cụ thể, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam nhập khẩu một lô xăng với số tiền thuế nộp ngân sách 48,59 tỷ đồng, tăng 127,37%, tương đương tăng 27,22 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025. Ngoài ra, nguồn thu từ máy móc thiết bị đạt 125 tỷ đồng, tăng 20 tỷ đồng; nhựa đường nhập khẩu đạt 15,67 tỷ đồng, tăng 3,58 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước.

Theo ước tính của Chi cục Hải quan khu vực XIII, từ ngày 15/2 đến 14/3/2026, số thu ngân sách có thể đạt khoảng 300 tỷ đồng. Nếu đạt mức này, lũy kế thu ngân sách đến giữa tháng 3/2026 sẽ đạt khoảng 782 tỷ đồng, tương đương gần 25% dự toán năm, tăng hơn 22% so với cùng kỳ năm trước.

Siết quản lý rủi ro, tăng cường chống buôn lậu

Bên cạnh nhiệm vụ thu ngân sách, Chi cục Hải quan khu vực XIII cũng đẩy mạnh công tác kiểm soát hải quan và đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại.

Lực lượng hải quan trên địa bàn thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát nhằm nắm tình hình hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa và phương tiện qua khu vực quản lý. Trong thời gian qua, đơn vị đã thực hiện 549 lượt tuần tra kiểm soát, góp phần kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm.

Trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính, Chi cục đã xử lý 8 vụ vi phạm, với tổng số tiền phạt hơn 362,7 triệu đồng. Ngoài ra, cơ quan hải quan đã thực hiện 2 vụ ấn định thuế, với số tiền 1,099 tỷ đồng. Tổng số tiền nộp ngân sách từ công tác xử lý vi phạm đạt hơn 1,46 tỷ đồng.

Một trong những điểm đáng chú ý trong hoạt động quản lý hiện nay là việc áp dụng phương thức quản lý rủi ro trong kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu. Phương thức này giúp cơ quan hải quan phân loại mức độ rủi ro của từng lô hàng để quyết định hình thức kiểm tra phù hợp, vừa đảm bảo kiểm soát hiệu quả, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật.

Trong kỳ từ ngày 15/1/2026 đến 14/2/2026, tổng số tờ khai được xử lý tại Chi cục Hải quan khu vực XIII là 6.775 tờ khai. Trong đó, 72,2% tờ khai được phân luồng xanh, tức được thông quan nhanh; 26,5% tờ khai luồng vàng và 1,3% tờ khai luồng đỏ phải kiểm tra thực tế hàng hóa.

Tỷ lệ luồng xanh ở mức cao cho thấy hoạt động quản lý rủi ro đang phát huy hiệu quả trong việc tạo thuận lợi cho thương mại, đồng thời tập trung nguồn lực kiểm tra vào những lô hàng có dấu hiệu rủi ro.

Công tác kiểm tra sau thông quan cũng được triển khai tích cực. Trong thời gian qua, Chi cục đã thực hiện các cuộc kiểm tra đối với doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro hoặc theo kế hoạch quản lý, qua đó ban hành các quyết định ấn định thuế và xử phạt vi phạm hành chính.

Tổng số tiền thu vào ngân sách từ hoạt động kiểm tra sau thông quan đạt 2,06 tỷ đồng, bao gồm tiền ấn định thuế, tiền chậm nộp và tiền phạt. Tính chung từ đầu năm đến nay, số thu ngân sách từ công tác này đạt 1,82 tỷ đồng, tương đương 90,9% chỉ tiêu phấn đấu của năm 2026.

Ngoài các biện pháp nghiệp vụ, Chi cục Hải quan khu vực XIII cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Các hệ thống điện tử được duy trì hoạt động ổn định, dịch vụ công trực tuyến tiếp tục được triển khai hiệu quả. Trong kỳ, đơn vị đã tiếp nhận và giải quyết 258 hồ sơ thông qua dịch vụ công trực tuyến.