Giao dịch chứng khoán phái sinh khác gì với giao dịch cổ phiếu?

D.T

D.T

Dù mới ra đời, tuy nhiên, thị trường chứng khoán (TTCK) phái sinh đã nhận được sự quan tâm lớn của nhà đầu tư. Khối lượng giao dịch phái sinh liên tục tăng. Vậy khi giao dịch hợp đồng tương lai chỉ số VN30 có gì khác với giao dịch cổ phiếu trên thị trường cổ phiếu niêm yết HNX?
aa

Để giúp nhà đầu tư hiểu về TTCK phái sinh (TTCKPS) một cách đơn giản nhất, dưới đây, TBTCO xin giới thiệu bảng so sánh sau đây:

Giao dịch cổ phiếu niêm yết HNX

Giao dịch hợp đồng tương lai VN30

Mở tài khoản

Nhà đầu tư mở một tài khoản tại các công ty chứng khoán (CTCK) là thành viên giao dịch cổ phiếu của HNX.

Nhà đầu tư mở tài khoản giao dịch tại các CTCK là thành viên giao dịch CKPS và mở tài khoản ký quỹ tại các CTCK là thành viên bù trừ CKPS.

Nhà đầu tư có thể sử dụng tài khoản giao dịch cổ phiếu để giao dịch CKPS trong trường hợp CTCK nơi nhà đầu tư mở tài khoản đồng thời là thành viên giao dịch CKPS. Khi đó, nhà đầu tư chỉ cần mở thêm 1 tài khoản ký quỹ tại CTCK là thành viên bù trừ được chỉ định.

Nhà đầu tư vẫn có thể giao dịch chứng khoán phái sinh tại các CTCK không phải là thành viên giao dịch CKPS thông qua ủy thác đầu tư cho CTCK thực hiện các giao dịch tại thành viên giao dịch CKPS.

Ký quỹ (Margin)

Nhà đầu tư phải có đủ 100% tiền và cổ phiếu trong tài khoản trước khi giao dịch.

Nhà đầu tư có thể vay ký quỹ (margin) để mua cổ phiếu. Chỉ các cổ phiếu đủ tiêu chuẩn mới được thực hiện các giao dịch ký quỹ.

Nhà đầu tư chỉ cần ký quỹ một tỷ lệ nhất định so với giá trị các hợp đồng giao dịch. Hiện tại tỷ lệ ký quỹ theo quy định của VSD là 10% nhưng để phòng ngừa rủi ro, các CTCK thường yêu cầu mức ký quỹ cao hơn, từ 13,5-15%.

Ký quỹ trong giao dịch chứng khoán phái sinh là việc nhà đầu tư đặt cọc 1 khoản tiền để đảm bảo cho các giao dịch của mình.

Thời gian giao dịch

9h00-14h45

8h45-14h45

Kết cấu phiên giao dịch

Gồm 2 phiên: khớp lệnh liên tục và định kỳ đóng cửa.

Gồm 3 phiên: khớp lệnh định kỳ mở cửa, khớp lệnh liên tục, và khớp lệnh định kỳ đóng cửa.

Thời hạn sở hữu của nhà đầu tư

Không giới hạn thời gian sở hữu.

Nhà đầu tư sở hữu hợp đồng cho đến ngày đáo hạn. Ngày giao dịch cuối cùng được quy định trong mẫu hợp đồng và thông báo trên lịch giao dịch, hiện tại là ngày thứ Năm thứ ba trong tháng.

Khối lượng phát hành

Theo quy mô vốn của các doanh nghiệp

Không giới hạn

Khối lượng giao dịch tối thiểu

100 cổ phiếu

1 hợp đồng

Khối lượng giao dịch tối đa/lệnh

Không giới hạn

500 hợp đồng/lệnh

Khối lượng nắm giữ tối đa

Không giới hạn, trừ một số trường hợp đặc biệt hạn chế tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài.

Giới hạn vị thế nắm giữ tối đa với nhà đầu tư cá nhân là 5.000 hợp đồng, tổ chức là 10.000 hợp đồng, nhà đầu tư chuyên nghiệp là 20.000 hợp đồng.

Đơn vị yết giá/bước giá

1.000 đồng

Tính theo điểm chỉ số cơ sở của hợp đồng. Bước giá tối thiểu của hợp đồng tương lai chỉ số VN30 là 0,1 điểm chỉ số.

Biên độ dao động giá

10%.

Ngày giao dịch đầu tiên của cổ phiếu niêm yết: 30%

7%

Phương thức giao dịch

Khớp lệnh và thỏa thuận

Khớp lệnh và thỏa thuận

Các loại lệnh giao dịch

ATO, ATC, LO, MAK, MOK, MTL

ATO, ATC, LO, MAK, MOK, MTL

Nguyên tắc khớp lệnh

Ưu tiên về giá và thời gian

Ưu tiên về giá và thời gian

Giá tham chiếu

Là giá đóng cửa của cổ phiếu trong phiên giao dịch liền trước.

Ngày giao dịch đầu tiên: mức giá do doanh nghiệp đăng ký và HNX phê duyệt.

Là giá thanh toán cuối ngày của hợp đồng tương lai trong ngày giao dịch liền trước.

Ngày giao dịch đầu tiên: là giá lý thuyết (do VSD tính toán và công bố).

Thời gian thanh toán

T+2 tiền về tài khoản.

T+3 chứng khoán về tài khoản.

Nhà đầu tư thanh toán tiền và cổ phiếu cho người bán qua hệ thống thanh toán bù trừ với giá trị đúng bằng giá trị khớp lệnh.

T+0 ghi nhận sở hữu vị thế (ngay trong ngày và theo thời gian thực).

T+1 tiền về tài khoản.

Việc thanh toán được thực hiện vào cuối giờ giao dịch hàng ngày. Nếu tài khoản phái sinh của nhà tư lỗ ròng khiến cho số dư ký quỹ dưới mức quy định, trung tâm bù trừ sẽ gọi ký quỹ và nhà đầu tư sẽ phải thanh toán đầy đủ toàn bộ số tiền bổ sung ký quỹ vào sáng ngày giao dịch hôm sau, nếu không CTCK sẽ tiến hành đóng một phần vị thế hợp đồng của nhà đầu tư. Nếu tài khoản phái sinh của nhà đầu tư lãi ròng, tài khoản ký quỹ có số dư, nhà đầu tư sẽ được nhận toàn bộ số lãi phát sinh đó vào sáng ngày hôm sau.

Chốt lãi/lỗ

Nhà đầu tư bán cổ phiếu để thu tiền về.

Sau khi mua hoặc bán hợp đồng tương lai thì nhà đầu tư phải giao dịch đóng vị thế để chốt lãi/lỗ, nghĩa là thực hiện lệnh giao dịch ngược với giao dịch trước đó. Ví dụ: nếu trước đó nhà đầu tư bán hợp đồng tương lai chỉ số VN30 thì để đóng vị thế, nhà đầu tư sẽ phải mua lại hợp đồng tương lai cùng kỳ hạn với số lượng đúng bằng số lượng đã bán trước đó.

D.T

D.T

Đọc thêm

Sàn chứng khoán thêm tân binh từ các thương vụ IPO tiềm năng

Sàn chứng khoán thêm tân binh từ các thương vụ IPO tiềm năng

(TBTCO) - Thị trường chứng khoán Việt Nam kỳ vọng đón thêm "tân binh", nhất là khi nhiều cơ chế chính sách thúc đẩy doanh nghiệp mới lên sàn.
Hạ tầng định giá trở thành điểm nghẽn của thị trường trái phiếu

Hạ tầng định giá trở thành điểm nghẽn của thị trường trái phiếu

(TBTCO) - Thị trường trái phiếu doanh nghiệp tăng nhanh về quy mô nhưng thiếu nền tảng định giá chuẩn, dữ liệu còn phân mảnh và thiếu các chuẩn tham chiếu thống nhất.
TPBank đặt mục tiêu lợi nhuận 10.300 tỷ đồng, tăng 12%, muốn lập ngân hàng thành viên tại VIFC

TPBank đặt mục tiêu lợi nhuận 10.300 tỷ đồng, tăng 12%, muốn lập ngân hàng thành viên tại VIFC

(TBTCO) - Mục tiêu lợi nhuận 10.300 tỷ đồng năm 2026, tăng 12% của TPBank không chỉ là bài toán tăng trưởng. Điều đáng chú ý nằm ở cách ngân hàng đang xây dựng động lực phía sau con số đó.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tăng cường đào tạo phòng chống rửa tiền trên thị trường tài sản mã hóa

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tăng cường đào tạo phòng chống rửa tiền trên thị trường tài sản mã hóa

(TBTCO) - Ngày 3/4/2026, tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phối hợp với Công ty Tether và Công ty VerifyVASP tổ chức chương trình đào tạo về tuân thủ phòng chống rửa tiền toàn diện trên thị trường tài sản mã hóa.
Cổ phiếu Vinhomes nối dài đà tăng bất chấp áp lực bán lớn từ khối ngoại

Cổ phiếu Vinhomes nối dài đà tăng bất chấp áp lực bán lớn từ khối ngoại

(TBTCO) - Dù khối ngoại bán ròng với giá trị lớn nhiều phiên gần đây, thông tin tích cực cùng lực cầu khối nội nâng đỡ, giúp cổ phiếu VHM tăng mạnh trong những phiên giao dịch đầu tháng 4.
Chứng khoán phái sinh ngày 3/4: Gia tăng vị thế nắm giữ khi VN30-Index đảo chiều giảm

Chứng khoán phái sinh ngày 3/4: Gia tăng vị thế nắm giữ khi VN30-Index đảo chiều giảm

(TBTCO) - Dòng tiền đang gia tăng vị thế nắm giữ mới trong các phiên gần đây. Khối lượng mở tương lai dựa trên chỉ số VN30-Index đáo hạn tháng gần nhất đã tăng lên 43.848 hợp đồng trong phiên 3/4.
Chứng khoán ngày 3/4: Dòng tiền thận trọng, VN-Index giảm điểm trong phiên cuối tuần

Chứng khoán ngày 3/4: Dòng tiền thận trọng, VN-Index giảm điểm trong phiên cuối tuần

(TBTCO) - Thị trường chứng khoán hôm nay (3/4) ghi nhận diễn biến kém tích cực khi VN-Index đảo chiều giảm mạnh trong phiên chiều, nối dài chuỗi điều chỉnh sang phiên thứ hai liên tiếp. Tâm lý thận trọng gia tăng trong bối cảnh giá dầu leo thang đã kích hoạt áp lực bán lan rộng trên toàn thị trường.
Hoàn thiện khung pháp lý cho vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước

Hoàn thiện khung pháp lý cho vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước

(TBTCO) - Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang lấy ý kiến rộng rãi đối với Dự thảo Thông tư hướng dẫn giám sát giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon, nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước theo hướng minh bạch, hiệu quả.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều

Chứng khoán

Chứng khoán quốc tế

GSPC +7.37
05/04 | +7.37 (6,582.69 +7.37 (+0.11%))
DJI -61.07
05/04 | -61.07 (46,504.67 -61.07 (-0.13%))
IXIC +38.23
05/04 | +38.23 (21,879.18 +38.23 (+0.18%))
NYA +13.14
05/04 | +13.14 (22,193.86 +13.14 (+0.06%))
XAX +65.44
05/04 | +65.44 (8,890.14 +65.44 (+0.74%))
BUK100P +7.08
05/04 | +7.08 (1,037.76 +7.08 (+0.69%))
RUT +17.67
05/04 | +17.67 (2,530.04 +17.67 (+0.70%))
VIX 0.00
05/04 | 0.00 (23.87 0.00 (0.00%))
FTSE +71.50
05/04 | +71.50 (10,436.29 +71.50 (+0.69%))
GDAXI -130.81
05/04 | -130.81 (23,168.08 -130.81 (-0.56%))
FCHI -18.88
05/04 | -18.88 (7,962.39 -18.88 (-0.24%))
STOXX50E -39.85
05/04 | -39.85 (5,692.86 -39.85 (-0.70%))
N100 -3.92
05/04 | -3.92 (1,768.22 -3.92 (-0.22%))
BFX -4.38
05/04 | -4.38 (5,216.44 -4.38 (-0.08%))
MOEX.ME -0.11
05/04 | -0.11 (85.20 -0.11 (-0.13%))
HSI -177.50
05/04 | -177.50 (25,116.53 -177.50 (-0.70%))
STI -28.33
05/04 | -28.33 (4,947.50 -28.33 (-0.57%))
AXJO -92.30
05/04 | -92.30 (8,579.50 -92.30 (-1.06%))
AORD -110.70
05/04 | -110.70 (8,774.90 -110.70 (-1.25%))
BSESN +185.23
05/04 | +185.23 (73,319.55 +185.23 (+0.25%))
JKSE -157.66
05/04 | -157.66 (7,026.78 -157.66 (-2.19%))
KLSE -2.80
05/04 | -2.80 (1,695.50 -2.80 (-0.16%))
NZ50 +76.28
05/04 | +76.28 (12,902.15 +76.28 (+0.59%))
KS11 +143.25
05/04 | +143.25 (5,377.30 +143.25 (+2.74%))
TWII -602.39
05/04 | -602.39 (32,572.43 -602.39 (-1.82%))
GSPTSE +150.27
05/04 | +150.27 (33,108.22 +150.27 (+0.46%))
BVSP +99.11
05/04 | +99.11 (188,052.02 +99.11 (+0.05%))
MXX +1,091.30
05/04 | +1,091.30 (69,702.02 +1,091.30 (+1.59%))
IPSA -117.14
05/04 | -117.14 (10,739.15 -117.14 (-1.08%))
MERV +1,561.50
05/04 | +1,561.50 (2,999,341.75 +1,561.50 (+0.05%))
TA125.TA +91.13
05/04 | +91.13 (4,107.92 +91.13 (+2.27%))
CASE30 -332.50
05/04 | -332.50 (46,399.00 -332.50 (-0.71%))
JN0U.JO -76.26
05/04 | -76.26 (6,897.65 -76.26 (-1.09%))
DX-Y.NYB +0.16
05/04 | +0.16 (100.19 +0.16 (+0.16%))
125904-USD-STRD -20.31
05/04 | -20.31 (2,619.20 -20.31 (-0.77%))
XDB -0.80
05/04 | -0.80 (132.21 -0.80 (-0.60%))
XDE -0.49
05/04 | -0.49 (115.39 -0.49 (-0.42%))
000001.SS -39.19
05/04 | -39.19 (3,880.10 -39.19 (-1.00%))
N225 +660.22
05/04 | +660.22 (53,123.49 +660.22 (+1.26%))
XDN -0.30
05/04 | -0.30 (62.66 -0.30 (-0.48%))
XDA -0.24
05/04 | -0.24 (69.04 -0.24 (-0.35%))