Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng đã ký ban hành Quyết định số 4657/QĐ-UBND về việc cho phép thử nghiệm có kiểm soát tại Hà Nội đối với dự án “Thử nghiệm triển khai sản xuất tổng oxit đất hiếm hàm lượng trên 95% ở quy mô bán công nghiệp từ quặng đất hiếm của Việt Nam”.

Công ty Cổ phần Tư vấn xây dựng và Công nghệ mỏ là đơn vị thực hiện thử nghiệm. UBND TP. Hà Nội giao Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công thương, Công an Thành phố, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) thành lập Tổ giám sát liên ngành.

Dự án được triển khai tại nhà xưởng diện tích 1.000 m² thuộc Trung tâm Phát triển và Giao dịch công nghệ Hà Nội, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Thời gian thử nghiệm 18 tháng, chia thành 5 giai đoạn, từ cải tạo nhà xưởng, chạy thử không tải, vận hành nâng công suất từ 30% lên 100%, đến tháo dỡ và hoàn trả mặt bằng.

Dự án được triển khai theo cơ chế Thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox), trên cơ sở Luật Thủ đô 2026 và Nghị quyết số 26/2026/NQ-HĐND của HĐND TP. Hà Nội.

Hà Nội cho phép triển khai thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) công nghệ chế biến sâu đất hiếm ở quy mô bán công nghiệp. Ảnh minh họa

Công nghệ sử dụng trong thử nghiệm được áp dụng theo Bằng độc quyền sáng chế số 33663. Mục tiêu là kiểm chứng quy trình chế biến sâu đất hiếm ở quy mô bán công nghiệp, hướng tới sản xuất tổng oxit đất hiếm (TREO) có hàm lượng trên 95% từ quặng nguyên khai mỏ Đông Pao...

Quy mô thử nghiệm được giới hạn ở mức tối đa 100 tấn quặng đất hiếm nguyên khai có nguồn gốc hợp pháp từ mỏ Đông Pao, Lai Châu. Công suất thiết kế tối đa 100 kg quặng nguyên khai/giờ.

Có 35 người tham gia vận hành dự án. Nhân sự được đào tạo chuyên sâu về an toàn hóa chất, an toàn bức xạ và vận hành dây chuyền.

Một nguyên tắc quan trọng của dự án là không thương mại hóa sản phẩm trong thời gian thử nghiệm. Sản phẩm tạo ra chỉ được sử dụng cho mục đích phân tích, kiểm định và hoàn thiện công nghệ; không được mua bán, lưu thông thương mại hoặc cho tặng.

Dự án cũng không thực hiện hoạt động khai thác khoáng sản tại chỗ và không đầu tư cơ sở công nghiệp lâu dài tại địa điểm thử nghiệm.

Theo cơ chế Sandbox, một số quy định, thủ tục hành chính hiện hành được tạm thời không áp dụng đối với dự án thử nghiệm ngắn hạn, do các quy định này chủ yếu được thiết kế cho cơ sở công nghiệp thương mại quy mô lớn. Tuy nhiên, việc giảm thủ tục đi kèm các biện pháp kiểm soát thay thế...

Để kiểm soát hoạt động thử nghiệm, dự án thiết lập hệ thống camera hồng ngoại độ phân giải cao tại các khu vực trọng yếu. Hệ thống kết nối và truyền dữ liệu liên tục 24/24 giờ về Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, phục vụ giám sát từ xa.

Hoạt động thử nghiệm được đánh giá thông qua bộ 33 chỉ tiêu KPI, tập trung vào các nhóm gồm hiệu quả kỹ thuật, chất lượng sản phẩm, môi trường, an toàn lao động và an toàn bức xạ...

Theo định hướng của dự án, kết quả thử nghiệm sẽ cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học và thực tiễn quan trọng, giúp các cơ quan quản lý hoàn thiện thể chế, xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và định mức kinh tế - kỹ thuật cho ngành chế biến sâu khoáng sản đất hiếm tại Việt Nam trong tương lai.