Tăng thu mạnh, tập trung ở các địa bàn chủ lực

Kết quả thu ngân sách quý I/2026 của Chi cục Hải quan khu vực XIV là một điểm nhấn rõ rệt trong bức tranh thực hiện nhiệm vụ những tháng đầu năm. Tổng số thu đạt 254,627 tỷ đồng, tương đương 38,93% chỉ tiêu 654 tỷ đồng do Chính phủ và UBND/HĐND tỉnh Gia Lai giao; đồng thời, đạt 33,07% chỉ tiêu 770 tỷ đồng do Cục Hải quan phân bổ; tăng 249,76% so với cùng kỳ năm 2025.

Cơ cấu thu cho thấy nguồn tăng chủ yếu đến từ thuế giá trị gia tăng với 211,792 tỷ đồng, tăng 271,76% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, thuế xuất khẩu đạt 33,943 tỷ đồng, tăng 213,81%, trong khi thuế nhập khẩu đạt 8,456 tỷ đồng, tăng 120,70%.

Công tác kiểm tra sau thông quan được Hải quan khu vực XIV đẩy mạnh. Ảnh: Lạc Nguyên

Xét theo địa bàn, Gia Lai tiếp tục là khu vực tạo nguồn thu chủ lực, đạt 230,576 tỷ đồng, tăng 294,94% so với cùng kỳ và hoàn thành 45,57% chỉ tiêu 506 tỷ đồng. Trong đó, Hải quan cửa khẩu Quy Nhơn đóng góp 227,127 tỷ đồng, tăng 308,03%, đạt 47,92% chỉ tiêu 474 tỷ đồng. Trong khi đó, địa bàn Đắk Lắk thu 24,051 tỷ đồng, tăng 101,18%; Hải quan Buôn Ma Thuột đạt 7,930 tỷ đồng, tăng 127,77%; Hải quan Phú Yên đạt 16,121 tỷ đồng, bằng 91,79% cùng kỳ.

Trong quý I, Chi cục Hải quan khu vực XIV tập trung chuẩn hóa công tác quản lý, chủ động giao chỉ tiêu thu đến từng đơn vị, phân cấp công tác trị giá hải quan, triển khai các quy định mới về phí, lệ phí từ đầu năm và kịp thời giải đáp vướng mắc về chính sách thuế cho doanh nghiệp.

Nhờ đó, ước thu đến hết ngày 31/3/2026 đạt khoảng 282,8 tỷ đồng, trong đó Hải quan cửa khẩu Quy Nhơn tiếp tục đóng vai trò chủ lực với khoảng 250 tỷ đồng.

Tuy vậy, đến ngày 14/3/2026, đơn vị còn 30,616 tỷ đồng nợ quá hạn, trong đó chủ yếu là nợ khó thu, gồm nợ thuế chuyên thu 29,098 tỷ đồng và nợ thuế tạm thu 0,777 tỷ đồng, phát sinh từ các doanh nghiệp đã giải thể hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Ngoài ra, còn 0,74 tỷ đồng là khoản nợ có khả năng thu của Công ty TNHH Gỗ Thành Phúc. Do đó, bên cạnh việc tăng thu, nhiệm vụ thu hồi và xử lý nợ, hạn chế thất thu vẫn là yêu cầu đặt ra đối với đơn vị.

Quý II vào nhịp siết quản lý để chống thất thu

Chi cục Hải quan khu vực XIV cho biết, trọng tâm quý II không chỉ là tăng thu ngân sách mà còn bảo đảm thu đúng, thu đủ, hạn chế thất thu, gắn với triển khai các chỉ đạo của Bộ Tài chính, Cục Hải quan...

Theo đó, đơn vị tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại, đồng thời kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp.

Việc tạo thuận lợi được triển khai song song với tăng cường quản lý. Chi cục tiếp tục thực hiện đầy đủ các quy định về chính sách, thủ tục hải quan; duy trì ổn định các hệ thống VNACCS/VCIS, dịch vụ công trực tuyến, VASSCM và hạ tầng công nghệ thông tin, đồng thời tăng cường rà soát, quản lý các địa điểm kiểm tra hàng hóa, kho bãi khu vực biên giới theo đúng quy định.

Hải quan khu vực XIV luôn kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp. Ảnh: Lạc Nguyên

Cùng với đó, công tác quản lý rủi ro tiếp tục được đẩy mạnh. Trong quý I/2026, toàn đơn vị xử lý 22.300 tờ khai, trong đó luồng xanh chiếm 67,57%, luồng vàng 29,98% và luồng đỏ 2,45%. Bước sang quý II/2026, trọng tâm không chỉ dừng ở phân luồng mà là tăng cường thu thập, phân tích thông tin, xác định doanh nghiệp và mặt hàng có rủi ro cao để kiểm soát hiệu quả hơn, đặc biệt với các hành vi gian lận xuất xứ, ghi nhãn, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và chuyển tải bất hợp pháp.

Cùng với đó, kiểm tra sau thông quan tiếp tục được xác định là khâu quan trọng. Chi cục sẽ đẩy mạnh rà soát, thu thập thông tin, lựa chọn các trường hợp có dấu hiệu rủi ro để kiểm tra và xử lý. Trong quý I/2026, đơn vị đã ban hành 8 quyết định kiểm tra sau thông quan, thu nộp ngân sách hơn 52 triệu đồng. Dù số thu chưa lớn, nhưng đây là công cụ quan trọng để phát hiện sai sót về mã số, trị giá, xuất xứ – những yếu tố có thể dẫn đến thất thu ngân sách.

Song song đó, hiện đại hóa và chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh, gắn trực tiếp với nâng cao hiệu quả quản lý. Chi cục duy trì vận hành ổn định các hệ thống công nghệ thông tin, triển khai các phần mềm theo lộ trình, đồng thời thử nghiệm các ứng dụng mới như Chatbot AI và phần mềm quản lý phương tiện xuất nhập cảnh. Việc số hóa không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp mà còn góp phần siết quy trình, tăng tính minh bạch.

Bên cạnh đó, đơn vị tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, quản lý chặt chẽ đội ngũ công chức, không để xảy ra tiêu cực, sách nhiễu. Đây là yếu tố nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm nguồn thu.