Làm rõ những “căn bệnh trầm kha” gây lãng phí, thất thoát

Hoàng Yến
(TBTCO) - Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đánh giá ở cả 7 lĩnh vực quan trọng theo quy định của Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK, CLP) vẫn diễn ra tình trạng lãng phí, chưa tiết kiệm, còn vi phạm, sai sót ở mức độ khác nhau.
aa
Quản lý tài sản công ngày càng chặt chẽ, đẩy lùi thất thoát, lãng phí Thủ tướng chỉ đạo rà soát dự án treo, ôm đất bỏ hoang gây lãng phí đất đai Một số dự án quan trọng quốc gia triển khai chậm trễ, gây lãng phí Tiết kiệm kinh phí, vốn nhà nước 72.068 tỷ đồng trong năm 2021

Sáng 25/4, thảo luận về báo cáo của Chính phủ về công tác THTK, CLP năm 2021, các thành viên UBTVQH nhất trí với nhiều nhận định, đánh giá trong các báo cáo và cho rằng, nhìn chung các bộ, ngành và các địa phương thực hiện khá nghiêm túc, quyết liệt những nội dung chương trình THTK, CLP. Chính phủ cũng đã kịp thời báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, UBTVQH về các giải pháp, chính sách hỗ trợ, chia sẻ khó khăn của người dân, doanh nghiệp trong công tác phòng, chống dịch Covid-19 trong thời gian vừa qua.

Chi tiêu căn cơ để có thêm nguồn lực cho đầu tư

Trưởng Ban Công tác đại biểu Nguyễn Thị Thanh cho rằng, trong điều kiện năm 2021, dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nhưng Chính phủ đã có nhiều nỗ lực trong chỉ đạo, điều hành, xử lý linh hoạt, đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông các nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Năm 2021, Bộ Tài chính đã tham mưu cho Chính phủ trình Quốc hội điều chỉnh tiết kiệm phần chi thường xuyên để tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển, vì vậy chi đầu tư cho phát triển được tăng lên đáng kể.

Bên cạnh những kết quả này, Trưởng Ban Công tác đại biểu cũng nêu ra các tồn tại, hạn chế, từ những tồn tại đã kéo dài nhiều năm như chậm ban hành văn bản, phân bổ kế hoạch vốn còn chậm, chất lượng lập, phân bổ kế hoạch và công tác chuẩn bị cho dự án đầu tư công ở nhiều nơi còn bất cập, mang tính hình thức, dẫn đến nhiều dự án được giao kế hoạch nhưng vẫn chưa được triển khai và thực hiện… cho đến vi phạm lớn nổi lên trong năm 2021 là vi phạm trong đấu thầu mua sắm, quản lý, sử dụng tài sản công ở một số cơ quan, đơn vị.

Đề cập đến những bất cập trong cơ chế, chính sách về định mức, tiêu chuẩn, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, cần sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật về đơn giá, định mức cho phù hợp với thực tiễn, từ đó có cơ sở tính toán cụ thể việc thực hành tiết kiệm để không thất thoát, lãng phí ngân sách.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu tại phiên họp

Theo Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, các báo cáo cần nêu được những vấn đề nổi bật trong tình hình năm qua, những việc làm tốt so với năm trước, bám sát vào Chương trình THTK, CLP Chính phủ đã ban hành. Qua đó, kịp thời động viên các bộ, ngành, cơ quan, địa phương làm tốt; đồng thời, cũng phải nói rõ những hạn chế, tồn tại, khuyết điểm.

Đơn cử như lĩnh vực ngân sách, năm 2021 là năm rất khó khăn, dự kiến hụt thu rất lớn nhưng Chính phủ đã tăng cường chỉ đạo, một mặt phòng, chống dịch, mặt khác cũng thực hiện nhiệm vụ kép, từ đó đạt được kết quả tích cực trong thu ngân sách. Trong đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ các số liệu cụ thể, nêu được trong số hơn 72.000 tỷ đồng tiết kiệm vốn ngân sách năm qua gồm những khoản nào, cơ cấu, chi tiết ra sao.

Đối với lĩnh vực đầu tư công, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần làm rõ những vấn đề được coi là “căn bệnh trầm kha” như chậm giải ngân, chậm phân giao, phân tán, dàn trải...,và báo cáo rõ cả về tình hình, tiến độ của hàng loạt các dự án quan trọng quốc gia.

Một vấn đề nữa mà Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần báo cáo cụ thể hơn là về thị trường vốn, thị trường trái phiếu. Năm 2021, huy động trái phiếu doanh nghiệp tăng rất nóng, đặc biệt liên quan nhiều đến bất động sản. Dư nợ trái phiếu Chính phủ cũng tăng đáng kể so với năm 2017. Tác động của dịch bệnh Covid có thể gây khó khăn về dòng tiền, ảnh hưởng đến tiến độ thanh toán.

Bên cạnh đánh giá, làm rõ những nguy cơ, rủi ro, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý nêu rõ những mặt được, cần biểu dương. “Năm ngoái Bộ Tài chính giảm huy động trái phiếu được mấy chục ngàn tỷ đồng là rất tốt. Giải ngân tốc độ như vậy để bớt lãng phí cho nhà nước. Điều này phải đưa vào chỗ tích cực, đánh giá tốt. Chúng ta phải biểu dương những chuyện như thế” - Chủ tịch Quốc hội nói.

Bộ Tài chính đã liên tục cảnh báo về rủi ro ở trái phiếu doanh nghiệp

Tại phiên họp, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cám ơn và xin tiếp thu các ý kiến góp ý cho báo cáo, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội.

Về một số nội dung cụ thể, Bộ trưởng cho biết thời gian qua Chính phủ đã rất tích cực, nỗ lực trong công tác hoàn thiện thể chế, tuy nhiên do sự biến động lớn của thực tiễn, nên khối lượng công việc ngày càng lớn. Chẳng hạn, riêng Bộ Tài chính năm qua đã tham mưu cho Chính phủ ban hành 43 nghị định, và Bộ đã ban hành tới 126 thông tư. Có thể nghị định ban hành vừa năm nay, thì vài năm sau đã thành bất cập so với thực tiễn, như Nghị định 153 về phát hành trái phiếu mà Bộ Tài chính đang tiến hành sửa đổi.

“Khi Luật Chứng khoán, các nghị định ra đời, chúng ta rất muốn tiếp cận điều kiện, quy định của thế giới. Tuy nhiên, sau khi ban hành lại thấy có những lỗ hổng, có vi phạm” - Bộ trưởng Hồ Đức Phớc nói.

Nhận diện được những sơ hở này, Bộ Tài chính đã cảnh báo trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng, với 5 thông cáo báo chí, 4 cuộc trao đổi trên Đài truyền hình Việt Nam và rất nhiều báo chí đã đăng tải thông tin về rủi ro với phát hành trái phiếu riêng lẻ của doanh nghiệp. Riêng Bộ Tài chính cũng đã có 3 văn bản chấn chỉnh, yêu cầu thanh tra. Vừa qua, một số vụ việc đã được xử lý nghiêm, đây là việc làm cần thiết để làm lành mạnh hóa thị trường, song song với việc sửa đổi, hoàn thiện các quy định về pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc
Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc.

Về chế độ định mức, đơn giá, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay, sắp tới sẽ xem xét sửa Thông tư 40 về chế độ công tác phí, chi phí hội nghị… theo hướng quy định mức tối đa và giao các đơn vị dự toán. Căn cứ vào đó, sẽ xây dựng chế độ khoán kinh phí sự nghiệp, từ đó giúp xây dựng và quản lý chi phí tiết kiệm hơn.

Với lĩnh vực đơn giá liên quan đến xây dựng, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, đã trao đổi vấn đề này với Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải và Bộ Xây dựng. Trong điều kiện chúng ta thực hiện gói phục hồi, nhiều loại giá cả đầu vào tăng cao mà không thay đổi định mức đơn giá kịp thời, thì sẽ chậm tiến độ, khó đạt mục tiêu chương trình. Do đó, Bộ trưởng đề nghị Bộ Giao thông vận tải và Bộ Xây dựng chủ trì, có hướng dẫn và yêu cầu các địa phương ban hành khung báo giá hàng tháng chính xác, kịp thời để phục vụ việc lập hồ sơ mời thầu, dự toán, thanh toán quyết toán.

Từ những ý kiến đóng góp tại phiên họp hôm nay, Bộ trưởng cho biết sẽ tiếp thu, hoàn thiện báo cáo theo hướng làm rõ ưu, nhược điểm, với số liệu chi tiết, địa chỉ cụ thể. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng cho biết, báo cáo THTK, CLP có phạm vi, lĩnh vực rất rộng, nên chỉ nêu một số vấn đề điển hình như lấn chiếm đất đai, khai thác tài nguyên, dự án treo, công tác cổ phần hóa, thoái vốn, một số dự án trọng điểm… Sau phiên họp này, Bộ Tài chính sẽ có văn bản đề nghị các bộ, địa phương, bổ sung thêm số liệu, đưa đầy đủ vào báo cáo./.

Hoàng Yến

Đọc thêm

Đẩy mạnh chuyển đổi số, siết chặt kỷ cương và truy vết trách nhiệm bằng KPI

Đẩy mạnh chuyển đổi số, siết chặt kỷ cương và truy vết trách nhiệm bằng KPI

(TBTCO) - Bộ trưởng Bộ Tài chính vừa ký Quyết định số 1789/QĐ-BTC ban hành Quy chế làm việc của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 6/7/2026, thay thế Quyết định số 1018/QĐ-BTC ngày 14/3/2025.
Thông tư số 96/2026/TT-BTC sửa nhiều quy định về hoa hồng đại lý, cơ sở tính phí nhiều loại bảo hiểm

Thông tư số 96/2026/TT-BTC sửa nhiều quy định về hoa hồng đại lý, cơ sở tính phí nhiều loại bảo hiểm

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 96/2026/TT-BTC, sửa đổi nhiều quy định về kinh doanh bảo hiểm. Điểm đáng chú ý là quy định mới về hoa hồng đại lý với bảo hiểm liên kết đầu tư và bảo hiểm hưu trí; cơ chế thưởng, hỗ trợ đại lý từ năm 2027; bổ sung nguyên tắc xác định phí bảo hiểm với xe điện, xe sử dụng năng lượng sạch...
Giải ngân vốn đầu tư công vào guồng với “thước đo” mới

Giải ngân vốn đầu tư công vào guồng với “thước đo” mới

(TBTCO) - Sau nhiều tháng tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” về mặt bằng, vật liệu và thủ tục đầu tư, giải ngân vốn đầu tư công đã tăng tốc mạnh trong tháng 6. Không chỉ tạo đà cho mục tiêu giải ngân cả năm, kết quả này còn cho thấy một chuyển động mới trong điều hành: từ thúc tiến độ bằng mệnh lệnh hành chính sang quản trị bằng dữ liệu, bằng trách nhiệm và bằng những “thước đo” cụ thể.
Infographics: Những điểm sáng kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm qua các con số

Infographics: Những điểm sáng kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm qua các con số

(TBTCO) - Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 6 tháng đầu năm, nền kinh tế Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. So với cùng kỳ, GDP ước tăng 8,18; chỉ số giá tiêu dùng tăng 4,38%; xuất, nhập khẩu hàng hóa tăng 27,1%... là những con số nổi bật trong 6 tháng đầu năm 2026.
Hà Nội bứt phá trong nửa đầu năm 2026, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Hà Nội bứt phá trong nửa đầu năm 2026, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

(TBTCO) - Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, Hà Nội vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực với GRDP tăng 8,22% - mức cao nhất trong một thập kỷ. Thu ngân sách, đầu tư công, cải thiện môi trường đầu tư, phát triển hạ tầng và bảo đảm an sinh xã hội đều đạt những kết quả nổi bật.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn tiếp Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn tiếp Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird

(TBTCO) - Ngày 7/7/2026, tại Trụ sở Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã tiếp và làm việc với Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Australia tại Việt Nam Gillian Bird.
Hà Nội thu ngân sách hơn 411 nghìn tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm

Hà Nội thu ngân sách hơn 411 nghìn tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm

(TBTCO) - Theo số liệu từ Thống kê TP. Hà Nội, tổng thu ngân sách trên địa bàn 6 tháng đầu năm ước thực hiện 411 nghìn tỷ đồng tăng 4,7% so với cùng kỳ năm trước đã tạo nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm cân đối ngân sách.
Bảo hiểm Xã hội Việt Nam: Lấy người dân làm trung tâm, bứt phá toàn diện các chỉ tiêu an sinh xã hội

Bảo hiểm Xã hội Việt Nam: Lấy người dân làm trung tâm, bứt phá toàn diện các chỉ tiêu an sinh xã hội

(TBTCO) - Ngày 7/7/2026, Bảo hiểm Xã hội (BHXH) Việt Nam đã tổ chức Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Tham dự và phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận đánh giá cao những nỗ lực vượt bậc của toàn ngành trong việc chuyển hóa thách thức thành động lực, tạo những điểm sáng ấn tượng trên bức tranh an sinh xã hội.
Xem thêm