Làm rõ những “căn bệnh trầm kha” gây lãng phí, thất thoát

Hoàng Yến
(TBTCO) - Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đánh giá ở cả 7 lĩnh vực quan trọng theo quy định của Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK, CLP) vẫn diễn ra tình trạng lãng phí, chưa tiết kiệm, còn vi phạm, sai sót ở mức độ khác nhau.
aa
Quản lý tài sản công ngày càng chặt chẽ, đẩy lùi thất thoát, lãng phí Thủ tướng chỉ đạo rà soát dự án treo, ôm đất bỏ hoang gây lãng phí đất đai Một số dự án quan trọng quốc gia triển khai chậm trễ, gây lãng phí Tiết kiệm kinh phí, vốn nhà nước 72.068 tỷ đồng trong năm 2021

Sáng 25/4, thảo luận về báo cáo của Chính phủ về công tác THTK, CLP năm 2021, các thành viên UBTVQH nhất trí với nhiều nhận định, đánh giá trong các báo cáo và cho rằng, nhìn chung các bộ, ngành và các địa phương thực hiện khá nghiêm túc, quyết liệt những nội dung chương trình THTK, CLP. Chính phủ cũng đã kịp thời báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, UBTVQH về các giải pháp, chính sách hỗ trợ, chia sẻ khó khăn của người dân, doanh nghiệp trong công tác phòng, chống dịch Covid-19 trong thời gian vừa qua.

Chi tiêu căn cơ để có thêm nguồn lực cho đầu tư

Trưởng Ban Công tác đại biểu Nguyễn Thị Thanh cho rằng, trong điều kiện năm 2021, dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nhưng Chính phủ đã có nhiều nỗ lực trong chỉ đạo, điều hành, xử lý linh hoạt, đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông các nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Năm 2021, Bộ Tài chính đã tham mưu cho Chính phủ trình Quốc hội điều chỉnh tiết kiệm phần chi thường xuyên để tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển, vì vậy chi đầu tư cho phát triển được tăng lên đáng kể.

Bên cạnh những kết quả này, Trưởng Ban Công tác đại biểu cũng nêu ra các tồn tại, hạn chế, từ những tồn tại đã kéo dài nhiều năm như chậm ban hành văn bản, phân bổ kế hoạch vốn còn chậm, chất lượng lập, phân bổ kế hoạch và công tác chuẩn bị cho dự án đầu tư công ở nhiều nơi còn bất cập, mang tính hình thức, dẫn đến nhiều dự án được giao kế hoạch nhưng vẫn chưa được triển khai và thực hiện… cho đến vi phạm lớn nổi lên trong năm 2021 là vi phạm trong đấu thầu mua sắm, quản lý, sử dụng tài sản công ở một số cơ quan, đơn vị.

Đề cập đến những bất cập trong cơ chế, chính sách về định mức, tiêu chuẩn, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, cần sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật về đơn giá, định mức cho phù hợp với thực tiễn, từ đó có cơ sở tính toán cụ thể việc thực hành tiết kiệm để không thất thoát, lãng phí ngân sách.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu tại phiên họp

Theo Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, các báo cáo cần nêu được những vấn đề nổi bật trong tình hình năm qua, những việc làm tốt so với năm trước, bám sát vào Chương trình THTK, CLP Chính phủ đã ban hành. Qua đó, kịp thời động viên các bộ, ngành, cơ quan, địa phương làm tốt; đồng thời, cũng phải nói rõ những hạn chế, tồn tại, khuyết điểm.

Đơn cử như lĩnh vực ngân sách, năm 2021 là năm rất khó khăn, dự kiến hụt thu rất lớn nhưng Chính phủ đã tăng cường chỉ đạo, một mặt phòng, chống dịch, mặt khác cũng thực hiện nhiệm vụ kép, từ đó đạt được kết quả tích cực trong thu ngân sách. Trong đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ các số liệu cụ thể, nêu được trong số hơn 72.000 tỷ đồng tiết kiệm vốn ngân sách năm qua gồm những khoản nào, cơ cấu, chi tiết ra sao.

Đối với lĩnh vực đầu tư công, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần làm rõ những vấn đề được coi là “căn bệnh trầm kha” như chậm giải ngân, chậm phân giao, phân tán, dàn trải...,và báo cáo rõ cả về tình hình, tiến độ của hàng loạt các dự án quan trọng quốc gia.

Một vấn đề nữa mà Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần báo cáo cụ thể hơn là về thị trường vốn, thị trường trái phiếu. Năm 2021, huy động trái phiếu doanh nghiệp tăng rất nóng, đặc biệt liên quan nhiều đến bất động sản. Dư nợ trái phiếu Chính phủ cũng tăng đáng kể so với năm 2017. Tác động của dịch bệnh Covid có thể gây khó khăn về dòng tiền, ảnh hưởng đến tiến độ thanh toán.

Bên cạnh đánh giá, làm rõ những nguy cơ, rủi ro, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý nêu rõ những mặt được, cần biểu dương. “Năm ngoái Bộ Tài chính giảm huy động trái phiếu được mấy chục ngàn tỷ đồng là rất tốt. Giải ngân tốc độ như vậy để bớt lãng phí cho nhà nước. Điều này phải đưa vào chỗ tích cực, đánh giá tốt. Chúng ta phải biểu dương những chuyện như thế” - Chủ tịch Quốc hội nói.

Bộ Tài chính đã liên tục cảnh báo về rủi ro ở trái phiếu doanh nghiệp

Tại phiên họp, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cám ơn và xin tiếp thu các ý kiến góp ý cho báo cáo, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội.

Về một số nội dung cụ thể, Bộ trưởng cho biết thời gian qua Chính phủ đã rất tích cực, nỗ lực trong công tác hoàn thiện thể chế, tuy nhiên do sự biến động lớn của thực tiễn, nên khối lượng công việc ngày càng lớn. Chẳng hạn, riêng Bộ Tài chính năm qua đã tham mưu cho Chính phủ ban hành 43 nghị định, và Bộ đã ban hành tới 126 thông tư. Có thể nghị định ban hành vừa năm nay, thì vài năm sau đã thành bất cập so với thực tiễn, như Nghị định 153 về phát hành trái phiếu mà Bộ Tài chính đang tiến hành sửa đổi.

“Khi Luật Chứng khoán, các nghị định ra đời, chúng ta rất muốn tiếp cận điều kiện, quy định của thế giới. Tuy nhiên, sau khi ban hành lại thấy có những lỗ hổng, có vi phạm” - Bộ trưởng Hồ Đức Phớc nói.

Nhận diện được những sơ hở này, Bộ Tài chính đã cảnh báo trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng, với 5 thông cáo báo chí, 4 cuộc trao đổi trên Đài truyền hình Việt Nam và rất nhiều báo chí đã đăng tải thông tin về rủi ro với phát hành trái phiếu riêng lẻ của doanh nghiệp. Riêng Bộ Tài chính cũng đã có 3 văn bản chấn chỉnh, yêu cầu thanh tra. Vừa qua, một số vụ việc đã được xử lý nghiêm, đây là việc làm cần thiết để làm lành mạnh hóa thị trường, song song với việc sửa đổi, hoàn thiện các quy định về pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc
Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc.

Về chế độ định mức, đơn giá, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay, sắp tới sẽ xem xét sửa Thông tư 40 về chế độ công tác phí, chi phí hội nghị… theo hướng quy định mức tối đa và giao các đơn vị dự toán. Căn cứ vào đó, sẽ xây dựng chế độ khoán kinh phí sự nghiệp, từ đó giúp xây dựng và quản lý chi phí tiết kiệm hơn.

Với lĩnh vực đơn giá liên quan đến xây dựng, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, đã trao đổi vấn đề này với Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải và Bộ Xây dựng. Trong điều kiện chúng ta thực hiện gói phục hồi, nhiều loại giá cả đầu vào tăng cao mà không thay đổi định mức đơn giá kịp thời, thì sẽ chậm tiến độ, khó đạt mục tiêu chương trình. Do đó, Bộ trưởng đề nghị Bộ Giao thông vận tải và Bộ Xây dựng chủ trì, có hướng dẫn và yêu cầu các địa phương ban hành khung báo giá hàng tháng chính xác, kịp thời để phục vụ việc lập hồ sơ mời thầu, dự toán, thanh toán quyết toán.

Từ những ý kiến đóng góp tại phiên họp hôm nay, Bộ trưởng cho biết sẽ tiếp thu, hoàn thiện báo cáo theo hướng làm rõ ưu, nhược điểm, với số liệu chi tiết, địa chỉ cụ thể. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng cho biết, báo cáo THTK, CLP có phạm vi, lĩnh vực rất rộng, nên chỉ nêu một số vấn đề điển hình như lấn chiếm đất đai, khai thác tài nguyên, dự án treo, công tác cổ phần hóa, thoái vốn, một số dự án trọng điểm… Sau phiên họp này, Bộ Tài chính sẽ có văn bản đề nghị các bộ, địa phương, bổ sung thêm số liệu, đưa đầy đủ vào báo cáo./.

Hoàng Yến

Đọc thêm

Bộ Tài chính ban hành thông tư hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước

Bộ Tài chính ban hành thông tư hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 26/2026/TT-BTC quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 73/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ngân sách nhà nước.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm dẫn đầu Đoàn công tác Bộ Tài chính làm việc tại Vương quốc Bỉ và Đan Mạch

Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm dẫn đầu Đoàn công tác Bộ Tài chính làm việc tại Vương quốc Bỉ và Đan Mạch

(TBTCO) - Từ ngày 23 đến 27/3/2026, Đoàn công tác của Bộ Tài chính do Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm làm Trưởng đoàn đã có chương trình công tác tại Vương quốc Bỉ và Đan Mạch nhằm trao đổi và học tập kinh nghiệm quốc tế về cải thiện môi trường kinh doanh, quản trị dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong quản lý nhà nước về doanh nghiệp.
Nhiều quy định mới về quản lý nợ công

Nhiều quy định mới về quản lý nợ công

(TBTCO) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 84/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều tại các nghị định của Chính phủ trong lĩnh vực quản lý nợ công. Nghị định có hiệu lực từ ngày 25/3/2026.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng làm việc với Tập đoàn HSBC về huy động vốn quốc tế, nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng làm việc với Tập đoàn HSBC về huy động vốn quốc tế, nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia

(TBTCO) - Ngày 27/3/2026, tại trụ sở Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tiếp ông Georges Elhedery - Tổng Giám đốc Tập đoàn HSBC, nhằm thảo luận về các chiến lược hợp tác kinh tế sâu rộng, tư vấn hỗ trợ nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia...
Kho bạc Nhà nước tiếp tục cảnh báo mạo danh lừa đảo chuyển tiền qua mạng xã hội

Kho bạc Nhà nước tiếp tục cảnh báo mạo danh lừa đảo chuyển tiền qua mạng xã hội

(TBTCO) - Các đối tượng lừa đảo đang giả mạo Kho bạc Nhà nước lập hội nhóm trên mạng xã hội, dụ người dân chuyển tiền vào tài khoản lạ với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Kho bạc Nhà nước cảnh báo, toàn bộ các hình thức “nhận tiền”, “hỗ trợ chuyển tiền” qua các nhóm này đều là giả mạo, tiềm ẩn nguy cơ mất tiền.
Giảm thuế xăng dầu: Hỗ trợ đến 7.200 tỷ đồng/tháng cho người dân và doanh nghiệp

Giảm thuế xăng dầu: Hỗ trợ đến 7.200 tỷ đồng/tháng cho người dân và doanh nghiệp

(TBTCO) - Quyết định giảm các loại thuế đối với một số mặt hàng xăng dầu đã kịp thời giúp bình ổn giá xăng dầu, ổn định sản xuất kinh doanh. Thông qua chính sách tài khoá này, ngân sách đã hỗ trợ bình quân đến 7.200 tỷ đồng/tháng cho doanh nghiệp và người dân.
Hạn 31/3 phải nộp báo cáo kết quả kiểm kê tài sản công, nhưng tiến độ tại một số đơn vị vẫn chậm

Hạn 31/3 phải nộp báo cáo kết quả kiểm kê tài sản công, nhưng tiến độ tại một số đơn vị vẫn chậm

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa có Công văn số 3729/BTC-QLCS công khai tiến độ thực hiện Tổng kiểm kê tài sản công thời điểm 0h00 ngày 1/1/2026, cập nhật đến 17h00 ngày 26/3/2026. Dù toàn bộ các đơn vị đã hoàn thành đăng ký đối tượng kiểm kê, song tiến độ gửi và duyệt báo cáo vẫn còn chậm tại nhiều bộ, ngành, địa phương, trong đó có những đơn vị có nguy cơ không hoàn thành đúng hạn quy định.
Quảng Trị xây dựng quy trình xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ

Quảng Trị xây dựng quy trình xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ

(TBTCO) - Trước tình trạng một số dự án du lịch ven biển tại phường Đồng Hới có quy mô lớn, chậm tiến độ kéo dài nhiều năm và phát sinh nợ nghĩa vụ tài chính, tỉnh Quảng Trị đang xây dựng quy trình phối hợp liên ngành nhằm xử lý dứt điểm, bảo đảm kỷ cương trong quản lý đất đai và môi trường đầu tư.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều