Làn sóng phản đối ngày càng gia tăng sau cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Fed Jerome Powell

10 thống đốc ngân hàng trung ương đã bày tỏ sự ủng hộ đối với ông Jerome Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) trong một tuyên bố ngày 13/1, bao gồm bà Christine Lagarde, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu, cơ quan thiết lập lãi suất cho 21 quốc gia thuộc khu vực đồng Euro; ông Andrew Bailey, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh và lãnh đạo một số ngân hàng trung ương khác.

Động thái bảo vệ này diễn ra sau khi ông Jerome Powell phản bác lại điều mà ông mô tả là áp lực từ chính quyền của Tổng thống Donald Trump nhằm cắt giảm lãi suất tại Mỹ.

Từ trái sang: Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Jerome Powell; Thống đốc Ngân hàng Nhật Bản, Kazuo Ueda; Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu, Christine Lagarde; và Thống đốc Ngân hàng Anh, Andrew Bailey tại hội thảo chính sách kinh tế Jackson Hole năm 2025 của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Kansas City. Ảnh TL

Cùng ký vào tuyên bố chưa từng có tiền lệ này còn có thống đốc các ngân hàng trung ương của Úc, Thụy Điển, Đan Mạch, Thụy Sĩ, Brazil, Hàn Quốc, Na Uy và Canada.

Họ ca ngợi “sự liêm chính” và “cam kết kiên định vì lợi ích cộng đồng” của ông Powell, gọi ông là “một đồng nghiệp đáng kính, được tất cả những người từng làm việc với ông hết mực nể phục”.

François Villeroy de Galhau và Pablo Hernández de Cos, hai lãnh đạo của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), ngân hàng trung ương của các ngân hàng trung ương, cũng đã ký vào tuyên bố.

Giám đốc điều hành của JP Morgan, ngân hàng lớn nhất nước Mỹ, cũng cảnh báo chống lại các cuộc tấn công nhằm vào ông Powell, trong bối cảnh lo ngại điều đó sẽ làm suy yếu tính độc lập của ngân hàng trung ương và cuối cùng đẩy chi phí vay lên cao.

“Sự độc lập của các ngân hàng trung ương là nền tảng của sự ổn định giá cả, tài chính và kinh tế vì lợi ích của người dân mà chúng ta phục vụ. Do đó, việc bảo vệ sự độc lập đó là vô cùng quan trọng, với sự tôn trọng đầy đủ pháp quyền và trách nhiệm giải trình dân chủ”, tuyên bố cho biết.

Các công tố viên liên bang Mỹ đã mở cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Fed về việc cải tạo trụ sở chính tại Washington và liệu ông Powell có nói dối Quốc hội về quy mô dự án hay không. Động thái này diễn ra sau nhiều tháng chịu áp lực không ngừng từ Tổng thống Donald Trump và các quan chức khác đối với ngân hàng trung ương trong việc mạnh mẽ cắt giảm lãi suất. Chính quyền Tổng thống Trump cho biết họ lo ngại về khả năng chi trả, bao gồm cả các khoản vay thế chấp.

Việc các nhà hoạch định chính sách tiền tệ ra tuyên bố chung là chưa từng có tiền lệ. Các ngân hàng trung ương thường tránh xa bất cứ điều gì được coi là mang tính chính trị, một phần để củng cố tính độc lập của chính họ, và họ hiếm khi bình luận về các vấn đề chính trị ở nước khác. Tuy nhiên, việc tự do ấn định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có tác động rất lớn đến các ngân hàng trung ương khác và tính toàn cầu của đồng đô la Mỹ.

“Việc Mỹ gây ra lo ngại và bất ổn không có lợi cho bất cứ ai”, Jonathan Haskel, giáo sư kinh tế tại Trường Kinh doanh Imperial College và cựu thành viên ủy ban hoạch định lãi suất của Ngân hàng Trung ương Anh, cho biết. “Các quốc gia khác nắm giữ rất nhiều tài sản của Mỹ. Người gửi tiết kiệm ở châu Âu chắc chắn sẽ đầu tư vào thị trường chứng khoán Mỹ. Mỹ là động lực hàng đầu, với cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo đang diễn ra và không ai trên thế giới muốn gặp rủi ro”.

Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích ông Powell, người được ông bổ nhiệm vào năm 2018, vì đã không cắt giảm lãi suất đủ nhanh. Nhưng cuộc đối đầu giữa hai người đã có một bước ngoặt lớn vào đầu tuần này, khi ông Powell đưa ra một tuyên bố bằng video với lời lẽ mạnh mẽ , nói rằng ông đang bị Bộ Tư pháp Mỹ truy tố.

Ông Powell gọi động thái này là “hành động chưa từng có tiền lệ và cần được xem xét trong bối cảnh rộng hơn về các mối đe dọa và áp lực liên tục của chính quyền” đối với chính sách tiền tệ. Ông nói rằng bị nhắm đến vì hội đồng hoạch định chính sách của Cục Dự trữ Liên bang đã đặt ra mức lãi suất “dựa trên đánh giá tốt nhất của chúng tôi về những gì sẽ phục vụ lợi ích cộng đồng, chứ không phải theo sở thích của tổng thống”.

Jeanine Pirro, nữ tổng chưởng lý của Đặc khu Columbia, người đã khởi xướng cuộc điều tra, tuyên bố trong một bài đăng trên X vào tối ngày 12/1 rằng "quá trình pháp lý" "không phải là mối đe dọa" đối với ông Powell. “Từ ‘cáo trạng’ là do chính ông Powell nói ra, chứ không phải ai khác. Tất cả những chuyện này sẽ không xảy ra nếu họ chịu phản hồi lại lời kêu gọi của chúng tôi”, bà nói thêm.

Hãng tin Bloomberg đưa tin bà Pirro đã không xin phép cấp trên tại Bộ Tư pháp trước khi khởi kiện Cục Dự trữ Liên bang – nhưng bà không có ý định từ bỏ vụ kiện này.

Ông Powell và các đồng nghiệp đã cắt giảm lãi suất ba lần kể từ mùa hè năm ngoái, nhưng Tổng thống Trump đã thúc giục họ hành động nhanh hơn.

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết vụ án liên quan đến "lạm dụng tiền thuế của người dân" - được hiểu là liên quan đến việc cải tạo tốn kém tại trụ sở của Cục Dự trữ Liên bang.

Ông Powell dự kiến ​​sẽ từ chức chủ tịch Hội đồng quản trị Cục Dự trữ Liên bang vào tháng 5, và Tổng thống Trump dự kiến ​​sẽ công bố người kế nhiệm trong những tuần tới.

Các đồng minh của Tổng thống Trump lo ngại cuộc điều tra về Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang có thể làm phức tạp thêm quá trình tìm người thay thế ông trong năm nay.

Thom Tillis của Bắc Carolina, thành viên ủy ban ngân hàng Thượng viện giám sát việc bổ nhiệm các thành viên của Cục Dự trữ Liên bang, cho biết ông sẽ không phê chuẩn bất kỳ ứng cử viên nào “cho đến khi vấn đề pháp lý này được giải quyết hoàn toàn”.

Các cựu chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Alan Greenspan, Ben Bernanke và Janet Yellen đã lên án hành động đe doạ ông Powell, cho rằng động thái này có thể dẫn đến "những hậu quả vô cùng tiêu cực". "Đây là cách chính sách tiền tệ được thực hiện ở các thị trường mới nổi với các thể chế yếu kém, dẫn đến những hậu quả tiêu cực nghiêm trọng đối với lạm phát và hoạt động của nền kinh tế nói chung", tuyên bố của họ cho biết.