Lợi nhuận doanh nghiệp phục hồi, tạo nền tảng thị trường năm 2026

PV: Thưa ông, trong bối cảnh các doanh nghiệp niêm yết đang lần lượt công bố kết quả kinh doanh quý IV/2025, ông đánh giá bức tranh lợi nhuận giai đoạn này ra sao?

Ông Trương Đắc Nguyên

Ông Trương Đắc Nguyên: Quý IV/2025 ghi nhận bức tranh lợi nhuận tích cực nhất trong năm, với sự phục hồi lan rộng và tốc độ tăng trưởng cao. Theo ước tính sơ bộ, lợi nhuận toàn thị trường có thể tăng khoảng 24% so với cùng kỳ, đưa mức tăng trưởng cả năm lên khoảng 21%. Tuy nhiên, mức tăng này cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành.

Một số lĩnh vực có nền lợi nhuận thấp trong năm 2024 hoặc hưởng lợi từ điều kiện vĩ mô ghi nhận mức tăng mạnh, như năng lượng, bất động sản dân cư và vật liệu cơ bản. Trong đó, nhiều doanh nghiệp điện dự kiến tăng mạnh lợi nhuận nhờ nền thấp của năm trước và kết quả kinh doanh cải thiện.

Ngược lại, bất động sản khu công nghiệp có thể ghi nhận mức giảm lợi nhuận do nền so sánh cao và những khó khăn liên quan đến hoạt động xuất khẩu. Ngành ngân hàng vẫn duy trì tăng trưởng nhưng có dấu hiệu chậm lại, trong bối cảnh cạnh tranh tín dụng gia tăng, biên lãi ròng đi ngang và xu hướng trích lập dự phòng thận trọng hơn.

Một số yếu tố tích cực vẫn hiện hữu với khối ngân hàng khi nhiều đơn vị đẩy mạnh tín dụng vào cuối năm, tập trung vào khách hàng doanh nghiệp và các dự án đầu tư công, qua đó hỗ trợ duy trì tăng trưởng lợi nhuận.

Đà phục hồi lợi nhuận quý IV/2025 được hỗ trợ bởi sức cầu trong nước cải thiện trong mùa cao điểm cuối năm, đặc biệt là tháng 12. Các ngành bán lẻ, trang sức và tiêu dùng cá nhân ghi nhận tín hiệu tích cực. Bên cạnh đó, đầu tư công tiếp tục đóng vai trò động lực quan trọng khi giải ngân được thúc đẩy, giúp các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng cải thiện kết quả kinh doanh và tạo hiệu ứng lan tỏa sang nhóm vật liệu xây dựng.

Môi trường lãi suất duy trì ở mức thấp cùng với chính sách vĩ mô có độ mở cao cũng hỗ trợ hoạt động sản xuất – kinh doanh. Các biện pháp tháo gỡ pháp lý cho thị trường bất động sản, như Luật Đất đai sửa đổi, bắt đầu phát huy tác dụng, tạo điều kiện để một số doanh nghiệp khôi phục hoạt động mở bán và tái cơ cấu tài sản.

Ngoài ra, ngành dầu khí được hưởng lợi từ yếu tố chu kỳ và việc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam được trao thêm quyền tự chủ trong triển khai dự án, qua đó hỗ trợ cải thiện kết quả kinh doanh của một số doanh nghiệp trong ngành.

Thép - vật liệu xây dựng được cho là có triển vọng hưởng lợi trong năm 2026. Ảnh: Đức Thanh

PV: Ông đánh giá như thế nào về tác động của mặt bằng lãi suất hiện nay đến chi phí vốn và lợi nhuận của các nhóm doanh nghiệp?

Ông Trương Đắc Nguyên: Trong năm 2025, mặt bằng lãi suất duy trì ở vùng thấp, góp phần giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp, cải thiện biên lợi nhuận và hỗ trợ dòng tiền trong nền kinh tế. Tác động này thể hiện rõ ở các ngành sử dụng nhiều vốn vay như năng lượng, vật liệu cơ bản và hạ tầng, khi một số doanh nghiệp đã giảm đáng kể chi phí lãi vay nhờ cơ cấu lại các khoản nợ.

Ngược lại, khối tài chính bắt đầu đối mặt với một số thách thức khi lãi suất huy động và lãi suất liên ngân hàng có xu hướng tăng trở lại. Những ngân hàng có cơ cấu vốn kém linh hoạt có thể chịu áp lực thu hẹp biên lãi thuần, trong khi các ngân hàng sở hữu nguồn vốn chi phí thấp và tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn cao vẫn duy trì được mức sinh lời ổn định. Với các công ty chứng khoán, chi phí vốn cho hoạt động cho vay ký quỹ và phát hành trái phiếu tăng nhẹ, khiến biên lợi nhuận mảng hỗ trợ tài chính phần nào chịu áp lực.

Mặt bằng lãi suất thấp cũng góp phần thúc đẩy tăng trưởng tín dụng trong năm 2025, hỗ trợ dòng vốn chảy vào sản xuất, đầu tư công và tiêu dùng nội địa. Thị trường bất động sản và xây dựng dân dụng có dấu hiệu phục hồi, trong khi các doanh nghiệp bán lẻ được hưởng lợi khi chi phí vay giảm trong mùa cao điểm cuối năm.

PV: Từ nền tảng phục hồi này, bước sang năm 2026, theo ông, đâu là những động lực tăng trưởng chính cho doanh nghiệp và thị trường?

Ông Trương Đắc Nguyên: Năm 2026, nền kinh tế được kỳ vọng bước vào giai đoạn tiếp tục thực hiện các cam kết cải cách, với trọng tâm là hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh đầu tư công và duy trì chính sách tín dụng hỗ trợ tăng trưởng. Một số bộ luật sửa đổi chính thức có hiệu lực được cho là sẽ góp phần định hình môi trường đầu tư theo hướng minh bạch và bền vững hơn.

Việc triển khai các Trung tâm Tài chính quốc tế được kỳ vọng sẽ thu hút thêm dòng vốn chất lượng cao, đi kèm công nghệ và chuẩn mực quản trị. Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước cũng đặt ra các mục tiêu định lượng rõ ràng hơn, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành và đối thoại giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý.

Đầu tư công tiếp tục được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng khi kế hoạch chi đầu tư phát triển năm 2026 ước đạt khoảng 1,12 triệu tỷ đồng, với tỷ trọng chi đầu tư giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến tăng so với giai đoạn trước. Về tín dụng, dù tăng trưởng năm 2025 đã ở mức cao, chính sách năm 2026 nhiều khả năng được điều chỉnh theo hướng thận trọng hơn nhưng vẫn duy trì hỗ trợ cho sản xuất, tiêu dùng và khu vực tư nhân, phù hợp với mục tiêu tăng trưởng kinh tế mà Chính phủ đặt ra.

Trong bối cảnh đó, kết quả kinh doanh tích cực trong quý IV/2025 được xem là tín hiệu cho giai đoạn phục hồi lợi nhuận thực chất, qua đó góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tạo nền tảng cho triển vọng thị trường trong năm 2026.

PV: Xin cảm ơn ông!