Cuộc bầu cử là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang nỗ lực triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai công tác bầu cử, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn - Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia khẳng định, công tác chuẩn bị cho bầu cử đã được triển khai kịp thời, bài bản, chu đáo.
 |
| Cuộc bầu cử sẽ tiếp tục củng cố mạnh mẽ niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Ảnh tư liệu |
Hội đồng Bầu cử Quốc gia đến nay đã ban hành 27/27 văn bản, tài liệu theo yêu cầu; đồng thời ban hành thêm 14 nghị quyết, văn bản hướng dẫn và 34 văn bản giải đáp kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho địa phương. Các cơ quan từ trung ương đến địa phương đã làm việc xuyên ngày nghỉ, xuyên Tết để bảo đảm tiến độ công việc, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Mặt trận các cấp đã tổ chức tốt ba vòng hiệp thương, xây dựng danh sách ứng cử viên chặt chẽ, đúng quy trình, công bố danh sách ứng cử viên đúng quy định.
Về tình hình triển khai tại địa phương, Ủy ban bầu cử các tỉnh, thành phố, xã, phường đã triển khai tích cực, xác định rõ trọng tâm, bám sát tiến độ, nhiều nội dung thực hiện sớm và đúng kế hoạch. Việc lập và niêm yết danh sách cử tri được thực hiện sớm, bao phủ toàn địa bàn. Bộ Tài chính đã ban hành kế hoạch cấp kinh phí kịp thời; các địa phương chủ động tạm ứng, bảo đảm yêu cầu.
Về công tác nhân sự, danh sách chính thức 864 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI đã được công bố sớm hơn thời hạn quy định, bảo đảm cơ cấu, thành phần và số dư theo quy định. Cơ cấu người ứng cử được điều chỉnh theo hướng tăng đại diện từ các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, đồng thời bổ sung tỷ lệ hợp lý cho các đại biểu trẻ, trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ, dân tộc thiểu số...
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng Bầu cử Quốc gia Tạ Thị Yên cho biết, dù thời gian gấp rút hơn nhưng quy trình hiệp thương vẫn được chuẩn bị hết sức kỹ lưỡng. Quy trình hiệp thương, giới thiệu, thẩm tra hồ sơ được thực hiện nghiêm túc, công khai, minh bạch, qua nhiều vòng xem xét, lấy ý kiến cử tri nơi cư trú và nơi công tác. Đây là bước then chốt để bảo đảm chất lượng đại biểu ngay từ đầu vào.
Đặc biệt, theo Tổng Thư ký Quốc hội, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia Lê Quang Mạnh, kỳ bầu cử năm nay có nhiều điểm mới đáng chú ý về cả phương diện tổ chức và bối cảnh vận hành của hệ thống chính trị.
Thứ nhất, đây là lần đầu tiên nước ta tổ chức bầu cử trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau khi sắp xếp đơn vị hành chính. Phạm vi quản lý rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn đòi hỏi việc tổ chức tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử phải linh hoạt, bảo đảm ứng cử viên tiếp cận đầy đủ các nhóm dân cư trên địa bàn rộng hơn. Đây là một thay đổi quan trọng, đòi hỏi sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng.
| Chia sẻ về những kỳ vọng trong kỳ bầu cử lịch sử này, Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh nhấn mạnh: "Cuộc bầu cử sẽ tiếp tục củng cố mạnh mẽ niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Niềm tin ấy không đến từ khẩu hiệu, mà từ cách tổ chức công việc cụ thể: công khai danh sách cử tri, tạo điều kiện để cử tri tiếp xúc, đối thoại với người ứng cử, xử lý kịp thời kiến nghị, phản ánh. Khi người dân cảm nhận rõ quyền làm chủ của mình được tôn trọng và bảo đảm, đó là giá trị sâu sắc nhất của một cuộc bầu cử dân chủ". |
Thứ hai, chuyển đổi số đã trở thành phương thức điều hành xuyên suốt. Việc kết nối, đối chiếu danh sách cử tri với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng các nền tảng như VNeID giúp nâng cao độ chính xác, hạn chế trùng lặp hoặc sai sót thông tin.
Việc ứng dụng nền tảng định danh quốc gia VNeID và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã giúp lập danh sách, phân bổ hơn 78,5 triệu cử tri đạt độ chính xác lên tới 99,48%. Cử tri dễ dàng tra cứu thông tin ứng cử viên qua VNeID và trong ngày bầu cử, hệ thống sẽ cập nhật tiến độ cử tri đi bầu định kỳ 2 tiếng/lần, vừa minh bạch vừa giảm tải áp lực cho cán bộ cơ sở.
Thứ ba, thời gian tổ chức các bước quy trình bầu cử được rút ngắn đáng kể (từ lúc kết thúc nộp hồ sơ đến ngày bầu cử giảm từ 70 ngày xuống còn 42 ngày). Sự tinh gọn này buộc toàn bộ hệ thống phải vận hành vô cùng khoa học, nhịp nhàng, không để xảy ra tình trạng chậm trễ hay chồng chéo.
Thứ tư, chủ trương tăng số lượng đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, dự kiến 145 đại biểu ở Trung ương và 55 đại biểu tại địa phương. Điều này phản ánh định hướng tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội. Đại biểu hoạt động chuyên trách có điều kiện dành toàn bộ thời gian cho hoạt động Quốc hội, theo dõi sâu các lĩnh vực, từ đó nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động nghị trường.
Bên cạnh sự đổi mới hệ thống, sự quan tâm sâu sắc đến quyền lợi của từng công dân còn được thể hiện qua việc Hội đồng Bầu cử Quốc gia cho phép 218 khu vực bỏ phiếu được tiến hành bầu cử sớm.
Tại những địa bàn đặc thù như bản Dốc Mây, bản Hôi Rấy (Quảng Trị) - nơi phải đi bộ đường rừng hoặc đi thuyền máy nhiều giờ đồng hồ, hay tại các giàn khoan dầu khí, Nhà giàn DK1 và các lực lượng làm nhiệm vụ trên biển, công tác bỏ phiếu sớm đã diễn ra an toàn, trang nghiêm. Trưa 1/3/2026, 100% cử tri trên nhà giàn DK1/9 thuộc Vùng 2 Hải quân đã hoàn thành xuất sắc việc bỏ phiếu, minh chứng cho việc mọi công dân, dù ở nơi đảo xa hay rừng sâu, đều được bảo đảm tuyệt đối quyền làm chủ hiến định của mình.
Từ nay đến ngày 15/3/2026 là giai đoạn "nước rút" mang tính quyết định. Để sự kiện chính trị trọng đại của đất nước diễn ra thành công, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã lưu ý các địa phương tuyệt đối không được chủ quan, lơ là, đồng thời nhấn mạnh 5 bài học kinh nghiệm quý báu: Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; Sự lãnh đạo sát sao của các cấp ủy Đảng; Thực hiện tốt thông tin, tuyên truyền; Thực hiện tốt quy trình nhân sự; Chủ động nắm bắt địa bàn, bảo đảm an ninh trật tự, y tế an toàn tuyệt đối cho cuộc bầu cử.
Với sự chuẩn bị chu đáo, sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và sự hưởng ứng tích cực của toàn dân, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đang hội đủ những điều kiện quan trọng để thành công tốt đẹp.
Mỗi lá phiếu của cử tri vào ngày 15/3/2026 không chỉ là thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân mà còn là gửi gắm niềm tin vào một bộ máy Nhà nước tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Khi từng khâu được chuẩn bị chặt chẽ, từng cán bộ nêu cao trách nhiệm, từng cử tri phát huy quyền làm chủ của mình, ngày bầu cử sẽ thực sự trở thành ngày hội lớn của toàn dân, mở ra chặng đường phát triển mới cho đất nước trong nhiệm kỳ tới.
