Ghi nhận xu hướng tuân thủ tốt hơn của hộ kinh doanh

Dù việc chấm dứt thuế khoán được áp dụng từ năm 2026, nhưng ngay trong năm 2025, khu vực hộ kinh doanh vẫn ghi nhận xu hướng hoạt động minh bạch hơn, tuân thủ tốt hơn và đóng góp ngân sách tăng lên rõ rệt. Cụ thể, số thu từ khu vực hộ kinh doanh đạt trên 32,8 nghìn tỷ đồng, tăng 37,5% so với năm 2024 và tăng 65,2% so với năm 2023. Các số liệu trên đã cho thấy bức tranh thực tế trái ngược với một số ý kiến lo ngại rằng hộ kinh doanh “kiệt quệ vì chính sách thuế mới”.

Công chức Thuế tỉnh Ninh Bình hỗ trợ hỗ kinh doanh chuyển sang phương thức kê khai. Ảnh: TN

Đặc biệt hơn, đã có hơn 3,2 nghìn hộ kinh doanh “lên đời” chuyển sang mô hình doanh nghiệp và trên 18.300 hộ kinh doanh nộp thuế khoán chủ động chuyển sang phương pháp kê khai trong năm 2025. Những con số này cũng đã góp phần phản ánh thực tế cộng đồng hộ kinh doanh đã dần hiểu đúng chủ trương, đồng thuận và chủ động thích nghi, qua đó nâng cao mức độ tự giác tuân thủ nghĩa vụ thuế, không những không “bỏ cuộc” vì chính sách mới mà sẵn sàng thay đổi để hoạt động hiệu quả, bền vững hơn.

Tác động tích cực của việc chuyển đổi mô hình không chỉ dừng ở các con số, mà còn thể hiện qua những câu chuyện thành công. Nhiều chủ hộ kinh doanh sau khi chuyển thành giám đốc doanh nghiệp đã nhận thấy bước tiến vững chắc trong hoạt động kinh doanh.

Theo Cục Thuế, nhìn chung, việc chuyển đổi hộ kinh doanh lên doanh nghiệp là một bước đi tất yếu và mang lại lợi ích “đôi bên cùng có lợi”: Hộ kinh doanh nâng tầm mô hình, thụ hưởng đầy đủ quyền lợi và có điều kiện phát triển mạnh hơn; còn nhà nước thì tạo điều kiện mở rộng và phát triển được khu vực kinh tế chính thức.

Điều này thêm khẳng định rằng, chính sách thuế mới đang được thiết kế để hỗ trợ hộ kinh doanh nhỏ, tạo môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và thúc đẩy khu vực này phát triển lành mạnh. Lãnh đạo Cục Thuế cho rằng, chính sự đồng thuận và thấu hiểu giữa người dân và cơ quan quản lý sẽ là nền tảng để mọi chính sách tốt đẹp của Nhà nước đi vào cuộc sống và góp phần quan trọng trong sự phát triển công bằng, minh bạch của các thành phần kinh tế và của Nhà nước.

Tạo nền tảng để doanh nghiệp tư nhân phát triển bền vững

Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, để có được kết quả trên, ngành Thuế đã triển khai rất quyết liệt các giải pháp hướng dẫn, hỗ trợ cho hộ kinh doanh tiếp cận, làm quen với phương thức quản lý mới ngay từ giai đoạn trước và trong năm 2026, thông qua các chiến dịch “60 ngày cao điểm đồng hành cùng hộ kinh doanh chuyển đổi sang kê khai” và gần đây nhất là chương trình “Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế”.

Nhằm đáp ứng yêu cầu thúc đẩy hộ kinh doanh “lớn lên” để thích ứng và phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh mới, một trong những chủ trương đã được thể chế hóa tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 đó là miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm liên tục đối với doanh nghiệp thành lập mới từ hộ, cá nhân kinh doanh (tính từ năm đầu tiên phát sinh thu nhập chịu thuế), giúp hộ kinh doanh giảm áp lực tài chính trong giai đoạn đầu chuyển đổi, tạo dư địa mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển ổn định.

Theo các chuyên gia, việc này đã cho thấy định hướng nhất quán của Nhà nước là thông qua các chính sách thuế như giãn, giảm, miễn, hoãn thuế mà trước đó chỉ dành cho khối doanh nghiệp, nay áp dụng cho hộ kinh doanh để bảo vệ các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, yếu thế và tạo điều kiện khuyến khích khu vực này phát triển bền vững.

Như vậy, Nhà nước đã thông qua các hình thức hỗ trợ về chính sách thuế để tạo sự công bằng với các thành phần kinh tế khác theo định hướng “ai kinh doanh lời nhiều thì nộp thuế nhiều, lời ít nộp ít”, hình thức này đã khắc phục được yếu tố “cào bằng” theo doanh thu ước tính như thuế khoán cũ.

Ông Nguyễn Văn Được - Tổng Giám đốc Công ty TNHH kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, khẳng định các chính sách miễn, giảm thuế, đặc biệt chủ trương bỏ lệ phí môn bài là bước tiến lớn về tư duy phát triển, tạo đòn bẩy quan trọng để khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững trong dài hạn. Quy định này hoàn toàn phù hợp với định hướng hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân, đã và đang tạo động lực thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp rất lớn - khởi đầu cho kỷ nguyên phát triển vượt bậc của dân tộc trong giai đoạn tới.

GS. TS Hoàng Văn Cường, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, Ủy viên Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội, cho rằng các quy định về miễn thuế nêu trên là bước đi quan trọng, thể hiện rõ việc cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Quốc hội về phát triển kinh tế tư nhân, tạo nền tảng dài hạn để doanh nghiệp tư nhân phát triển bền vững.

Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, cùng với việc tham mưu ban hành các chính sách miễn, giảm thuế, ngành Thuế đang nỗ lực tối đa để hộ kinh doanh yên tâm thực hiện nghĩa vụ và phát triển kinh doanh. Ngành Thuế sẽ tiếp tục đồng hành cùng hộ kinh doanh trong suốt năm 2026 cũng như các giai đoạn tiếp theo; mục tiêu không để hộ kinh doanh nào gặp khó khăn khi bước vào kỳ kê khai từ năm 2026.