Sáng 12/3, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã tổ chức họp báo về công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Chú trọng năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn

Tại họp báo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh - Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia nêu rõ, đây là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, đánh dấu sự kết nối dòng chảy liên tục của thể chế dân chủ, nơi toàn thể nhân dân cả nước thực hiện quyền làm chủ của mình, lựa chọn những đại biểu thực sự tiêu biểu, có đủ phẩm chất, năng lực, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân, góp phần xây dựng và củng cố nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của kỳ bầu cử Quốc hội khóa XVI chính là sự đổi mới trong công tác sàng lọc, lựa chọn nhân sự nhằm đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới. Chia sẻ về quy trình lựa chọn nhân sự, bà Tạ Thị Yên - Phó Chánh Văn phòng Thường trực Hội đồng Bầu cử quốc gia khẳng định, việc lựa chọn và sàng lọc ứng cử viên nhiệm kỳ này có nhiều điểm điều chỉnh so với các nhiệm kỳ trước.

Cuộc bầu cử ngày 15/3/2026 đang sẵn sàng để thực sự trở thành một "ngày hội non sông". Ảnh: Đức Thanh

Cụ thể, việc nâng cao tiêu chuẩn và chất lượng của người ứng cử được thực hiện rất chặt chẽ theo Hướng dẫn số 36-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương. Đặc biệt, tiêu chuẩn đối với đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách và những người đang công tác trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội được quy định khắt khe nhằm bảo đảm lựa chọn được những người thật sự tiêu biểu về phẩm chất, năng lực và uy tín. Cơ cấu người ứng cử đã có sự điều chỉnh theo hướng tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, cụ thể là tăng từ 133 đại biểu ở khóa trước lên 145 đại biểu ở khóa này.

Kỳ bầu cử lần này cũng chủ trương mở rộng sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, trí thức và doanh nhân tiêu biểu, nhất là trong các lĩnh vực then chốt như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đồng thời, nhằm hiện thực hóa kỳ vọng đổi mới mạnh mẽ hoạt động lập pháp, một tiêu chí rất quan trọng được đặt ra chính là năng lực chuyên môn và khả năng tham gia xây dựng chính sách pháp luật.

Trong quá trình hiệp thương, các cơ quan đã đặc biệt chú trọng lựa chọn những người có kinh nghiệm thực tiễn trong quản lý nhà nước, nghiên cứu khoa học, hoạt động kinh tế - xã hội hoặc đã tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng chính sách. Theo bà Tạ Thị Yên, sự kết hợp hài hòa giữa yêu cầu về cơ cấu đại diện với tiêu chí nâng cao chất lượng đại biểu sẽ giúp Quốc hội vừa phản ánh đầy đủ tiếng nói của các tầng lớp nhân dân, vừa có đủ năng lực chuyên môn để thực hiện tốt chức năng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

5 người tự ứng cử, thể hiện tính dân chủ rộng mở

Song song với nhân sự từ các cơ quan, tổ chức giới thiệu, cuộc bầu cử lần này còn có 5 ứng cử viên tự ứng cử trong danh sách bầu cử chính thức cuối cùng. Bà Hà Thị Nga - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, những người tự ứng cử này đã thực hiện rất đầy đủ và nghiêm túc các thủ tục theo quy định của Luật Bầu cử. Một tín hiệu rất phấn khởi là tại tất cả những nơi mà 5 ứng cử viên này sinh sống, họ đều nhận được sự tín nhiệm của cử tri, sau đó, hồ sơ tiếp tục được các cơ quan có thẩm quyền xem xét thẩm tra đúng quy định trước khi đưa vào danh sách hiệp thương.

Đánh giá cao ý nghĩa của sự kiện này, bà Hà Thị Nga nhấn mạnh, việc có những người tự ứng cử đại biểu Quốc hội một lần nữa thể hiện và khẳng định quyền công dân đã được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận, cũng thể hiện tính dân chủ rộng mở của quá trình bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp. Nếu những ứng cử viên này nhận được sự tín nhiệm của cử tri qua lá phiếu, họ hoàn toàn có thể trở thành đại biểu Quốc hội để đại diện cho tiếng nói và nguyện vọng chính đáng của cử tri.

Cùng với những bước tiến về nhân sự, cuộc bầu cử lần này còn đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong khâu tổ chức nhờ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Trả lời báo chí, bà Tạ Thị Yên cho hay, việc đẩy mạnh công nghệ thông tin đã giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính minh bạch và tạo thuận lợi tối đa cho cử tri.

Hệ thống quản lý dữ liệu bầu cử và danh sách cử tri đã được các địa phương cập nhật quản lý trên nền tảng số, qua đó giúp việc rà soát, đối chiếu thông tin được nhanh chóng và chính xác. Nhiều địa phương đã chủ động khai thác dữ liệu dân cư và ứng dụng định danh điện tử để hỗ trợ quá trình lập danh sách. Đồng thời, các cổng thông tin điện tử và nền tảng số đã được tận dụng triệt để nhằm công khai tiểu sử tóm tắt, quá trình công tác, thành tích và chương trình hành động của người ứng cử, qua đó bảo đảm cử tri có đủ thông tin cần thiết để cân nhắc lựa chọn.

Dự kiến công bố kết quả bầu cử sớm

Đến thời điểm này, mọi khâu chuẩn bị trên toàn quốc đã cơ bản hoàn tất. Với gần 79 triệu cử tri tham gia bỏ phiếu tại 72.195 khu vực bỏ phiếu, hơn 10.649 cuộc tiếp xúc cử tri đã diễn ra sôi nổi dưới nhiều hình thức trực tiếp và trực tuyến. Các phương án bảo vệ an ninh trật tự, xử lý tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng cũng đã được triển khai đồng bộ, chặt chẽ.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đồng bộ, cuộc bầu cử ngày 15/3/2026 đang sẵn sàng để thực sự trở thành một "ngày hội non sông", một sự kiện chính trị pháp lý thể hiện nền dân chủ của nước nhà ngày càng được phát huy vững mạnh.

Việc công bố kết quả và danh sách người trúng cử sẽ thực hiện chậm nhất là vào ngày 25/3 theo luật định. Tuy nhiên, Hội đồng Bầu cử quốc gia dự kiến có thể công bố sớm hơn.

Sau khi có kết quả chính thức, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội sẽ chuẩn bị điều kiện để tổ chức Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, trong đó Quốc hội sẽ thực hiện các nội dung quan trọng về tổ chức bộ máy nhà nước và kiện toàn các chức danh lãnh đạo theo quy định.