Mỗi doanh nghiệp chọn một “lối đi” riêng

Tổng hợp số liệu của Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) giai đoạn từ năm 2020 đến hết tháng 1/2026 cho thấy, cơ cấu doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Trong đó, tỷ trọng phí bảo hiểm sức khỏe tăng mạnh từ 32,24% lên 41,96%, duy trì vị trí trụ cột của thị trường, thay vì ngang bằng bảo hiểm xe cơ giới như trước đây.

Ngược lại, bảo hiểm xe cơ giới giảm từ 30,53% xuống 21,84%, phản ánh mức độ cạnh tranh cao và đà tăng trưởng chậm lại. Bảo hiểm cháy nổ tăng tỷ trọng từ 11,34% lên 15,4%. Ngoài ra, các nghiệp vụ khác chiếm tỷ trọng nhỏ.

Báo cáo tài chính năm 2025 do các doanh nghiệp bảo hiểm niêm yết công bố cũng thể hiện cơ cấu nghiệp vụ và sự khác biệt rõ về chiến lược tại mỗi doanh nghiệp.

Đồ họa: Ánh Tuyết

Đơn cử, Bảo hiểm DBV tập trung chủ yếu vào nghiệp vụ xe cơ giới, với doanh thu phí bảo hiểm gốc năm 2025 đạt 2.627 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng lớn (63%). Tiếp đến là bảo hiểm con người với hơn 736 tỷ đồng (17,6%); bảo hiểm cháy nổ đạt gần 360 tỷ đồng (8,6%).

Bảo hiểm MB (MIC) duy trì danh mục đa trụ cột, với quy mô lớn ở bảo hiểm xe cơ giới, đạt 1.754 tỷ đồng (32%); phí bảo hiểm con người đạt 1.652,7 tỷ đồng (30,2%); đồng thời có quy mô đáng kể ở bảo hiểm tài sản, với 837 tỷ đồng (15,3%)...

"Chúng tôi phát triển các sản phẩm và giải pháp bảo hiểm hướng tới bảo vệ tài sản, con người và cộng đồng trước các rủi ro khí hậu, thiên tai, tai nạn và biến động xã hội" - lãnh đạo MIC nhấn mạnh.

Nhận định về những phân khúc bảo hiểm phi nhân thọ có khả năng tăng trưởng khả quan trong năm 2026, lãnh đạo Bảo hiểm DBV cho rằng, khi quy mô nền kinh tế tiếp tục mở rộng, nhu cầu quản trị rủi ro của doanh nghiệp và người dân cũng sẽ gia tăng. Theo đó, các mảng nổi bật gồm: bảo hiểm xe cơ giới, tài sản - kỹ thuật, bảo hiểm sức khỏe cùng các sản phẩm liên quan đến chuỗi cung ứng, logistics và hạ tầng.

Trong khi đó, lãnh đạo Bảo hiểm BSH kỳ vọng, thị trường bảo hiểm phi nhân thọ sẽ chứng kiến “cú hích” rõ rệt năm nay, khi nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng. Theo đó, bảo hiểm con người và phúc lợi sức khỏe tiếp tục nổi bật, bởi đây là phân khúc có “cầu thật” và tỷ trọng lớn, phản ánh ưu tiên của doanh nghiệp đối với năng suất và ổn định nhân sự.

Có sản phẩm "mồi" để dẫn khách

Dù bảo hiểm sức khỏe vẫn chiếm tỷ trọng lớn, khoảng 30 - 40% toàn ngành, nhưng giữa các doanh nghiệp có sự khác biệt rõ rệt, có đơn vị chỉ duy trì 10 - 20% để tập trung vào nghiệp vụ khác, trong khi có doanh nghiệp đẩy tỷ trọng lên tới 66%.

Lý giải sự khác biệt này, theo ông Trần Nguyên Đán - Viện trưởng Học viện Đào tạo bảo hiểm và quản trị rủi ro tài chính, trong thực tế, cơ cấu nghiệp vụ bảo hiểm phụ thuộc vào chiến lược và kênh bán hàng của mỗi doanh nghiệp.

Theo đó, nếu doanh nghiệp có hệ thống phân phối rộng và hợp tác tốt, đặc biệt với các ngân hàng hoặc hệ sinh thái lớn, thì sẽ khai thác mạnh mảng bán lẻ. Đơn cử, OPES tận dụng vào tệp khách hàng trong hệ sinh thái của VPBank để phát triển các sản phẩm bảo hiểm cá nhân như bảo hiểm xe ô tô, bảo hiểm tai nạn con người, bảo hiểm sức khỏe. Ngược lại, những doanh nghiệp không có kênh bán lẻ mạnh thường tập trung vào mảng dự án.

Cũng theo vị chuyên gia này, kinh doanh bảo hiểm sức khỏe là nghiệp vụ lỗ tại nhiều doanh nghiệp, nhưng vẫn được duy trì như “sản phẩm dẫn”. Chẳng hạn, một nhà máy có 1.000 lao động, mỗi người đóng phí khoảng 2,5 triệu đồng, tổng phí bảo hiểm sức khỏe chỉ khoảng 2,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhà máy đó có giá trị tài sản lên tới hàng trăm tỷ đồng; nếu mua bảo hiểm tài sản, thì doanh nghiệp bảo hiểm thu thêm vài tỷ đồng, trong khi rủi ro bồi thường lại thấp hơn.

Bên cạnh đó, bảo hiểm cháy nổ thường có biên lợi nhuận cao, do quy định nghiêm ngặt về phòng cháy, chữa cháy, nên doanh nghiệp bảo hiểm cũng giảm rủi ro.

"Dù mảng sức khỏe có thể bồi thường tới 130%, doanh nghiệp vẫn bù được nhờ lợi nhuận từ bảo hiểm tài sản" - ông Đán nêu rõ thực tế.

Về vấn đề này, một lãnh đạo doanh nghiệp phi nhân thọ từng giãi bày, trước đây, nhiều công ty bảo hiểm, đặc biệt là nhóm quy mô nhỏ, thường cạnh tranh bằng việc giảm phí, kể cả chấp nhận kinh doanh những mảng có biên lợi nhuận thấp. Cách làm này giống như “xây lâu đài trên cát”. Vì vậy, doanh nghiệp cần phải tái cấu trúc để xây dựng lại nền móng thật sự vững chắc, dù việc triển khai sẽ tốn kém và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Ông Đán chia sẻ, bảo hiểm xe cơ giới và tai nạn con người dễ biến động, thậm chí thua lỗ nếu không kiểm soát tốt. Mỗi doanh nghiệp bảo hiểm cần xây dựng chiến lược riêng, kết hợp các nghiệp vụ để cân bằng giữa tăng trưởng và lợi nhuận.

Theo đó, doanh nghiệp sẽ chấp nhận có những nghiệp vụ lỗ và sử dụng chúng như “sản phẩm dẫn” để tiếp cận, từ đó, khai thác các sản phẩm có biên lợi nhuận cao hơn./.