Doanh nghiệp lớn nhập cuộc, đường đua bắt đầu nóng

Với việc ban hành Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP, lần đầu tiên, tài sản số được đặt trong khuôn khổ pháp luật, có cơ chế cấp phép, giám sát và tích hợp vào hệ thống tài chính quốc gia.

Ngay sau đó, nhiều công ty chứng khoán và ngân hàng lớn đã công bố kế hoạch tham gia thành lập pháp nhân vận hành sàn giao dịch tài sản số. Trong số này, có Ngân hàng Quân đội (MB), Chứng khoán Kỹ thương (TCBS), Chứng khoán SSI, Chứng khoán VPBank (VPBankS), Chứng khoán HD, Chứng khoán VIX, Công ty cổ phần Đầu tư HVA…

Việt Nam hiện có khá nhiều người đầu tư tài sản mã hóa, trong đó chủ yếu là Bitcoin và một số tiền mã hóa khác. Ảnh tư liệu

Mới nhất, CTCP Chứng khoán HD (HDS) lấy ý kiến cổ đông về phương án chào bán 365 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu nhằm tăng vốn điều lệ lên hơn 5.100 tỷ đồng. HDS dự kiến chi 1.470 tỷ đồng góp vốn thành lập Công ty cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa HD và sẽ triển khai sau khi nâng vốn điều lệ đạt 10.000 tỷ đồng.

Trước đó, nhiều công ty chứng khoán lớn đã sớm rót vốn thành lập doanh nghiệp vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa. CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX) được thành lập với vốn điều lệ 25 tỷ đồng, trong đó VPBankS góp 11% vốn.

Cuối tháng 8/2025, CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa VIX (VIXEX) được thành lập với vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng. Cổ đông sáng lập gồm Chứng khoán VIX (15%), FTG Việt Nam (64,5%) và CTCP Truyền thông - Máy tính - Điều khiển 3C (20,5%). Xa hơn, CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Techcom (TCEX) - doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Techcombank - được thành lập từ tháng 5/2025.

Thậm chí, một số công ty đã chuẩn bị cho "cuộc chơi" này từ nhiều năm trước. Điển hình là SSI khi thành lập CTCP Công nghệ số SSI (SSI Digital - SSID) từ năm 2022. Mới đây, SSID cùng Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI ký hợp tác với 2 công ty tài sản số Tether, U2U Network và Amazon Web Services (AWS) nhằm thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái hạ tầng tài chính số, blockchain và điện toán đám mây tại Việt Nam.

Trong khi đó, MB ký biên bản ghi nhớ hợp tác kỹ thuật với Dunamu - đơn vị vận hành sàn Upbit, một trong 3 nền tảng tiền điện tử lớn nhất toàn cầu. Dunamu sẽ hỗ trợ MB thành lập sàn giao dịch tiền mã hóa tại Việt Nam, tham gia xây dựng hệ thống, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và chuyển giao công nghệ vận hành.

Ngoài ra, thị trường còn ghi nhận thêm một công ty liên quan đến tài sản mã hóa. Cụ thể, CTCP Kinh doanh Tiền mã hóa và Tài sản mã hóa Vimexchange được thành lập ngày 5/6/2025, vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng, với sự góp vốn của nhiều tên tuổi quen thuộc. Cổ đông lớn nhất là Công ty cổ phần Tập đoàn Dược phẩm Vimedimex (Vimedimex Group) sở hữu 50% vốn. Bên cạnh đó, còn có sự xuất hiện của CTCP Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải với tỷ lệ góp 10% và CTCP Chứng khoán Hòa Bình (HBS) góp 2%.

Cơ hội lớn, song thách thức không nhỏ

Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang ở giai đoạn khởi động. Danh sách doanh nghiệp muốn tham gia trải rộng từ công ty chứng khoán, ngân hàng đến doanh nghiệp công nghệ. Họ đang chuẩn bị cho một cuộc đua dài hơi với tiềm năng định hình tương lai dòng vốn số.

Ông Phan Đức Trung - Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) nhận định, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP được ban hành tạo ra một thị trường minh bạch, hạn chế hoạt động lừa đảo tài chính, các "nhóm kín" cũng sẽ không còn. "Nhà đầu tư có thể tham gia thị trường qua các kênh gọi vốn công khai thông qua sàn giao dịch" - ông Trung nói.

Theo Chủ tịch VBA, thách thức lớn nhất hiện nay là nguồn nhân lực. Trên thị trường chủ yếu vẫn là nhà đầu tư tự phát, trong khi nhân sự có kỹ năng vận hành thị trường, tuân thủ luật, phòng chống rửa tiền còn rất thiếu.

Đánh giá việc yêu cầu nhà đầu tư mở tài khoản trong nước là một bước tiến, giúp thị trường có sự tham gia chuyên nghiệp, bảo đảm tuân thủ pháp luật và minh bạch hơn so với việc giao dịch trên sàn quốc tế, song ông Trung cũng chỉ ra, quy định chỉ chào bán tài sản mã hóa cho nhà đầu tư nước ngoài có thể giảm tính hấp dẫn của thị trường trong giai đoạn đầu. Do đó, các doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược sản phẩm, nâng cao tính cạnh tranh để thu hút nhà đầu tư quốc tế.

Ngoài ra, ông Trung cho rằng, yếu tố cốt lõi để đánh giá hiệu quả sau 5 năm thí điểm là các đơn vị cung cấp dịch vụ có “sống sót” được hay không. Điều quan trọng là các sàn được cấp phép tại Việt Nam phải chứng minh được 3 điều: tuân thủ pháp luật, duy trì khách hàng và xây dựng đội ngũ vận hành. Khi họ tồn tại, cơ quan quản lý mới có dữ liệu và kinh nghiệm để xây dựng một bộ luật hoàn chỉnh. Nói cách khác, giai đoạn thí điểm này cũng chính là “thí nghiệm” để Nhà nước kiểm chứng, từ đó xây dựng khung pháp luật phù hợp. Doanh nghiệp bỏ vốn 10.000 tỷ đồng, nếu sau 3 năm vẫn vận hành tốt, đóng góp thuế đầy đủ, thì sẽ nhận được sự ủng hộ và tạo tiền đề để luật hóa toàn diện.