Thuế hộ kinh doanh “đại cải tổ” vì quyền lợi người dân

Khi nào phải đăng ký kinh doanh?

Theo quy định mới, Chính phủ tiếp tục tạo điều kiện cho các mô hình kinh doanh nhỏ lẻ, tự cung tự cấp. Những người làm nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối; bán hàng rong, buôn chuyến, kinh doanh lưu động hoặc thời vụ hoặc cá nhân làm dịch vụ có thu nhập thấp không bắt buộc phải đăng ký kinh doanh. Tuy nhiên, dù không cần đăng ký kinh doanh, nếu có phát sinh doanh thu, người dân vẫn cần đăng ký thuế để được cấp mã số thuế. Đây là cơ sở quan trọng để được hưởng các chính sách ưu đãi, đặc biệt là ngưỡng miễn thuế 500 triệu đồng.

Đối với các trường hợp kinh doanh ổn định, có quy mô rõ ràng, người dân phải thực hiện đăng ký thuế cùng với đăng ký kinh doanh theo cơ chế một cửa liên thông. Mỗi cá nhân hoặc hộ gia đình chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trên toàn quốc.

Công chức Thuế TP. Hà Nội hướng dẫn hộ kinh doanh kê khai thuế. Ảnh: Dũng Minh

Lưu ý, trong quá trình hoạt động kinh doanh, người dân cần chú ý một số quy định quan trọng:

Khi mở thêm địa điểm kinh doanh, phải thông báo cho cơ quan thuế trong vòng 10 ngày làm việc kể từ khi địa điểm mới đi vào hoạt động.

Nếu chỉ bán hàng online, không có cửa hàng trực tiếp, hộ kinh doanh (HKD) có thể đăng ký địa điểm kinh doanh tại nơi cư trú.

Khi có thay đổi thông tin, trong thời hạn 10 ngày, HKD phải cập nhật nội dung thay đổi với cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. Trường hợp tạm ngừng hoạt động từ 30 ngày trở lên phải thông báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trước ít nhất 3 ngày làm việc. Nếu HKD không thuộc diện đăng ký kinh doanh, nhưng đã đăng ký thuế, phải gửi thông báo tạm ngừng tới cơ quan thuế chậm nhất 1 ngày làm việc trước khi dừng hoạt động và sẽ không phải nộp hồ sơ khai thuế trong khoảng thời gian tạm ngừng (trừ trường hợp HKD tạm ngừng không trọn tháng, hoặc không trọn quý).

Khi quyết định chấm dứt hoạt động kinh doanh, HKD phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế, bao gồm nghĩa vụ tài chính và hồ sơ khai thuế trước khi thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế và thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh.

Đặc biệt, từ năm 2026, HKD bắt buộc phải thông báo tài khoản ngân hàng cho cơ quan thuế bằng việc nộp mẫu 01/BK-STK qua phương thức điện tử. Việc này nhằm tăng tính minh bạch trong quản lý và thuận tiện cho các giao dịch. Các mốc thời gian HKD cần nhớ để nộp đúng hạn thông báo số tài khoản ngân hàng: đối với hộ, cá nhân kinh doanh đang hoạt động và thuộc diện nộp thuế, thực hiện gửi thông báo cùng với tờ khai thuế đầu tiên của năm 2026; trường hợp có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống (không thuộc diện nộp thuế), thời hạn nộp chậm nhất là ngày 20/4/2026; đối với hộ, cá nhân mới ra kinh doanh, gửi thông báo kèm theo hồ sơ khai thuế, hoặc thông báo doanh thu ban đầu; khi có thay đổi thông tin tài khoản hoặc ví điện tử phải kịp thời cập nhật với cơ quan thuế.

Các nhóm đối tượng hộ kinh doanh

Theo quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP và các văn bản liên quan, hộ và cá nhân kinh doanh được chia thành 3 nhóm, tương ứng với nghĩa vụ thuế, chế độ kế toán và phương thức kê khai khác nhau.

Nhóm 1, doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống. Đây là nhóm được ưu tiên nhiều nhất. Người kinh doanh không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thu nhập cá nhân (TNCN), chỉ cần thông báo doanh thu mỗi năm một lần chậm nhất ngày 31/01 năm sau. Việc ghi chép cũng rất đơn giản, chỉ cần một sổ duy nhất (Sổ S1a) và không bắt buộc sử dụng hoá đơn điện tử. Tuy nhiên, nếu mới kinh doanh, HKD sẽ phải thông báo doanh thu 2 lần: 6 tháng đầu năm (trước 31/7) và 6 tháng cuối năm (trước 31/1 năm sau). Một điểm lưu ý quan trọng là ngay khi doanh thu lũy kế trong năm vượt 500 triệu đồng, HKD phải chuyển sang Nhóm 2 và chuyển đổi sang sổ kế toán S2a.

Nhóm 2, doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm. Nhóm này phải nộp thuế với thuế GTGT được tính theo tỷ lệ % trên doanh thu tùy ngành nghề, còn thuế thu nhập cá nhân thì được lựa chọn 1 trong 2 phương pháp: tính theo tỷ lệ % trên doanh thu sau khi trừ 500 triệu đồng, hoặc tính theo thu nhập thực tế (doanh thu trừ chi phí) với thuế suất 15%.

Nhóm này được yêu cầu hệ thống sổ sách đầy đủ và áp dụng ổn định trong 2 năm. Việc sử dụng hóa đơn điện tử được khuyến khích và sẽ bắt buộc nếu doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên, nếu kết thúc năm mà doanh thu thực tế vượt 3 tỷ đồng, từ năm tiếp theo phải chuyển sang phương pháp tính thuế như Nhóm 3.

Nhóm 3, doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm. Đây là nhóm HKD quy mô lớn, phải thực hiện đầy đủ hệ thống 4 sổ kế toán, hóa đơn chứng từ. Việc tính thuế được thực hiện chặt chẽ hơn, yêu cầu rõ ràng về chi phí, thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên và thuế TNCN bắt buộc tính theo thu nhập thực tế (doanh thu trừ chi phí).

Trong năm 2026, để tạo điều kiện cho hộ kinh doanh, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của các tháng 1, 2, 3 của năm 2026 được gia hạn đến ngày 20/4/2026.