Thông quan hàng hóa tại cảng Cát Lái, quận 2, TP. Hồ Chí Minh. Ảnh ĐD

Có thể triển khai trên quy mô toàn quốc

Cảng Cát Lái (quận 2, TP. Hồ Chí Minh) là cảng có sản lượng hàng hóa khai thác chiếm 50% khối lượng hàng hóa xuất nhập khẩu qua cảng biển cả nước và chiếm hơn 80% sản lượng hàng hóa tại các cảng biển TP. Hồ Chí Minh; có tốc độ tăng trưởng hàng năm hơn 10% nhưng kết cấu cơ sở hạ tầng giao thông không đáp ứng kịp tốc độ tăng trưởng của sản lượng hàng hóa lưu thông qua cảng. Sự bất cập này gây ra tình trạng ùn tắc hàng hóa và ảnh hưởng đến hoạt động giao thông tại các khu vực lân cận, dẫn đến giảm hiệu quả hoạt động giao nhận hàng hóa trong khu vực cảng.

Từ thực trạng trên, Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh đã xây dựng giải pháp thực hiện đề án “Tạo thuận lợi thương mại: Thủ tục hải quan trong hoạt động logistics và chống ùn tắc hàng hóa xuất nhập khẩu tại cảng Cát Lái”, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động logisitcs thông qua việc đơn giản các khâu thủ tục giao nhận, rút ngắn thời gian thông quan, giúp giảm thời gian, chi phí cho DN.

Theo chia sẻ của một cán bộ trong Tổ xây dựng và triển khai đề án, công tác chuẩn bị cho việc triển khai thực hiện đề án như đánh giá thực trạng thủ tục hải quan và thủ tục giao nhận hàng tại cảng Cát Lái để đề xuất các giải pháp cụ thể cho cơ quan hải quan và Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn; xây dựng mô hình bộ phận làm thủ tục hải quan và thủ tục giao nhận đảm bảo tối ưu tạo thuận lợi cho DN nhận hàng tại cảng; đưa vào hoạt động phần mềm để giải quyết thủ tục và công khai, minh bạch, thời gian xử lý của từng khâu nghiệp vụ… đều đã hoàn tất.

Các DN được chọn thực hiện sẽ được cơ quan hải quan bố trí dây chuyền riêng để làm thủ tục; đồng thời được Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn hỗ trợ trong quá trình giao nhận như có khu vực riêng, giao nhận hàng không cần hạ bãi, có luồng riêng nhằm đơn giản hóa thủ tục, giảm thời gian và chi phí…

"Việc làm thủ tục được thực hiện bởi nhóm công chức hải quan chuyên trách phối hợp với nhân viên Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn. Người đi làm thủ tục cũng không phải xếp hàng chờ đợi, không phải di chuyển nhiều nơi, hạn chế tiếp xúc trực tiếp giữa công chức hải quan, nhân viên cảng do khâu làm thủ tục đều thực hiện bằng phương thức điện tử… Nhìn chung, đây là mô hình thông quan mới và một khi hiệu quả sẽ là cơ sở để triển khai áp dụng trên khắp cả nước sắp tới” – vị cán bộ hải quan cho biết.

Lãnh đạo Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh đối thoại, gỡ vướng cho doanh nghiệp Anh quốc. Ảnh ĐD

Thông quan liên tục 24/7

Sau thời gian dài chuẩn bị, hiện tại Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh và Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đã sắp xếp được khu vực áp dụng cho các DN được chọn. Theo mô hình này, việc thực hiện thủ tục hải quan, thủ tục giao nhận hàng hóa sẽ được tổ chức theo hướng tập trung, khép kín, đồng bộ từ khâu đăng ký tờ khai hải quan, đăng ký phương án nhận hàng cho đến khi hàng ra khỏi cảng, DN cũng có thể chủ động đăng ký thời điểm giao hàng cũng như nhận hàng…

Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh và Tổng công ty Tân cảng Sài Gòn cũng thiết lập một kênh trao đổi thông tin riêng với DN. Với kênh thông tin này, người khai hải quan sẽ thông báo cho cơ quan hải quan và Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn các thông tin cơ bản về phân luồng tờ khai, phương án nhận hàng, thời gian nhận hàng… Trên cơ sở thông tin nhận được, tùy theo chức năng, mỗi đơn vị sẽ triển khai phương án, bố trí nhân sự thực hiện thủ tục cho DN.

Ngoài ra, để khắc phục tình trạng hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông vận tải tại khu vực luôn trong trình trạng quá tải, ùn tắc giao thông xảy ra thường xuyên, không đáp ứng được nhu cầu vận chuyển liên tục và thông suốt, tạo điều kiện thuận lợi cho DN sắp xếp vận chuyển hàng hóa theo năng lực và phù hợp với cơ sở hạ tầng giao thông xung quanh cảng Cát Lái, cơ quan hải quan sẽ bố trí công chức thực hiện thủ tục 24/7 chia làm 3 ca nhằm giúp hàng hóa lưu thông liên tục, không dừng, đáp ứng nhu cầu nhận hàng hóa vào thời gian ngoài giờ hành chính của các DN xuất nhập khẩu.

“Theo tính toán, đề án sẽ giúp DN làm thủ tục thông quan rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, thời gian chờ đợi làm hồ sơ, thời gian luân chuyển hồ sơ giữa các bộ phận hải quan, thời gian kiểm tra hàng hóa…, đồng thời tiết giảm các loại chi phí như nâng hạ container tại bãi (400.000 đồng/container), chi phí lưu container (300.000 đồng/container/ngày), giảm chi phí đảo chuyển container (300.000 đồng/container), chi phí phục vụ kiểm tra thủ công bốc xếp (1 triệu đồng/container), chi phí đi lại, các loại chi phí không chính thức khác và cả chi phí chung toàn xã hội…” – ông Đinh Ngọc Thắng, Cục trưởng Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh khẳng định./.

Đỗ Doãn