Hành trang ý nghĩa từ 40 năm Đổi mới

Trong tiến trình gần một thế kỷ lãnh đạo cách mạng Việt Nam, mỗi kỳ Đại hội của Đảng đều đánh dấu những bước ngoặt quan trọng, định hình phương hướng phát triển của đất nước trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể.

Đại hội XIII của Đảng diễn ra và được triển khai trong một bối cảnh đặc biệt chưa từng có tiền lệ, với tình hình thế giới biến động nhanh, phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gay gắt; đại dịch Covid-19 gây ra những hệ lụy sâu rộng về kinh tế, xã hội; các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng. Theo Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hoà Bình, đây là những phép thử vô cùng khó khăn, nhất là đối với bản lĩnh và trí tuệ của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta.

UBND TP. Hà Nội và Tập đoàn FPT khởi công Dự án Khu công viên công nghệ số và hỗn hợp ngày 16/1/2026. Ảnh: Hồ Hạ

“Nhưng chính trong gian khó, bản lĩnh, trí tuệ con người Việt Nam lại càng tỏa sáng. Với tinh thần biến nguy thành cơ, dưới sự lãnh đạo sáng suốt, toàn diện của Đảng, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ và sự chung sức, đồng lòng của toàn dân, chúng ta đã vượt qua khó khăn, thách thức, hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và đạt kết quả toàn diện trên nhiều lĩnh vực” - Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình cho biết.

Về kinh tế, nhiệm kỳ Đại hội XIII ghi dấu bằng khả năng phục hồi và tăng trưởng bứt phá, các cân đối lớn được đảm bảo. Năm 2025, GDP tăng ấn tượng 8,02%, đưa bình quân cả giai đoạn đạt mức cao hàng đầu khu vực (6,3%). Quy mô kinh tế đạt trên 514 tỷ USD (xếp thứ 32 thế giới), thu nhập bình quân đầu người vượt mốc 5.000 USD. Các chỉ số về lạm phát, thu ngân sách nhà nước, nợ công, thu hút đầu tư… khẳng định nội lực mạnh mẽ của nền kinh tế.

Những kết quả đó không chỉ phản ánh nỗ lực điều hành kinh tế linh hoạt của Chính phủ, mà còn khẳng định tính đúng đắn của mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, được hình thành, kiểm nghiệm và hoàn thiện qua thực tiễn 40 năm Đổi mới.

GS.TS Ahn Kyong Hwan - học giả Hàn Quốc đã gần 40 năm sống và làm việc tại Việt Nam nhận định rằng, từ một nước nông nghiệp lạc hậu, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trên mọi lĩnh vực, đặc biệt là kinh tế. Theo ông, thành công của chính sách Đổi mới bắt nguồn từ những quyết định sáng suốt của các nhà lãnh đạo Việt Nam, cùng với việc chủ động hội nhập và thu hút hiệu quả nguồn lực đầu tư quốc tế.

Song song với phát triển kinh tế, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong nhiệm kỳ XIII tiếp tục được đẩy mạnh với quyết tâm cao. Củng cố niềm tin của xã hội, thể hiện quyết tâm tự đổi mới, tự chỉnh đốn của Đảng để vươn lên hoàn thành nhiệm vụ mà lịch sử và dân tộc đặt ra cho Đảng.

Một dấu ấn có ý nghĩa đặc biệt của nhiệm kỳ Đại hội XIII là việc tổng kết sâu sắc 40 năm Đổi mới và đúc rút 5 bài học kinh nghiệm lớn trình Đại hội XIV. Đó là những bài học về: kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam; thực hành triệt để quan điểm “lấy dân làm gốc”; bám sát thực tiễn, dự báo đúng tình hình để có chính sách phù hợp; và không ngừng đổi mới tư duy, nhất là tư duy chiến lược.

Những bài học này không chỉ là sự tổng kết quá khứ, mà còn đóng vai trò kim chỉ nam cho chặng đường phát triển tiếp theo, khi đất nước bước vào “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Theo TS. Nguyễn Sỹ Dũng - nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, ý nghĩa lớn nhất của 40 năm Đổi mới là đã củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, vào con đường phát triển mà đất nước đã lựa chọn, và vào chính năng lực vươn lên của dân tộc mình. Niềm tin ấy không đến từ lời hứa, mà được tạo nên từ những đổi thay cụ thể trong đời sống, từ sự ổn định chính trị - xã hội, từ vị thế quốc gia ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế.

Bước nhảy vọt về tư duy phát triển và quản trị

Từ nền tảng đó, Đại hội XIV của Đảng được kỳ vọng sẽ là dấu mốc mở ra một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, hiệu quả quản trị và khát vọng phát triển. Không chỉ xác định phương hướng, nhiệm vụ cho nhiệm kỳ 2026 - 2030, Đại hội XIV còn đặt trong tổng thể tầm nhìn đến năm 2045 - thời điểm kỷ niệm 100 năm thành lập nước, khi Việt Nam phấn đấu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao. Đây là mục tiêu lớn, đòi hỏi sự kế thừa nhất quán, đồng thời phải có những đột phá mạnh mẽ về tư duy, thể chế và cách thức tổ chức thực hiện.

Trong nhiều nội dung mới về công tác chuẩn bị cho Đại hội XIV, một điểm mới đáng chú ý là việc tích hợp các báo cáo chính trị, báo cáo kinh tế - xã hội và báo cáo xây dựng Đảng thành một Báo cáo chính trị. Việc tích hợp này thể hiện tinh thần tiếp tục đổi mới về cách xây dựng văn kiện, xuất phát từ thực tiễn mới của đất nước, sự phát triển nhận thức lý luận và tổ chức thực hiện của Đảng, bảo đảm sự nhất quán về nội dung; ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện.

Theo Ủy viên Bộ Chính trị Nguyễn Xuân Thắng - Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, lần đầu tiên Báo cáo chính trị sẽ kèm với chương trình hành động rất cụ thể, thể hiện tất cả những nội dung mới trong báo cáo chính trị nhưng “rõ người, rõ việc, rõ nguồn lực và thời gian thực hiện”. Qua đó, đảm bảo các Nghị quyết được triển khai nhanh chóng, sớm đi vào cuộc sống.

Về tư duy phát triển, dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV đánh dấu một bước nhảy vọt khi chắt lọc, cập nhật các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, các quyết sách chiến lược đột phá trong các nghị quyết của Bộ Chính trị được ban hành từ cuối năm 2024 đến nay, những nghị quyết mang tính chất "đòn bẩy" để vận hành thực hiện ngay trước và sau Đại hội.

Có thể nói, chặng đường từ Đại hội XIII đến Đại hội XIV cho thấy sự kế thừa và phát triển nhất quán trong tư duy và hành động của Đảng. Những thành tựu của nhiệm kỳ Đại hội XIII đã tạo dựng nền tảng quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội và đối ngoại. Nhiệm kỳ Đại hội XIV được kỳ vọng sẽ mở ra một chặng đường phát triển mới, mang tính bứt phá về chất lượng, hiệu quả và chiều sâu. Đây không chỉ là bước chuyển về mục tiêu phát triển, mà còn là bước chuyển về tư duy quản trị và phương thức lãnh đạo, nhằm đáp ứng yêu cầu của một giai đoạn phát triển cao hơn.