Dự án điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện Đa Mi – Hàm Thuận - dự án có quy mô lớn nhất ở Việt Nam cũng như ở khu vực Đông Nam Á do ADB tài trợ.

* PV: Đại dịch Covid-19 đã gây ra những tác động nặng nề tới kinh tế thế giới, trong đó có Việt Nam, ADB đã có những hỗ trợ gì cho Việt Nam trong cuộc chiến chống lại đại dịch, khôi phục kinh tế, thưa ông?

- Ông Andrew Jeffries: Ngay từ khi đại dịch bùng phát, ADB đã cung cấp một khoản hỗ trợ khoảng 500.000 USD nhằm trang bị các thiết bị bảo hộ cá nhân cho các cán bộ y tế tại Việt Nam. Đối với khu vực, chúng tôi cũng triển khai chương trình mang tên Hỗ trợ ngân sách tùy chọn để ứng phó với đại dịch Covid-19, với các khoản hỗ trợ về mặt ngân sách, khoản vay nhằm giúp các chính phủ kích thích tăng trưởng cũng như phục hồi kinh tế sau đại dịch. Với Việt Nam, ADB sẵn sàng hỗ trợ khoản vay khoảng 500 triệu USD. Chương trình hỗ trợ ngân sách này sẽ có giá trị cho đến giữa năm sau. Trong thời gian qua, Chính phủ Việt Nam đã nỗ lực bù đắp các khoản thâm hụt ngân sách do đại dịch Covid-19 bằng cách phát hành trái phiếu. Chính vì vậy, hiện tại Chính phủ Việt Nam vẫn chưa cần đến khoản vay này từ ADB.

Ông Andrew Jeffries

* PV: Được biết, tỷ lệ giải ngân các chương trình dự án của ADB tại Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2020 chỉ đạt 36%. ADB sẽ có hỗ trợ gì để thúc đẩy quá trình giải ngân số vốn còn lại?

- Ông Andrew Jeffries: Cho phép tôi được giải thích cụ thể hơn về vấn đề giải ngân vốn vay cho các dự án do ADB tài trợ. ADB đã thống nhất với Chính phủ Việt Nam trong việc triển khai giải ngân số tiền là 400 triệu USD vào cuối năm nay. Do khoản đầu tư tư nhân đã chậm lại trong đại dịch, đầu tư công càng trở nên quan trọng hơn, tính đến thời điểm 1/10/2020, chúng tôi đã giải ngân khoảng 300 triệu USD, tương đương 75% số vốn. Như vậy đến cuối năm, chúng tôi sẽ giải ngân hết số vốn đã cam kết giải ngân trong năm nay. Để vốn đầu tư cho các dự án được giải ngân một cách hiệu quả, chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng như hợp tác với các bên vay của ADB. ADB cũng đã đưa vào sử dụng một hệ thống giải ngân trực tuyến hiệu quả hơn. Chúng tôi đang hợp tác rất chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam trong việc giải ngân các khoản vay đó.

Hiện nay, việc giải ngân vốn ODA từ một số đối tác của Việt Nam còn khá chậm. Có nhiều lý do cho vấn đề này. Đôi khi, đó là các dự án đầu tư cho các cơ sở hạ tầng. Họ cung cấp tài chính khi đã được thực hiện khối lượng công việc theo mốc thời gian, nếu như không đạt được các mốc đã đề ra, quá trình giải ngân sẽ chậm lại. ADB cũng như nhiều đối tác của chúng tôi đang nỗ lực nhằm đảm bảo các dự án đều đạt tiến độ giải ngân đã đề ra.

* PV: Trong cuộc làm việc với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vào tháng 9 vừa qua, hai bên có nhắc tới đề xuất khoản vay hỗ trợ ngân sách của ADB cho Việt Nam trị giá khoảng 900 triệu USD. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về điều này?

- Ông Andrew Jeffries: Như tôi đã chia sẻ, đó là chương trình hỗ trợ ứng phó với đại dịch Covid-19 của ADB. Chúng tôi sẵn sàng cung cấp một khoản hỗ trợ vay vốn khoảng 500 triệu USD cho Chính phủ Việt Nam. Đó vẫn là đề xuất của chúng tôi, và khi cần thiết chúng tôi còn có thể hỗ trợ Việt Nam vay khoảng 1 tỷ đến 1,5 tỷ USD, tùy thuộc vào các dự án. Về khoản vay chính sách hỗ trợ trực tiếp cho ngân sách, hai bên thống nhất 2 khoản vay hỗ trợ ngân sách của ADB dành cho lĩnh vực tài chính của Việt Nam có giá trị khoảng 200 triệu USD cho mỗi dự án. Nếu như Chính phủ Việt Nam quyết định triển khai những dự án đó, tổng số vốn cam kết của chúng tôi sẽ là 900 triệu USD trong năm tài chính 2020.

* PV: Vậy định hướng hợp tác giữa ADB và Việt Nam trong thời gian tới ra sao và những ưu tiên trong nhiệm kỳ công tác của ông tại Việt Nam là gì, thưa ông?

- Ông Andrew Jeffries: Việt Nam hiện nay đang hoàn tất xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 2021 - 2025. Chúng tôi sẽ thay đổi chiến lược của mình phù hợp với kế hoạch phát triển của Việt Nam cũng như đáp ứng với những ưu tiên của Việt Nam. Chúng tôi sẽ hỗ trợ các khoản vay cho dự án giao thông, trong đó có giao thông nông thôn, xử lý rác và nước thải đô thị, quản trị lũ lụt và vẫn tiếp tục tham gia các dự án giao thông quy mô lớn tại cả Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh như hệ thống tàu điện ngầm, đường cao tốc. Tuy nhiên, các khoản hỗ trợ chính thức của chúng tôi dành cho Chính phủ Việt Nam sẽ giảm đi một chút so với trước đây.

Hiện nay, khu vực doanh nghiệp tư nhân cũng như khoản vay của những doanh nghiệp trong lĩnh vực này đang phát triển, mở rộng. Chính phủ mong muốn khu vực doanh nghiệp tư nhân ngày càng phát triển và trở thành động lực của nền kinh tế. Chúng tôi cũng thành lập một bộ phận chuyên về lĩnh vực này và hỗ trợ các dự án đầu tư không có sự bảo lãnh của chính phủ, đồng thời hỗ trợ quá trình tái cấu trúc lĩnh vực tài chính ngân hàng để hình thành thị trường vốn bền vững. Đó là những lĩnh vực mà chúng tôi sẽ tập trung trong thời gian tới.

* PV: Xin cảm ơn ông!

Thảo Miên (thực hiện)