Mắt xích trung chuyển toàn cầu

“Dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ không chỉ là công trình hạ tầng cảng biển lớn nhất mà chúng tôi tham gia đầu tư, mà còn góp phần hoàn thiện hệ thống logistics Việt Nam và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong 5 - 20 năm tới” - ông Nguyễn Cảnh Tĩnh - Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) khẳng định với các cổ đông tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của VIMC vừa được tổ chức vào giữa tuần này.

Để thực hiện dự án, VIMC sẽ cùng các đối tác trong liên danh nhà đầu tư vừa được UBND TP. Hồ Chí Minh lựa chọn thành lập doanh nghiệp dự án là Công ty TNHH Cảng trung chuyển quốc tế cửa ngõ Sài Gòn, với vốn điều lệ 19.331 tỷ đồng.

Cụ thể, VIMC sẽ nắm giữ 36% vốn điều lệ tại doanh nghiệp dự án, tương ứng khoảng 6.959 tỷ đồng; các đối tác còn lại gồm Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn nắm 15% và Terminal Investment Limited Holding S.A. (TiL) nắm 49%. Việc góp vốn sẽ được phân kỳ theo từng năm nhằm bảo đảm nguồn lực tài chính cho liên doanh.

Phối cảnh dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Ảnh tư liệu

“Do đây là dự án lớn, trọng điểm, tùy vào khả năng huy động nguồn lực, Tổng công ty sẽ cân đối cơ cấu vốn đầu tư (có thể xem xét tỷ lệ vốn tự có/vốn vay ở mức 30/70) nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư, bảo toàn và phát triển vốn. Trước mắt, trong giai đoạn từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đến ngày 31/12/2030, VIMC sẽ góp khoảng 2.083 tỷ đồng” - lãnh đạo VIMC cho biết.

Khoản vốn góp này hiện không phải là gánh nặng lớn đối với VIMC, khi vốn chủ sở hữu của tổng công ty tính đến ngày 31/12/2025 đạt 14.013 tỷ đồng; lợi nhuận công ty mẹ trong năm 2025 đạt 672 tỷ đồng; lợi nhuận hợp nhất đạt khoảng 3.239 tỷ đồng.

Hiện VIMC đang khẩn trương hoàn thành các thủ tục thành lập doanh nghiệp dự án; trình cấp có thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, giao khu vực biển; xây dựng phương án vận hành, khai thác cảng biển… để có thể khởi công dự án trong quý II/2026.

Trước đó, UBND TP. Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 2155/QĐ-UBND chấp thuận nhà đầu tư thực hiện dự án gồm VIMC, Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn và TiL. Đây là bước tiến quan trọng, khép lại hành trình gần 4 năm chuẩn bị cho siêu công trình hạ tầng cảng biển này.

Dự án được đề xuất đầu tư hệ thống bến cảng có khả năng tiếp nhận tàu mẹ trọng tải lên tới 250.000 DWT, với tổng chiều dài cầu cảng chính khoảng 7,2 km. Công suất thiết kế đạt khoảng 16,9 triệu TEU/năm. Tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 571 ha, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 128.872 tỷ đồng.

Theo yêu cầu của UBND TP. Hồ Chí Minh, đến năm 2030, dự án dự kiến đầu tư từ 2 đến 4 bến cảng, tương ứng từ 2 đến 4 cầu cảng, với tổng chiều dài từ 1.016 m đến 2.016 m. Hệ thống cảng có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 250.000 tấn (tương đương khoảng 24.000 TEU) hoặc lớn hơn khi đủ điều kiện, đáp ứng nhu cầu thông quan hàng hóa từ 22,8 triệu tấn đến 57 triệu tấn (tương ứng từ 2,4 triệu TEU đến 4,8 triệu TEU).

Đến năm 2050, quy mô dự án dự kiến phát triển khoảng 13 bến cảng, đáp ứng nhu cầu trung chuyển container quốc tế và tăng trưởng hàng hóa trong dài hạn.

Bảo chứng cho thành công

Cần phải nói thêm rằng, không phải ngẫu nhiên mà Cần Giờ được kỳ vọng trở thành cảng trung chuyển quốc tế hàng đầu trong khu vực ngay từ khi hoàn thành giai đoạn I (đến năm 2030).

Theo ông Bùi Xuân Cường - Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, khu vực Cần Giờ có vị trí tiếp giáp Biển Đông, nằm giữa hai cửa sông lớn là Soài Rạp và Lòng Tàu, đồng thời kết nối với sông Thị Vải - các tuyến hàng hải quan trọng của cảng biển nhóm 4, hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển cảng cửa ngõ quốc gia và trung chuyển quốc tế.

Cụ thể, với vị trí cửa ngõ biển của TP. Hồ Chí Minh, nằm gần các tuyến hàng hải quốc tế trục Đông - Tây, tàu mẹ có thể ghé cảng mà không phải đi sâu vào nội địa, qua đó giảm chi phí và thời gian hành trình.

Bên cạnh đó, khu vực Cần Giờ có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển cảng nước sâu, cho phép tiếp nhận các siêu tàu container lên tới 250.000 DWT - yếu tố then chốt đối với một cảng trung chuyển quốc tế.

Hiện hàng hóa tại các quốc gia trong khu vực như Campuchia, Thái Lan, Brunei, khu vực Nam Trung Quốc và Philippines chủ yếu được trung chuyển tại Singapore hoặc Malaysia. Nếu trung chuyển tại Cần Giờ, cự ly vận chuyển có thể giảm khoảng 30 - 70% so với hành trình đến Singapore.

“Vị trí dự kiến xây dựng Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ rõ ràng có nhiều lợi thế cạnh tranh, thu hút nguồn hàng quốc tế từ các quốc gia trong khu vực. Hàng hóa được gom từ đây có thể đi tới các cảng bờ Tây Hoa Kỳ và khu vực Nam Mỹ, nơi chưa có tuyến hàng hải nào của Việt Nam vươn tới” - ông Lê Đỗ Mười - Cục trưởng Cục Hàng hải và đường thủy Việt Nam đánh giá.

Đặc biệt, sự tham gia của đối tác chiến lược quốc tế TiL - đơn vị thành viên của hãng tàu lớn nhất thế giới MSC giúp bảo đảm nguồn hàng trung chuyển và kết nối trực tiếp Cảng Cần Giờ với mạng lưới vận tải biển toàn cầu. Đây cũng là một trong những yếu tố bảo chứng cho thành công của dự án.

Ở chiều ngược lại, sự tham gia của TiL không chỉ bổ sung năng lực vận hành, mà còn đánh dấu bước hiện diện chiến lược của “cánh tay cảng biển” MSC tại Đông Nam Á.

Ông Lê Duy Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam khẳng định, dự án này là còn động lực để phát triển đội tàu container Việt Nam, đồng thời tạo ra một khu đô thị biển Cần Giờ, một trung tâm logistics để gắn liền với cảng trung chuyển Cần Giờ.

"Cùng với việc xác lập vị thế mới cho ngành hàng hải Việt Nam, công trình cũng sẽ tạo ra một lượng lớn công ăn việc làm cho hàng nghìn lao động; là nơi khởi nghiệp, mở rộng cho hàng trăm doanh nghiệp logistics và hàng trăm doanh nghiệp dịch vụ khác" - ông Hiệp đánh giá./.