Tín dụng doanh nghiệp vượt bán lẻ, nhóm hưởng cơ chế riêng dẫn “sóng”

Trong quý I/2026, thống kê của phóng viên cho thấy, tăng trưởng cho vay tại nhiều ngân hàng ghi nhận mức tăng khá cao, nhờ được áp dụng cơ chế riêng, dù Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì kiểm soát hạn mức tín dụng quý đầu năm không vượt quá 25% chỉ tiêu cả năm.

Theo đó, NCB dẫn đầu hệ thống về tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay khách hàng khi tăng 19,8% so với đầu năm, lên gần 117 nghìn tỷ đồng, nhờ đang triển khai phương án cơ cấu lại ngân hàng đã được phê duyệt.

Theo sau là VPBank với tốc độ tăng 10,3%, đưa dư nợ lên 1,041 triệu đồng; HDBank đạt trên 601 nghìn tỷ đồng, tăng 10%. Đây đều là những ngân hàng tham gia nhận chuyển giao bắt buộc tổ chức tín dụng yếu kém, qua đó, có dư địa mở rộng cho vay lớn hơn đáng kể so với mặt bằng chung toàn ngành.

Nguồn: Tổng hợp từ báo cáo tài chính ngân hàng quý I/2026. Đồ họa: Ánh Tuyết

Hầu hết các ngân hàng còn lại ghi nhận tăng trưởng cho vay khách hàng quý đầu năm dao động từ 0,1 - 4,6%, riêng PGBank ghi nhận dư nợ cho vay giảm 4,2%. Tính chung toàn bộ các ngân hàng niêm yết được khảo sát, tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 3,5% trong quý I/2026. Diễn biến này cho thấy tín dụng toàn hệ thống tăng trưởng ổn định ngay từ đầu năm, song mức độ phân hóa giữa các ngân hàng ngày càng rõ nét.

Nhận định tốc độ tăng trưởng theo kỳ hạn, thông tin từ Công ty cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho thấy, nhu cầu vay trung dài hạn duy trì đà tăng trưởng tích cực hơn so với cho vay ngắn hạn, kể từ quý III/2025. Bên cạnh đó, tốc độ tăng trưởng cao của tín dụng doanh nghiệp khoảng 5% từ đầu năm, cao hơn đáng kể tín dụng bán lẻ chỉ khoảng 2%. Điều này phản ánh nhu cầu đầu tư mở rộng sản xuất, phát triển dự án mạnh mẽ của các doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản.

Cùng với đó, dù lãi suất cho vay doanh nghiệp cũng ở mức cao, phổ biến từ 9 - 12%/năm và một số lĩnh vực rủi ro cao như kinh doanh bất động sản có thể trên 12 - 14%, nhu cầu tín dụng của khách hàng doanh nghiệp vẫn khả quan hơn khách hàng cá nhân, chủ yếu nhờ giải ngân theo tiến độ các dự án đã được phê duyệt trước đó.

“Tuy nhiên, việc tín dụng trung dài hạn tiếp tục tăng nhanh lại là tín hiệu cho thấy áp lực thanh khoản và lãi suất chưa sớm chấm dứt trong ngắn hạn” - VDSC nêu quan điểm.

Còn tăng trưởng tín dụng của phân khúc khách hàng cá nhân quý I/2026 khá chậm, bị kìm hãm đáng kể bởi mặt bằng lãi suất cho vay cao. Lãi suất cho vay dao động từ 9 - 10,5% đối với các khoản vay ngắn hạn và từ 10 - 12% đối với các khoản vay trung dài hạn, tăng tới 200 - 300 điểm cơ bản so với năm 2025.

Ngân hàng dịch chuyển, tái cơ cấu danh mục cho vay

Xu hướng tín dụng trung dài hạn và phân khúc doanh nghiệp nhỉnh hơn như nhận định của chuyên gia VDSC cũng được phản ánh rõ trong việc dịch chuyển cơ cấu, tốc độ cho vay của nhiều ngân hàng.

Trong quý I/2026, dư nợ tín dụng của ngân hàng VietinBank tăng khoảng 1,8%. Phân theo kỳ hạn, dư nợ ngắn hạn tăng khoảng 1%, dư nợ trung hạn tăng 1,37% và dư nợ dài hạn tăng 3,35%. Tỷ trọng dư nợ ngắn hạn trong tổng danh mục có xu hướng giảm, thay vào đó là sự chuyển dịch sang dư nợ trung dài hạn.

Lý giải về điều này tại hội nghị cập nhật kết quả kinh doanh vừa diễn ra, theo bà Nguyễn Thùy Dương - Trưởng phòng Phát triển kinh doanh Khối bán lẻ VietinBank, trong bối cảnh thị trường chịu áp lực lớn về thanh khoản, mặt bằng lãi suất cho vay gia tăng, tín dụng bất động sản và room tín dụng bị kiểm soát chặt chẽ, ngân hàng xác định cần điều chỉnh lại chiến lược kinh doanh trong mảng bán lẻ.

“Ngay từ quý I/2026, chúng tôi tập trung vào việc chủ động cải thiện, cấu trúc lại cơ cấu danh mục tín dụng và chủ động để sụt giảm những danh mục đang còn tiềm ẩn một số rủi ro và hiệu quả chưa cao” - bà Dương nhấn mạnh.

Đại diện VietinBank đánh giá, nhu cầu tín dụng dân cư sẽ dần hồi phục khi nhu cầu bất động sản và tiêu dùng cải thiện, khi các chủ đầu tư uy tín triển khai các chiến lược bán hàng mới. Ngân hàng cũng chủ động chuẩn bị nguồn lực về vốn để tập trung cho tăng trưởng tín dụng trong các quý tiếp theo và kỳ vọng dư nợ bán lẻ sớm tăng trở lại.

Cùng chung xu hướng, thông tin từ ACB cho thấy, mức tăng trưởng tín dụng của ngân hàng đạt 3,2%, trong đó, mảng khách hàng cá nhân tăng chậm hơn.

Tổng giám đốc ACB Từ Tiến Phát cho biết, đây là kết quả của chiến lược tái cơ cấu danh mục cho vay theo hướng gia tăng tỷ trọng các khoản vay có hiệu quả sinh lời tốt hơn và khả năng kiểm soát rủi ro, nhằm phù hợp với điều kiện thị trường, đồng thời duy trì biên lợi nhuận và hiệu quả hoạt động.

Mặc dù dư nợ khách hàng cá nhân tăng khoảng 0,8%, các phân khúc có khả năng sinh lời cao vẫn ghi nhận tăng trưởng tích cực. Cụ thể, cho vay mua nhà tăng khoảng 3%, cho vay tiêu dùng tăng khoảng 12% và cho vay hộ kinh doanh tăng 2%.

“Việc tái cấu trúc thời gian qua được nhìn nhận là sự thành công và chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì chiến lược này trong suốt năm 2026 và những năm tiếp theo” - lãnh đạo ACB cho biết.

Trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục kiểm soát chặt chẽ tăng trưởng tín dụng, ưu tiên dòng vốn cho các lĩnh vực sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, Tổng giám đốc Từ Tiến Phát nhấn mạnh ACB sẽ tập trung vào hai mục tiêu quan trọng, đó là tái cấu trúc danh mục tín dụng và bảo đảm chất lượng tài sản, chất lượng nợ.

Chia sẻ gần đây, ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ nhấn mạnh Ngân hàng Nhà nước đã định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15% ngay từ đầu năm. Một mặt, nhằm bảo đảm hoạt động ổn định, an toàn của các tổ chức tín dụng; đồng thời, kiểm soát lạm phát và duy trì các cân đối lớn của nền kinh tế. Mặt khác, chính sách tín dụng cũng phải hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.