Đầu tư hạ tầng quy mô lớn tạo xung lực cho chu kỳ tăng trưởng mới

Đặt trọng tâm vào các dự án hạ tầng chiến lược

Việt Nam đang bước vào giai đoạn bùng nổ đầu tư cơ sở hạ tầng có quy mô lớn nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển, cho thấy rõ định hướng xác định đầu tư hạ tầng như một trụ cột then chốt để mở rộng dư địa tăng trưởng trung và dài hạn của nền kinh tế.

Theo đánh giá của chuyên gia từ các công ty chứng khoán, chu kỳ đầu tư mới này không chỉ mang ý nghĩa gia tăng về lượng, mà còn là sự dịch chuyển về chất trong cách thức phân bổ nguồn lực. Trọng tâm được đặt vào các dự án hạ tầng chiến lược có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa rộng, từ giao thông liên vùng, logistics cho tới phát triển đô thị và công nghiệp.

Tổng mức giải ngân đầu tư công trong giai đoạn 2026 - 2030 có thể lên tới khoảng 8,5 triệu tỷ đồng. Ảnh: Đức Thanh

Ở góc độ vĩ mô, theo ước tính, tổng mức giải ngân đầu tư công trong giai đoạn 2026 - 2030 có thể lên tới khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, gấp 2,5 lần giai đoạn 2021 - 2025. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tăng trưởng đầu tư công cần duy trì quanh mức 20% mỗi năm, qua đó được kỳ vọng đóng góp khoảng 1,2 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP hằng năm.

Nguồn vốn lớn này dự kiến tập trung vào phát triển hệ thống hạ tầng giao thông then chốt, bao gồm mục tiêu hoàn thiện khoảng 5.000 km đường cao tốc vào năm 2030, triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và các tuyến đường sắt liên vùng, mở rộng hệ thống metro tại các đô thị lớn, đồng thời nâng cấp năng lực cảng biển và sân bay quốc tế.

Cùng với đó, trong giai đoạn tới, Chính phủ tiếp tục khuyến khích khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào các dự án hạ tầng trọng điểm thông qua các mô hình hợp tác công - tư và các hình thức đầu tư phù hợp với khuôn khổ pháp lý.

Cách tiếp cận này không chỉ nhằm giảm áp lực lên ngân sách nhà nước, mà còn tận dụng nguồn lực tài chính, kinh nghiệm quản trị và khả năng triển khai của khu vực tư nhân, từ đó nâng cao hiệu quả tổng thể của đầu tư hạ tầng. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao được đặt ra cho giai đoạn 2026 - 2030, hạ tầng tiếp tục được xem là nền tảng vật chất quan trọng để duy trì tăng trưởng bền vững.

Trên nền tảng chính sách đó, các tác động lan tỏa bắt đầu phản ánh rõ hơn lên thị trường vốn. Dưới góc nhìn thị trường vốn, năm 2026 được đánh giá là thời điểm bức tranh đầu tư trở nên rõ nét hơn cả về quy mô lẫn định hướng chính sách.

Ông Võ Nguyễn Vũ Toàn - Chuyên gia phân tích của Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhấn mạnh, đây là giai đoạn mà các quyết định đầu tư có thể dựa nhiều hơn vào nền tảng tăng trưởng lợi nhuận thực chất của doanh nghiệp, thay vì chỉ phản ánh kỳ vọng ngắn hạn. Dự báo, lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết trong năm 2026 có thể tăng trưởng khoảng 15 - 19% so với năm 2025, với kịch bản cơ sở xoay quanh mức 15 - 16% nếu xét trên các yếu tố nền tảng như tăng trưởng tín dụng và chất lượng tài sản.

Đầu tư công dẫn dắt dòng vốn

Trên nền bức tranh đó, thị trường năm 2026 có thể được tiếp cận thông qua 3 trục đầu tư dẫn dắt mang tính dài hạn.

Trục thứ nhất liên quan đến dòng vốn tài chính và các dịch vụ tài chính. Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân khoảng 10%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030, tổng vốn đầu tư toàn xã hội được ước tính có thể lên tới khoảng 35 triệu tỷ đồng, tương đương tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 15%/năm. Trong cơ cấu này, khu vực tư nhân được kỳ vọng đóng vai trò trụ cột, song thực tế cho thấy, nguồn vốn của khu vực này hiện vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng.

Trong ít nhất 2 năm đầu của giai đoạn mới, hệ thống ngân hàng nhiều khả năng vẫn giữ vai trò chủ lực trong cung ứng vốn cho nền kinh tế, với tăng trưởng tín dụng được dự báo duy trì quanh mức 18%/năm. Điều này tạo dư địa mở rộng quy mô hoạt động và thu nhập cho các ngân hàng thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết hơn đối với việc phát triển thị trường vốn nhằm chia sẻ gánh nặng vốn trung và dài hạn. Theo đó, các ngân hàng có nền tảng tài chính vững, cùng với các công ty chứng khoán và định chế tài chính hưởng lợi từ thanh khoản và hoạt động đầu tư, được đánh giá là những nhóm có triển vọng tích cực.

Trục dẫn dắt thứ hai gắn với dòng chảy đầu tư của nền kinh tế, trong đó, đầu tư công đóng vai trò kích hoạt và lan tỏa sang khu vực tư nhân. Khi đầu tư công tăng tốc, tổng đầu tư toàn xã hội được kỳ vọng quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng ổn định hơn.

“Cơ hội không chỉ tập trung ở các doanh nghiệp trực tiếp tham gia xây dựng hạ tầng, mà còn mở rộng sang các lĩnh vực hưởng lợi gián tiếp như bất động sản khu công nghiệp, bất động sản dân cư và các ngành dịch vụ tại những khu vực có dự án lớn được triển khai” - ông Toàn nhận định.

Từ dòng chảy đầu tư đó, hiệu ứng lan tỏa tiếp tục dẫn sang trục thứ ba là sự phục hồi và mở rộng của tiêu dùng nội địa. Chuyên gia của VDSC cho rằng, niềm tin tiêu dùng đang có dấu hiệu cải thiện nhờ tăng trưởng kinh tế ổn định hơn và các chính sách hỗ trợ sức mua. Về dài hạn, thị trường nội địa với quy mô khoảng 100 triệu dân và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng tiếp tục là động lực quan trọng cho tăng trưởng, đặc biệt trong bối cảnh tiêu dùng dần dịch chuyển từ khu vực phi chính thức sang chính thức, tạo lợi thế cho các doanh nghiệp có mô hình kinh doanh hiện đại và minh bạch.

Nhìn tổng thể, năm 2026 được đánh giá là giai đoạn mà các trục đầu tư dài hạn trở nên rõ ràng hơn, song yếu tố quyết định vẫn nằm ở khả năng lựa chọn doanh nghiệp có nền tảng cốt lõi vững vàng và triển vọng lợi nhuận bền bỉ. Trong chu kỳ mới, cách tiếp cận dựa trên các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp, thay vì chạy theo nhịp hưng phấn ngắn hạn của thị trường, được xem là chìa khóa để tối ưu hiệu quả đầu tư trong trung và dài hạn.