Trong phiên họp ngày 14/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Xây dựng Việt Nam thành thị trường thương mại điện tử lớn thứ hai Đông Nam Á

Theo Tờ trình do Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương trình bày tại phiên họp, việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới và phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp sau khi sắp xếp đơn vị hành chính. Bộ Tài chính – cơ quan được Chính phủ giao chủ trì – đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, tổ chức nhiều hội thảo và lấy ý kiến chuyên gia trong nước, quốc tế để hoàn thiện hồ sơ.

Phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 14/10.

Về định hướng không gian phát triển, cả nước vẫn được phân thành 6 vùng kinh tế – xã hội, song có điều chỉnh về nội hàm, phạm vi địa giới và mối liên kết giữa các vùng để phù hợp hơn với đặc điểm mới của lãnh thổ và yêu cầu phát triển vùng sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Đối với các vùng động lực, phạm vi của 4 vùng động lực quốc gia, bao gồm Vùng động lực phía Bắc, Vùng động lực phía Nam, Vùng động lực miền Trung, Vùng động lực Đồng bằng sông Cửu Long được mở rộng ra khu vực phụ cận. Đây là các địa bàn có mạng lưới kết cấu hạ tầng đã và đang được đầu tư, bố trí các khu, cụm công nghiệp, các đô thị, khu đô thị...

Đặc biệt, lần đầu tiên hình thành vùng động lực Bắc Trung Bộ, gồm các địa bàn dọc cao tốc Bắc – Nam, Quốc lộ 1 và đường ven biển gắn với các đô thị trung tâm tỉnh, đô thị du lịch ven biển và các khu kinh tế ven biển là các trung tâm công nghiệp của ba tỉnh Thanh Hóa - Nghệ An - Hà Tĩnh. Khu vực này được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp lọc hóa dầu, luyện kim, cơ khí, ô tô, điện tử, bán dẫn, công nghệ số, đồng thời phát triển du lịch biển, cảng biển và logistics.

Các định hướng phát triển ngành cũng được điều chỉnh mạnh mẽ. Trong lĩnh vực công nghiệp, tập trung vào các ngành nền tảng như năng lượng, cơ khí chế tạo, luyện kim, hóa chất, đồng thời phát triển các ngành chiến lược mới như bán dẫn, rô-bốt, vật liệu tiên tiến, năng lượng mới, công nghiệp quốc phòng hiện đại.

Đối với dịch vụ, mục tiêu là xây dựng Việt Nam trở thành thị trường thương mại điện tử lớn thứ hai Đông Nam Á, phát triển các trung tâm tài chính, khu thương mại tự do, nâng tổng thu du lịch lên khoảng 13–14% GDP vào năm 2030.

Trong nông nghiệp, tập trung phát triển nông nghiệp số, nông nghiệp xanh, tuần hoàn, mở rộng khu nông nghiệp công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo nông nghiệp và nuôi biển công nghiệp quy mô lớn.

Điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu phát triển mới sau sắp xếp

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, so với quy hoạch trước đây, việc điều chỉnh vẫn giữ nguyên sáu vùng kinh tế – xã hội, nhưng cơ cấu từng vùng có thay đổi. Hai vùng mới là Bắc Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ – Tây Nguyên được thiết kế lại để phản ánh đầy đủ không gian phát triển mới.

Thứ trưởng cho biết Bộ Tài chính đã hoàn thành công tác chuẩn bị, đang tập hợp dữ liệu để xây dựng hai quy hoạch vùng này trên cơ sở điều kiện, bối cảnh và không gian phát triển mới, “gần như làm lại” quy hoạch của hai vùng này theo yêu cầu phát triển mới. Đối với các vùng còn lại, Thứ trưởng cho biết chỉ thực hiện điều chỉnh, không thay đổi căn bản.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương trình bày tại phiên họp.

Liên quan đến sự sắp xếp lại một số địa phương, Thứ trưởng dẫn ví dụ trường hợp tỉnh Vĩnh Phúc được sáp nhập với Hòa Bình và Phú Thọ, từ đó thuộc vùng miền núi phía Bắc. Đối với thay đổi này, trong quy hoạch tổng thể quốc gia đã điều chỉnh lại vùng động lực phía Bắc. Theo đó lấy Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh làm trung tâm. Vùng động lực phía Bắc này sẽ có sự giao thoa với các địa phương giáp ranh như Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, tạo thành động lực mới, cực tăng trưởng mới cho khu vực phía Bắc.

Một điểm mới khác trong quy hoạch điều chỉnh là thể hiện rõ các nội dung mới theo tinh thần các nghị quyết của Đảng, nhấn mạnh động lực tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, tiếp tục bảo đảm các chính sách an sinh xã hội, giáo dục, y tế, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các đối tượng xã hội yếu thế theo định hướng đã được Quốc hội thông qua trước đây, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho hay.

Sau khi nghe các báo cáo và thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh kết luận phiên họp cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành với nội dung trong tờ trình và báo cáo thẩm tra sơ bộ.

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chủ động báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền những nội dung cần thiết theo quy định, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với các dự án luật khác như: dự án Luật Quy hoạch (sửa đổi), dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai và các dự án luật khác dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 10.

Đồng thời, rà soát, cập nhật tên gọi và nội dung các đơn vị hành chính sau sắp xếp; bổ sung nguyên tắc điều chỉnh quy hoạch theo hướng ổn định, dài hạn; hoàn thiện định hướng phát triển hệ thống đô thị – nông thôn và chính sách đặc thù cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số; làm rõ cơ sở khoa học và tác động của phương án phân vùng mới, đặc biệt là đối với hai vùng Bắc Trung Bộ – Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên; và tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong công tác dự báo, thích ứng biến đổi khí hậu.