Cụ thể, Cục Hải quan vừa ban hành Công văn số 13040/CHQ-GSQL yêu cầu các chi cục hải quan khu vực tổ chức quán triệt, nghiên cứu và triển khai thực hiện Nghị định 28/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định các danh mục chất ma túy và tiền chất.

Cán bộ hải quan phát hiện ma tuý cất giấu trong hộp mỹ phẩm qua đường hàng không. Ảnh: CTVAH

Theo đó, các đơn vị được yêu cầu nghiên cứu đầy đủ nội dung Nghị định, đặc biệt là hệ thống các danh mục chất ma túy và tiền chất ban hành kèm theo để thực hiện đúng quy định trong quá trình làm thủ tục và giám sát hải quan, bảo đảm ngăn chặn từ sớm, từ xa nguy cơ lợi dụng chính sách để vi phạm pháp luật.

Nghị định 28/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 57/2022/NĐ-CP và Nghị định 90/2024/NĐ-CP trước đây, đồng thời là căn cứ pháp lý trực tiếp để cơ quan hải quan kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu liên quan đến chất ma túy và tiền chất.

Đáng chú ý, Nghị định ban hành 4 danh mục với mức độ quản lý khác nhau. Trong đó, Danh mục I gồm các chất ma túy tuyệt đối cấm sử dụng trong y học và đời sống xã hội; Danh mục II và III quy định các chất được sử dụng hạn chế trong nghiên cứu, y tế, thú y, quốc phòng, an ninh và phải có giấy phép chuyên ngành khi làm thủ tục hải quan.

Riêng Danh mục IV về tiền chất được chia thành ba nhóm, gồm tiền chất thiết yếu không có ứng dụng hợp pháp rộng rãi; tiền chất có ứng dụng trong y tế, đời sống; và các hóa chất, dung môi, xúc tác có thể sử dụng trong sản xuất ma túy. Đây là nhóm hàng tiềm ẩn rủi ro cao, đòi hỏi cơ quan hải quan tăng cường phân tích hồ sơ, kiểm tra thực tế và áp dụng quản lý rủi ro chặt chẽ.

Ngoài ra, Nghị định cũng quy định cơ chế xử lý đối với các chất mới chưa có trong danh mục, giao Bộ Công an chủ trì đề xuất bổ sung, tạo cơ sở phối hợp liên ngành trong kiểm soát ma túy thế hệ mới.