Thị trường chứng khoán Việt Nam khởi động tháng 4 với thông tin FTSE Russell xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Sau nhiều năm chờ đợi, sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa về mặt vị thế của thị trường, mà còn được kỳ vọng tạo ra thay đổi trong cấu trúc dòng tiền theo hướng chuyên nghiệp và chọn lọc hơn.

Khép lại tháng 4, VN-Index đạt 1.854 điểm, tăng hơn 10,7% so với cuối tháng trước. Đây được xem là mức tăng tích cực trong bối cảnh thị trường vẫn chịu tác động từ nhiều yếu tố vĩ mô và biến động bên ngoài. Tuy nhiên, diễn biến tăng điểm không diễn ra đồng đều giữa các nhóm cổ phiếu. Phần lớn mức tăng của chỉ số đến từ một số mã vốn hóa lớn, trong đó riêng nhóm Vingroup đóng góp hơn 186 điểm vào đà tăng của VN-Index. Trong khi đó, nhiều nhóm cổ phiếu khác chủ yếu đi ngang hoặc điều chỉnh, cho thấy xu hướng phân hóa tiếp tục hiện hữu trên thị trường.

Chỉ số được dẫn dắt chủ yếu bởi nhóm cổ phiếu Vingroup.

Thanh khoản cũng chưa đồng thuận với đà tăng của chỉ số. Giá trị giao dịch bình quân trong tháng đạt khoảng 26.300 tỷ đồng/phiên, giảm 22% so với tháng trước. Diễn biến này phản ánh tâm lý thận trọng của dòng tiền cũng như xu hướng đầu tư chọn lọc thay vì lan tỏa trên diện rộng như các giai đoạn tăng mạnh trước đây.

Sự phân hóa này khiến hiệu suất thực tế của nhiều nhà đầu tư có độ lệch đáng kể so với diễn biến của chỉ số chung. Nói cách khác, dù VN-Index tăng mạnh về mặt điểm số, nhưng không phải nhà đầu tư nào cũng ghi nhận mức sinh lời tương ứng, đặc biệt với những danh mục không nắm giữ nhóm cổ phiếu dẫn dắt.

Trong bối cảnh thị trường hướng tới chuẩn mới nổi thứ cấp, dòng tiền cũng đang có xu hướng dịch chuyển theo các tiêu chí khắt khe hơn, tập trung vào chất lượng doanh nghiệp, khả năng tăng trưởng lợi nhuận và hiệu quả quản trị danh mục. Điều này khiến việc đầu tư theo xu hướng “diện rộng” trở nên khó khăn hơn đối với nhà đầu tư cá nhân tự quản lý danh mục.

Dữ liệu một năm của nhiều quỹ mở cổ phiếu trên nền tảng Fmarket cho thấy mức sinh lời dao động từ 30% đến 49%, cao hơn đáng kể so với hiệu suất thực tế của phần lớn nhà đầu tư trên thị trường nếu loại trừ tác động từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Trong đó, 5 quỹ mở có hiệu suất cao nhất gồm VNDAF với mức tăng 48,96%, MAGEF tăng 43,71%, BVFED tăng 38,39%, VDEF tăng 37,77% và DCDS tăng 36,99%.

Kết quả này phản ánh cách tiếp cận đầu tư có hệ thống của các quỹ khi chủ động phân bổ danh mục giữa các nhóm ngành, điều chỉnh tỷ trọng theo chu kỳ thị trường và tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt.

Chia sẻ trong chương trình Fund Insider do Fmarket tổ chức, bà Trần Thị Hồng Tươi - Trưởng phòng Quản lý danh mục, Công ty Quản lý Quỹ Mirae Asset Việt Nam cho biết, bên cạnh việc nắm giữ dài hạn các cổ phiếu bluechip, quỹ còn phân bổ một phần danh mục vào nhóm cổ phiếu có tính “động lượng” (Momentum Trading Portfolio). Đây là nhóm cổ phiếu vừa và nhỏ có chuyển biến tích cực về kết quả kinh doanh và nhận được sự hỗ trợ từ điều kiện thị trường.

Theo các chuyên gia, khi thị trường bước vào giai đoạn vận hành theo chuẩn mực cao hơn, lợi thế cạnh tranh ngày càng nghiêng về các tổ chức có hệ thống phân tích, quản trị rủi ro và kỷ luật đầu tư rõ ràng.

Chỉ còn hơn bốn tháng nữa, việc phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số của FTSE sẽ chính thức được triển khai. Theo dự báo của VNDirect, Việt Nam có thể thu hút khoảng 1 - 1,5 tỷ USD dòng vốn ngoại từ các quỹ mở và ETF tham chiếu theo bộ chỉ số của FTSE.

Dưới góc nhìn của bà Nguyễn Hoài Thu - Phó Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ VinaCapital, việc nâng hạng thị trường không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn tác động đến cấu trúc dòng vốn và chất lượng vận hành của thị trường chứng khoán.

Theo bà Thu, việc nâng hạng sẽ góp phần gia tăng chiều sâu cho thị trường, trong bối cảnh nhà đầu tư cá nhân hiện vẫn chiếm khoảng 90% giá trị giao dịch. Sự tham gia lớn hơn của các nhà đầu tư tổ chức với dòng vốn ổn định được kỳ vọng sẽ giúp giảm biến động, nâng cao tính bền vững và cải thiện chất lượng giao dịch trên thị trường.

Trong bối cảnh đó, khoảng cách về hiệu quả đầu tư giữa các nhóm nhà đầu tư cũng được dự báo sẽ ngày càng rõ nét hơn. Khi thị trường vận hành theo hướng chuyên nghiệp hơn, lợi thế không còn đến từ việc nắm bắt thông tin đơn lẻ, mà phụ thuộc nhiều hơn vào năng lực phân tích, khả năng quản trị danh mục và tính kỷ luật trong chiến lược đầu tư./.