Tinh gọn thủ tục, số hóa, hải quan tăng tốc cùng doanh nghiệp

Song Linh
(TBTCO) - Có hiệu lực từ ngày 1/2/2026, Thông tư số 121/2025/TT-BTC không chỉ sửa đổi, bổ sung các quy định về thủ tục hải quan, thuế xuất nhập khẩu và quản lý thuế, mà còn tạo ra một bước chuyển căn bản trong phương thức quản lý hải quan.
aa
Infographics: Tổng quan bức tranh ngành Hải quan năm 2025 qua các con số Hải quan khu vực XVII: Nhiều tập thể, cá nhân được khen thưởng

Cần một khuôn khổ mới, phù hợp thực tiễn và định hướng cải cách

Ngày 13/1/2026, Cục Hải quan tổ chức hội nghị triển khai việc sửa đổi, bổ sung tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu tại Thông tư số 121/2025/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có hiệu lực thi hành từ 01/02/2026

Tinh gọn thủ tục, số hóa, hải quan tăng tốc cùng doanh nghiệp
Ông Âu Anh Tuấn phát biểu tại sự kiện. Ảnh: HA

Phát biểu tại hội nghị, Phó cục trưởng Cục Hải quan Âu Anh Tuấn khẳng định, trọng tâm là số hóa toàn bộ hồ sơ, cắt giảm chứng từ, phân cấp phân quyền mạnh mẽ, qua đó tháo gỡ điểm nghẽn, giảm chi phí, rút ngắn thời gian thông quan và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Sau gần 10 năm triển khai, Thông tư 38/2015/TT-BTC và Thông tư 39/2018/TT-BTC đã đóng vai trò quan trọng trong chuẩn hóa thủ tục hải quan, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý thuế. Tuy nhiên, trong bối cảnh hệ thống pháp luật về hải quan, thuế, đầu tư, thương mại liên tục được sửa đổi, cùng yêu cầu chuyển đổi số ngày càng cao, nhiều quy định đã bộc lộ hạn chế, chồng chéo hoặc không còn phù hợp.

Đặc biệt, việc tổ chức lại bộ máy theo mô hình mới của Cục Hải quan, cùng loạt văn bản quan trọng như Luật Quản lý thuế, Nghị định 167/2025/NĐ-CP, Chiến lược phát triển hải quan đến năm 2030, Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 66/NQ-CP, đòi hỏi phải có một Thông tư sửa đổi mang tính hệ thống, đồng bộ và có chiều sâu cải cách.

Thông tư 121/2025/TT-BTC ra đời trong bối cảnh đó, với mục tiêu xuyên suốt là tạo thuận lợi thương mại gắn với quản lý hiện đại, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy dữ liệu số làm nền tảng.

Một trong những điểm đột phá quan trọng nhất của Thông tư 121 là số hóa 100% chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan. Theo đó, người khai hải quan thực hiện khai và nộp hồ sơ hoàn toàn qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử, tự chịu trách nhiệm về tính chính xác, xác thực và thống nhất của thông tin đã khai báo. Thông tư chỉ liệt kê loại chứng từ, không phân biệt bản chính hay bản chụp, chấm dứt cách hiểu cứng nhắc vốn gây khó cho doanh nghiệp trong nhiều năm qua. Trường hợp hệ thống chưa tiếp nhận được chỉ tiêu thông tin, doanh nghiệp được phép nộp bản scan có ký số.

Chuyển mạnh từ “tiền kiểm sang hậu kiểm

Theo Phó cục trưởng Âu Anh Tuấn, việc chuyển mạnh từ “tiền kiểm sang hậu kiểm giúp cho rút ngắn thời gian thông quan; giảm chi phí đi lại, in ấn; tạo kho dữ liệu tập trung phục vụ quản lý, phân tích, kết nối liên thông. Đây là bước đi mang tính nền tảng cho mô hình hải quan số, hải quan thông minh.

Nếu trước đây, khai sửa đổi, bổ sung thường kéo dài do phải nộp nhiều chứng từ, thì theo Thông tư 121, hồ sơ chỉ còn 2 loại giấy tờ cốt lõi. Việc xử lý cũng được phân biệt rõ theo tình trạng hàng hóa còn hay đã ra khỏi khu vực giám sát, đề cao nguyên tắc tự khai, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp, đưa hàng về bảo quản, tái xuất, bỏ thủ tục hình thức

Cụ thể, Thông tư 121 cắt giảm 3 loại chứng từ trong thủ tục đưa hàng về bảo quản, chuyển từ “nộp giấy” sang “khai thông tin”. Với hàng tái xuất do bị từ chối nhận, gửi nhầm hoặc không có người nhận, Thông tư quy định chi tiết từng tình huống, gắn mức độ rủi ro với cách thức xử lý, thay cho cách tiếp cận chung chung trước đây.

Hoàn thành nghĩa vụ thuế nhanh hơn

Thủ tục xác nhận hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế được rút ngắn thời gian giải quyết từ 5 xuống còn 3 ngày làm việc, đồng thời phân cấp mạnh về Chi cục Hải quan khu vực. Đặc biệt, quy định cho phép doanh nghiệp tiếp tục đăng ký tờ khai hải quan trong trường hợp chưa hoàn tất thủ tục giải thể đã tháo gỡ một điểm nghẽn lớn trong thực tiễn, thể hiện rõ tư duy quản lý đồng hành cùng doanh nghiệp.

Song Linh

Đọc thêm

Thuế tỉnh Thanh Hóa tuyên dương 34 doanh nghiệp tuân thủ pháp luật thuế

Thuế tỉnh Thanh Hóa tuyên dương 34 doanh nghiệp tuân thủ pháp luật thuế

(TBTCO) - Thuế tỉnh Thanh Hóa vừa tổ chức Hội nghị tuyên dương người nộp thuế có thành tích tốt trong việc tuân thủ chính sách, pháp luật thuế năm 2025.
Thuế tỉnh Cao Bằng tìm được 36 hóa đơn may mắn quý III/2026

Thuế tỉnh Cao Bằng tìm được 36 hóa đơn may mắn quý III/2026

(TBTCO) - Thuế tỉnh Cao Bằng vừa tổ chức Chương trình “Hóa đơn may mắn” tháng 7, 8 và 9 năm 2026. Kết quả quay thưởng, đã tìm được 36 hóa đơn may mắn trúng thưởng.
Phát hiện lô hàng dâu tây dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, Hải quan siết kiểm soát nhập khẩu

Phát hiện lô hàng dâu tây dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, Hải quan siết kiểm soát nhập khẩu

(TBTCO) - Một lô dâu tây tươi nhập khẩu bị phát hiện có dư lượng Cypermethrin cao gần 6 lần, Deltamethrin gần 2 lần giới hạn cho phép. Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị chủ động kiểm soát thủ tục đối với các lô hàng liên quan, tăng cường kiểm tra nhằm ngăn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Cải cách thuế giai đoạn 2026 - 2030: Tăng tốc chuyển đổi số, hướng tới nền tảng quản trị thuế thông minh

Cải cách thuế giai đoạn 2026 - 2030: Tăng tốc chuyển đổi số, hướng tới nền tảng quản trị thuế thông minh

(TBTCO) - Giai đoạn 2026 - 2030, ngành Thuế đặt mục tiêu hiện đại hóa toàn diện hạ tầng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tự động hóa trong quản lý thuế. Đây là những bước đi quan trọng nhằm hình thành nền tảng quản trị thuế số hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm.
Thuế tỉnh Quảng Trị thu ngân sách đạt hơn 10.400 tỷ đồng

Thuế tỉnh Quảng Trị thu ngân sách đạt hơn 10.400 tỷ đồng

(TBTCO) - Lũy kế đến ngày 13/11/2026, Thuế tỉnh Quảng Trị thu ngân sách trên địa bàn tỉnh được hơn 10.495 tỷ đồng, đạt 107,6% dự toán trung ương giao và đạt 97,6% dự toán do HĐND tỉnh giao.
Thuế TP. Hồ Chí Minh tăng tốc quản lý thu, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế

Thuế TP. Hồ Chí Minh tăng tốc quản lý thu, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế

(TBTCO) - Trong những tháng cuối năm 2026, Thuế TP. Hồ Chí Minh tiếp tục tập trung khai thác dư địa thu, chống thất thu, thu hồi nợ thuế, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục và hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh.
Nâng cao kỹ năng phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp bất động sản cho công chức kiểm tra thuế

Nâng cao kỹ năng phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp bất động sản cho công chức kiểm tra thuế

Cục Thuế vừa phối hợp với Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) tổ chức lớp tập huấn chuyên sâu về phân tích báo cáo tài chính đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản phục vụ công tác quản lý, kiểm tra thuế.
Xử lý 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng: Gỡ vướng nghĩa vụ tài chính, siết chặt nguy cơ trục lợi chính sách

Xử lý 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng: Gỡ vướng nghĩa vụ tài chính, siết chặt nguy cơ trục lợi chính sách

(TBTCO) - Chính phủ đã thông qua hồ sơ dự án Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý xóa tiền thuế nợ nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Chính sách khi được thông qua sẽ tháo gỡ những vướng mắc kéo dài về nghĩa vụ tài chính, tạo điều kiện làm sạch khoảng 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng, nâng cao hiệu quả quản lý thuế và đáp ứng yêu cầu hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, việc triển khai phải bảo đảm đúng đối tượng, đúng điều kiện, không để chính sách trở thành kẽ hở cho các hành vi trốn thuế, gian lận thuế.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều