Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 244/2025/QH15 về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, trong đó đề ra chỉ tiêu tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân khoảng 4,5%.
Theo các chuyên gia, thị trường giá cả năm 2026 sẽ đối mặt với nhiều áp lực từ cả yếu tố chi phí đẩy (giá nguyên liệu, tỷ giá) và cầu kéo (tăng trưởng kinh tế cao). Môi trường kinh tế toàn cầu trong năm 2026 được dự báo không thực sự thuận lợi và vẫn còn nhiều bất định về thuế quan, nguy cơ tăng trưởng chậm tại các nền kinh tế lớn, cũng như sự dao động mạnh của thị trường tài chính, tiền tệ. Mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2026 cũng tạo sức ép lên giá cả, bởi tăng trưởng GDP cao đồng nghĩa với việc tổng cầu, bao gồm đầu tư và tiêu dùng, đều phải mạnh.
 |
| Trong năm 2026 cần bảo đảm thực hiện kiểm soát tốt lạm phát. Ảnh: Đức Thanh |
Ông Jung Hyo Chang - Giám đốc Phụ trách Giao dịch ngoại hối và phái sinh, Ngân hàng Shinhan Việt Nam phân tích, về mặt lý thuyết, khi mục tiêu tăng trưởng đặt ở mức cao, rủi ro lạm phát và mất cân đối tài chính có thể gia tăng. Ông Jung Hyo Chang lưu ý, việc nới lỏng quá mức để thúc đẩy GDP có thể gây áp lực lên mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%. Theo nhận định của Nhóm nghiên cứu Viện Kinh tế - Tài chính (Học viện Tài chính), mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026 rất thách thức, tuy nhiên, áp lực lạm phát năm 2026 không quá lớn, mặc dù có thể cao hơn năm 2025. Nguyên nhân là do một phần không nhỏ tăng trưởng tín dụng chảy vào thị trường tài sản, Ngân hàng Nhà nước giảm tốc độ tăng trưởng tín dụng năm 2026 còn 15% và lãi suất có xu hướng tăng, giá nhiên, nguyên vật liệu và nông sản ổn định ở mức thấp, áp lực tỷ giá không quá lớn...
Nhận định về triển vọng năm 2026, TS. Nguyễn Đức Độ - Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế - Tài chính cho rằng, lạm phát nhiều khả năng dao động quanh mức 3,5% ± 0,5%, tiếp tục nằm trong tầm kiểm soát của Chính phủ. Theo ông, các yếu tố tác động lên lạm phát hiện ở mức vừa phải.
Ở góc nhìn khác, TS. Lê Quốc Phương - Nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mại (Bộ Công thương) cho rằng, yếu tố giúp ổn định giá cả năm 2026 cơ bản giống năm 2025 như: kinh tế toàn cầu tiếp tục ảm đạm, giá thế giới khó tăng cao; cung hàng hóa bao gồm cả lương thực, thực phẩm dồi dào, không gây biến động lớn về giá; Nhà nước đang kiểm soát giá năng lượng (điện, than, xăng dầu).
Tuy nhiên, yếu tố gây sức ép lên lạm phát, đó là chính sách tiền tệ và tài khóa mở rộng thúc đẩy tăng trưởng GDP trên 10%/năm trở lên giai đoạn 2026 - 2030 và việc tiếp tục tăng giá dịch vụ y tế, học phí, điện.
Hiến kế biện pháp để kiểm soát lạm phát, về chính sách trước mắt, TS. Lê Quốc Phương kiến nghị không đồng thời nới lỏng mạnh chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ dẫn đến rủi ro, mà thực hiện chính sách tài khóa mở rộng có kiểm soát và chính sách tiền tệ thận trọng.
Bên cạnh đó, có biện pháp hữu hiệu để tín dụng đi vào sản xuất, kinh doanh, tạo ra hàng hóa mới, năng lực mới, năng suất thực, không vào các lĩnh vực rủi ro, đầu cơ hoặc đảo nợ. Cùng với đó, kiểm soát lượng tiền lưu thông, không để tăng quá 20% gây mất cân đối tiền hàng, đẩy lạm phát tăng…
Về chính sách dài hạn, cần thực hiện quyết liệt từ năm 2026, theo ông Phương, đó là đảm bảo tăng trưởng bền vững, tăng trưởng nhưng không gây ra lạm phát và bất ổn vĩ mô như đẩy nhanh quá trình chuyển sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; nhanh chóng tạo dựng các ngành kinh tế mới; quyết liệt tổ chức lại động lực tăng trưởng truyền thống…
GS.TS Ngô Thế Chi - Học viện Tài chính đánh giá, tình hình kinh tế, chính trị thế giới và trong nước năm 2026 có thể vẫn có những biến động khó lường. Do đó, công tác điều hành, quản lý giá vẫn cần phải được thực hiện thận trọng, chủ động và linh hoạt nhằm đảm bảo kiểm soát lạm phát ở mức dưới 4,5%. Các yếu tố cần chú ý để ổn định giá như diễn biến về giá xăng, dầu thế giới, điều chỉnh giá dịch vụ giáo dục, y tế; tình hình biến động về nguồn cung lương thực, thực phẩm...
PGS.TS Ngô Trí Long - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cho rằng, năm 2026 không phải là năm của những cú sốc giá lớn, mà là năm đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và quản lý giá. Việc giữ ổn định tỷ giá, điều hành lãi suất phù hợp và đảm bảo nguồn cung hàng hóa thông suốt sẽ giúp doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất, đầu tư và kinh doanh trong môi trường ổn định hơn.
